W pracy tej podejmuję problematykę niektórych konfrontacji doktrynalnych Kościoła Katolickiego z jakimi przyszło mu się zmierzyć w toku jego dziejów. W wersji niniejszej rozważam głównie doktryny zmierzające do emancypacji jednostki ludzkiej oraz kształtowania jej praw podmiotowych. Tak więc omówiona będzie problematyka praw naturalnych, w jaki sposób Kościół podporządkował sobie tę niechrześcijańską ideę i jakie były (i są) tego konsekwencje. Próbuję też dokonać oczyszczenia ideologicznego (na tyle ile jest to możliwe) tej koncepcji. Jedną z konsekwencji rozwoju nowożytnych praw naturalnych było kiełkowanie doktryn liberalnych. W dalszej części podejmuję analizę stosunku Kościoła do różnych sfer doktryny liberalnej, tj. do wolności człowieka, do demokracji, wolności słowa i wyznania, do kapitalizmu, własności prywatnej i wreszcie zarysowuję stosunek do tych kwestii polskiego Kościoła. Wydanie I niniejszej pracy ukazało się w Klerokratii w marcu 2002; obecne wydanie zostało znacznie uzupełnione i poprawione.

SPIS TREŚCI
WSTĘP
CZĘŚĆ I: O prawie naturalnym i jego dewiacjach
Rozdział 1 - Dzieje idei

1. Definicja praw natury
2. Geneza pojęcia
3. Chrześcijańska recepcja
4. Nowożytne prawa natury
5. Pierwsze akty prawne ujmujące p.n.

Rozdział 2 - Kościół i prawa naturalne

1. Prawa naturalne w świetle Biblii
2. Wojny i kara śmierci
3. Seksualizm
4. Prawo do szczęścia
5. Prawo własności
6. Godność człowieka
7. Solidaryzm czy egoizm?

Rozdział 3 - W poszukiwaniu praw natury

1. Prawa naturalne i rozumowe
2. Jakie prawa ustanawia Natura?
   1. Nierówność szans
   2. Popęd seksualny
   3. Społeczeństwo
   4. Karanie przestępstw
      • Kwestia kary śmierci
   5. Własność prywatna - jednak tylko wniosek
3. Dozwolone odstępstwa od praw naturalnych

Zakończenie

CZĘŚĆ II: Kościół wobec doktryny liberalnej

WPROWADZENIE

1. Uwagi metodologiczne
2. Wstęp
3. Dwie wizje wolności
4. Sfery liberalizmu

Rozdział 1: KOŚCIÓŁ WOBEC LIBERALIZMU POLITYCZNEGO

1. Kryteria oceny systemu państwowego przez Kościół
2. Formy pośrednie - stowarzyszenia i związki
3. Kościół wobec demokracji liberalnej
   1. Okres konfrontacji
      • Pius VI (1775-1799)
      • Grzegorz XVI (1831-1846)
        • Potępienie Aveniru i Lamennais'a
      • Pius IX (1846-1878)
   2. Odprężenie (Leon XIII)
   3. Nasilenie krytyki
      • Pius X (1903-1914)
        1. Potępienie Sillonu
      • Benedykt XV (1914-1922)
      • Pius XI (1922-1939)
   4. Akceptacja warunkowa
      • Pius XII, Jan XXIII i Vaticanum Secundum
      • Paweł VI (1963-1978)
      • Jan Paweł II
   5. Podsumowanie

Rozdział 2: KOŚCIÓŁ WOBEC LIBERALIZMU ETYCZNEGO

1. Wolność słowa i wyznania

Rozdział 3: KOŚCIÓŁ WOBEC LIBERALIZMU EKONOMICZNEGO

1. Stosunek do kapitalizmu
   • Leon XIII (Rerum novarum, 1891)
   • Pius X
   • Pius XI (Quadragesimo anno, 1931; Divini Redemptoris, 1937)
   • Pius XII
   • Jan XXIII (Mater et Magistra, 1961)
   • Paweł VI (Populorum Progressio, 1967)
   • Jan Paweł II (Laborem exercens, 1981; Sollicitudo Rei Socialis, 1987; Centesimus annus, 1991)
2. Prawo własności prywatnej
   • Najważniejsza forma własności
   • Jedna z możliwych form
   • W niełasce (Paweł VI)

Rozdział 4: KOŚCIÓŁ I LIBERALIZM W POLSCE

Bibliografia