 |
         |
|
 |
Nauka » Pseudonauka, paranauka Fizyka w komplementarnej i alternatywnej medycynie [2]  Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska Co stanowi dowód?Każde twierdzenie, które implikuje obalenie dobrze ustalonych zasad naukowych, niesie wymóg nadzwyczaj solidnego dowodu. Ponieważ jest w świecie tak wiele bzdur, jedyną racjonalną i praktyczną polityką jest ignorowanie takich twierdzeń, dopóki nie poprą ich nadzwyczajne dowody. Dowody anegdotyczne są zwyczajne, ponieważ ludzie łatwo ulegają oszustwu lub złudzeniom. Placebo jest bardzo silnym i trudnym do wyeliminowania efektem, nawet w najlepiej kontrolowanych badaniach. Pojedynczy eksperyment, nawet oceniony przez środowisko, nigdy nie wystarcza. Niezbędnie potrzebne jest wiele niezależnych replikacji. Poniżej przedstawiam listę zwyczajnych twierdzeń, które — jeśli są prawdziwe — nie naruszają ustalonej nauki: Zwyczajne twierdzenia
Z drugiej strony rozpatrzmy następujące przykłady nadzwyczajnych twierdzeń, które — jeśli są prawdziwe — naruszają dobrze ustaloną naukę: Nadzwyczajne twierdzenia
Próg dla publikacjiOpierając się na standardach w fizyce, gdzie często obserwuje się nadzwyczajne zjawiska, należałoby znacznie podnieść próg dla publikacji w pismach medycznych. Większość pism medycznych, psychologicznych, farmakologicznych, jak również parapsychologicznych wydaje się dopuszczać publikacje o poziomie istotności p=0,05, zazwyczaj przedstawiając to błędnie jako "prawdopodobieństwo, że wynik jest losowy". Właściwa definicja wartości p brzmi następująco: Jeśli poprawna jest hipoteza zerowa, to przedstawiony lub większy efekt pojawi się jako statystyczny artefakt przeciętnie ułamek razy p. To znaczy, że wartość p wcale nie stwierdza prawdopodobieństwa, że prezentowany efekt jest rzeczywisty. Mówi tylko o spodziewanej częstotliwości losowego występowania tego efektu, kiedy efekt nie jest rzeczywisty. Tak więc, zgodnie z teorią statystyczną, kiedy prezentowany efekt ma wartość p 0,05, to w każdych 20 replikacjach tego eksperymentu możemy oczekiwać, że przeciętnie jeden będzie statystycznym artefaktem. Ponieważ na ogół nie publikuje się eksperymentów wykazujących zerowe efekty, łatwo sobie wyobrazić 19 takich eksperymentów pozostawionych w "szufladach". Na przykład istotność bardzo nagłośnionego badania korzyści medycznych modlitw wynosiła p=0,04. Można zadać pytanie ilu negatywnych eksperymentów nie opublikowano? Być może 25 lub więcej i opublikowany został tylko jeden, który dał ten efekt istotności. Dziedzina fizyki jest pełna przykładów doniesień o nadzwyczajnych efektach o wartości p dużo niższej niż 0,05, których nie udało się zreplikować i które nigdy nie stały się częścią ustalonej wiedzy. Zaakceptowanym kryterium w większości pism fizycznych jest p=10-4. To jest, publikuje się dane o efekcie tylko kiedy jeden na 10 tysięcy lub więcej eksperymentów daje tę obserwację jako statystyczny artefakt. Dla nadzwyczajnych twierdzeń we wszystkich dziedzinach nauki powinno się używać znacznie wyższego progu niż p=0,05. Zwyczajne twierdzenia, zgodne z istniejącą nauką, mogą być publikowane przy niższej istotności, wychodząc z założenia, że mogą one przynieść więcej pożytku niż szkody. Wielka szkoda może wyniknąć z twierdzenia, że nastąpił wielki przełom w medycynie, podczas gdy jest on niczym więcej jak przypadkiem statystycznym. WnioskiWiększość KAM jest nienaukowa. Gdyby była naukowa, nie byłaby ani komplementarna, ani alternatywna, ale byłaby częścią głównego nurtu. Energoterapie i inne postaci KAM opierają się na prastarej koncepcji, że materia ożywiona posiada jakąś specjalną siłę witalną czy energię, odrębną od materii. Dzisiaj błędnie kojarzy się tę energię z polami elektromagnetycznymi czy kwantowymi. Nigdy jednak nie znaleziono żadnych dowodów na istnienie jakichś specjalnych sił witalnych, energii czy pól. Współczesna fizyka wykazała, że energia i materia są tym samym i nie znajduje żadnych dowodów na pola ciągłe. Pola kwantowe fizyki teoretycznej są bezpośrednio związane — jeden do jednego — z cząstkami, kwantami pól. W ramach modelu standardowego istnieje spójny obraz cząstek elementarnych, który z powodzeniem opisuje wszystkie obecne obserwacje. Materia ożywiona składa się z tych samych cząstek, na które działają te same siły jak na materię nieożywioną. Mechanika kwantowa nie dostarcza żadnej podstawy twierdzeń paranormalnych czy holistycznych, a cała fizyka współczesna pozostaje całkowicie materialistyczna i redukcjonistyczna. W XX wieku nie zaszła żadna mega-zmiana paradygmatu, porównywalna z Newtonem w XVII wieku. Doniesienia o nadzwyczajnych twierdzeniach nie powinny być publikowane, chyba, że poparte są nadzwyczajnymi dowodami. Naruszenie ustalonych praw fizyki jest wystarczającym powodem do ignorowania takich twierdzeń, dopóki nie przedstawi się nadzwyczajnych dowodów. Źródła
« Pseudonauka, paranauka (Publikacja: 08-11-2007 )
str. 5616 |
 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Emerytowany profesor fizyki i astronomii uniwersytetu na Hawajach oraz profesor filozofii Uniwersytetu w Colorado. Jest także członkiem Komitetu Badania Naukowego Twierdzeń Paranormalnych (CSICOP). Wychował się w polskiej dzielnicy w Bayonne New Jersey. Jego babka była pół Polką i twierdzi, że do jego ulubionych dań nadal należą kiełbasa, żeberka z kwaśną kapustą i placki ziemniaczane z gęstą śmietaną. Jest autorem następujących książek: 
| [ Regulamin publikacji ] [ Bannery ] [ Mapa portalu ] [ Reklama ] [ Sklep ] [ Zarejestruj się ] [ Kontakt ] Racjonalista © Copyright 2000-2012 (e-mail: redakcja | administrator) | ||
 | ||