Autor tekstu: Victor J. Stenger

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska

Wstęp

Jedną z podstawowych zasad komplementarnej i alternatywnej medycyny (KAM) jest to, że żywe organizmy posiadają specjalne pole energetyczne związane z kosmosem, które będę nazywał polem bioenergetycznym. KAM uznaje, że "czysta energia" jest odrębną i zastępującą materię substancją biofizyczną. Przedstawia pola elektromagnetyczne jako przykłady czystej energii i identyfikuje je z polem bioenergetycznym. Stwierdza, że newtonowska mechanistyczna i redukcjonistyczna fizyka została obalona przez fizykę współczesną. Powołuje się na fizykę kwantową, by wesprzeć twierdzenie, że wszechświat jest jedną ciągłą, powiązaną całością, której częścią jest świadomość ludzka, co pozwala umysłowi kontrolować rzeczywistość. Choć na ogół stosowana jest w terapiach ludzi, wydaje się, że wiele KAM znalazło również drogę do weterynarii (Schoen 2000).

Głównym teoretykiem KAM jest Martha Rogers (1970, 1986, 1989, 1990), która wprowadziła coś, co nazywa The Science of Unitary Human Beings (nauka o jednolitych istotach ludzkich). Pisze ona:

"(...) zakłada się, że pola energii stanowią fundamentalną jednostkę tego co żywe i nieżywe". [Pole jest] "jednoczącym pojęciem, a energia oznacza dynamiczną naturę pola. Pola energii są nieskończone i para-wymiarowe; są ciągłym ruchem". (Rogers, 1990).

Idąc śladami Rogers Joanne Stafantos zapewnia, że:

"Zasady energomedycyny mają swój początek w fizyce kwantowej. Medycyna bioenergetyczna jest badaniem organizmów ludzi i zwierząt jako dynamicznych pól elektromagnetycznych istniejących w elektromagnetycznym środowisku (...) W oparciu o teorie fizyki kwantowej Einsteina te koncepcje energii wciela się do medycyny w celu wszechstronnego podejścia do diagnozy chorób, profilaktyki oraz leczenia". (Stafantos, 1997).

Innym wiodącym guru ruchu KAM jest Deepak Chopra, autor licznych bestsellerów, w tym Życie bez starości: młode ciało, ponadczasowy umysł. Poniżej próbka twierdzeń Chopry (Chopra, 1989, 1993):

• Świat fizyczny jest tworem obserwatora.
• Organizm jest informacją i energią obejmującą wszechświat.
• Myśli i emocje tworzą procesy fizyczne.
• Wszyscy jesteśmy połączeni z wzorami inteligencji, która rządzi kosmosem.
• Jest w nas pole nie-zmiany, które tworzy to, kim w rzeczywistości jesteśmy.

Wreszcie psychiatra Patricia Newton (1993) twierdzi, że tradycyjni uzdrowiciele:

"są w stanie czerpać z tego drugiego królestwa entropii negatywnej — tej superkwantowej prędkości i częstotliwości energii elektromagnetycznej i wnieść je jako kanały do naszego poziomu. Nie jest to magia. Nie są to brednie. U progu XXI wieku zobaczycie, że nowa medyczna fizyka kwantowa rzeczywiście rozprowadza te energie i zobaczycie, czego one potrafią dokonać".

Poniżej analizuję te twierdzenia w świetle ustalonej wiedzy fizycznej.

Dwoistość substancji

Większość ludzi sądzi, że wszechświat zrobiony jest z dwóch rodzajów substancji:

1. Materii, włączając ciała żywych organizmów i inną substancję materialną wszechświata. Słyszeli, że materia składa się z atomów i kojarzą przedmioty materialne z koncepcjami nieciągłości i redukcjonizmu naukowego.

2.Energii, która w umyśle nie specjalisty kojarzy się z duchem czy duszą. Panuje powszechne przekonanie, że żywe organizmy posiadają jakąś specjalną jakość, która je ożywia, élan vital, siłę witalną, żywą energię. Teoretycy KAM często identyfikują to pole bioelektryczne z fizycznymi polami elektromagnetycznymi, które ponad stulecie od ich odkrycia nadal wydają się wielu ludziom tajemnicze. Te pola energetyczne kojarzone są z pojęciami ciągłości i holizmu, rzekomo w opozycji do nieciągłości i redukcjonizmu "zimnej" nauki (fizyki).

Te przekonania jednak nie odzwierciedlają rozwoju nauk fizycznych i biologicznych w ciągu ostatnich kilku stuleci. Przed XX wiekiem większość naukowców miała następujący obraz: rzeczywiście energia i materia były uznawane za odrębne i odmienne substancje. Z drugiej strony, choć dla nagiego oka materia wydawała się ciągła, rozumiano, że składa się z odrębnych, zlokalizowanych atomów. Wykazano, że światło jest formą fali elektromagnetycznej i sądzono, że jest to rezultat wibracji ciągłego pola kosmicznego — eteru. Uważano wówczas, że fale elektromagnetyczne są postacią czystej energii. Grawitacja zaś miała być ciągłym, działającym na odległość polem.

W XX wieku te poglądy wyewoluowały i zmieniły się na następujące: uznano, że materia i energia są tym samym, co oznaczało słynne równanie Einsteina E = mc². Nieciągła natura materii została w pełni potwierdzona, a energia, jak materia, pojawia się w odrębnych cząstkach nazwanych kwantami. To właśnie odkrycie Maxa Plancka zapoczątkowało rozwój mechaniki kwantowej. Odwrotnie do tego, co wydają się sądzić teoretycy KAM, mechanika kwantowa stanowi o nieciągłości, nie zaś o ciągłości.

Poszukiwania ciągłego eteru nie powiodły się i nowa fizyka, teoria względności i teoria kwantów, odrzuciła tę koncepcję. W istocie nie znaleziono żadnego ciągłego nośnika we wszechświecie. Światło składa się z cząstek materii — fotonów. Pola składają się z nieciągłych cząstek — kwantów. Foton jest kwantem pola elektromagnetycznego, które jest jak pole kamyczków. Elektron jest kwantem pola elektrycznego. Wreszcie, ogólna teoria względności wyjaśnia grawitację w kategoriach zakrzywienia przestrzeni, nie zaś jako ciągłe pole siły.

Model standardowy materii

Obiekty materialne składają się z atomów, które z kolei składają się z jąder i elektronów. Jądra zbudowane są z protonów i neutronów, te zaś składają się z kwarków. W latach siedemdziesiątych XX wieku następujący obraz materii był już silnie ustanowiony w tym, co nadal nazywamy standardowym modelem, ale jest teraz w pełni rozwiniętą i niezmiernie skuteczną teorią. Istnieją trzy generacje kwarków i leptonów, jak na poniższej ilustracji:

u c t
d s b
v_e v_ź v_Ä
e ź Ä

Dwa górne rzędy to kwarki, a dwa dolne to leptony. Każda kolumna reprezentuje "generację", a pierwsza generacja obejmuje olbrzymią większość znanej materii. Proton składa się z kombinacji trzech kwarków uud, a neutron z kombinacji udd. Te zaś razem z elektronem e tworzą wszystkie atomy w chemicznej tablicy pierwiastków. Trzeci rząd cząstek to neutriny, które choć nie są obecne w atomach, są najpowszechniejszymi być może cząstkami we wszechświecie. Każda cząstka w powyższej tabeli ma stowarzyszoną antycząstkę.

Model standardowy sił

Podstawowe cząstki, które składają się na materię, to tylko połowa historii. Model standardowy mówi nam także jak te cząstki oddziałują na siebie, żeby stworzyć bardziej skomplikowaną substancję, która wyewoluowała w gwiazdy, planety i konie. W modelu standardowym siły będące wynikiem wymiany cząstek nazywane są bazonami cechowania:

elektromagnetyzm → foton
oddziaływanie silne jądrowe → gluony (8)
oddziaływanie słabe → słabe bozony (4)
grawitacja → grawiton

(Włączyłem grawitację, chociaż nie istnieje jeszcze teoria kwantowa grawitacji i normalnie nie uważa się jej za część modelu standardowego). Chociaż te "cząstki siły" są opisane w teorii przez pola kwantowe, nie jest tam włączony żaden ciągły nośnik, taki jak eter.

Pola kwantowe

Pola kwantowe są przedmiotami czysto teoretycznymi, jak gęstość pola, opisująca zachowanie materii korpuskularnej. Nie opisują ciągłego nośnika, takiego jak eter, przenikającego przestrzeń. Ponieważ każda cząstka jest kwantem pola kwantowego, żadne pole nie istnieje niezależnie od cząstek. Ponadto kwanty nie działają natychmiastowo poprzez przestrzeń. Ich skutki rozprzestrzeniają się nie szybciej niż prędkość światła. To jest, pola kwantowe nie są holistyczne i we współczesnej fizyce nie istnieje żadna podstawa dla twierdzeń teoretyków KAM — mimo ich nieokiełznanego używania terminu "kwantowy".

Życie i umysł

Wszystkie żywe organizmy składają się z tych samych kwarków i elektronów, które składają się na skałę czy na rzekę. Działają na nie te same siły. Fizycy są w stanie zmierzyć skutki oddziaływania elektromagnetycznego do jednej bilionowej części, ale nie zobaczyli najmniejszego śladu specjalnych sił witalnych czy psychicznych. Nigdy nie znaleziono żadnych śladów jakichś unikatowych pól czy promieniowania związanych z żywymi organizmami. Życie i umysł dają się zrozumieć jako emergentne własności materii. Obrazowanie mózgu i inne techniki neuronauki dostarczają mocnych dowodów na zlokalizowane, materialne źródła myśli i emocji.

Nieświadome kwantum

Mówi się, że mechanika kwantowa dostarcza podstawy do powiązania umysłu z materią. Ta koncepcja wyrasta z faktu, że w mechanice kwantowej akt obserwacji interferuje z tym, co jest obserwowane, jak to wyraża zasada nieokreśloności Heisenberga. Chopra i inni twierdzą, że w ten sposób świadomość determinuje rzeczywistość. Umysł i świadomość nie są jednak niezależne od materii. Mózg jest połączony z ciałem, ale nie z innymi ciałami. Nic w zjawiskach kwantowych czy w teorii kwantowej nie wymaga wprowadzenie elementów niematerialistycznych czy holistycznych.

Czy współczesna fizyka wykazała, że klasyczna, redukcjonistyczna fizyka jest "błędna"?

Większość fizyki nauczanej w szkołach to nadal jest fizyka klasyczna. Współczesna fizyka opiera się na fizyce klasycznej i nadal jest całkowicie materialistyczna i redukcjonistyczna. Współczesna technika, biologia i medycyna nadal opiera się na fizyce klasycznej. W rzeczywistości ostatnia wielka zmiana paradygmatu zaszła, kiedy fizyka Newtona zastąpiła fizykę Arystotelesa. Jak wyjaśnił Steven Weinberg (1998), laureat Nagrody Nobla w fizyce:

"Rewolucje w nauce wydają się pasować do opisu Kuhna tylko o tyle, że zaznaczają zmianę rozumienia pewnych aspektów natury od czasów przednaukowych do współczesnej nauki. Narodziny fizyki newtonowskiej stanowiły mega-zmianę, ale nic co od tego czasu zaszło w naszym rozumieniu ruchu — przejście od mechaniki newtonowskiej do einsteinowskiej czy od fizyki klasycznej do fizyki kwantowej — nie pasuje do opisu Kuhna załamania się paradygmatu".

Po przeczytaniu tego tekstu, czytelnicy często wybierają też: Homeopatia: fundamentalne oszustwo Czy mózg jest urządzeniem kwantowym?

Zobacz komentarze (8)..

Wyślij mailem..

Wersja do druku    PDF    MS Word

Victor J. Stenger Emerytowany profesor fizyki i astronomii uniwersytetu na Hawajach oraz profesor filozofii Uniwersytetu w Colorado. Jest także członkiem Komitetu Badania Naukowego Twierdzeń Paranormalnych (CSICOP). Wychował się w polskiej dzielnicy w Bayonne New Jersey. Jego babka była pół Polką i twierdzi, że do jego ulubionych dań nadal należą kiełbasa, żeberka z kwaśną kapustą i placki ziemniaczane z gęstą śmietaną. Jest autorem następujących książek: "Physics and Psychics: The Search for a World Beyond the Senses" (1990); "The Unconscious Quantum: Metaphysics in Modern Physics and Cosmology" (1995); "Not By Desing: The Origin of the Universe" (1998); "Timeless Reality: Symetry, Simplicity and Multiple Universes" (2000); "Has Science Found God? The Latest Results in the Search for Purpose in the Universe" (2003), "God: The Failed Hypothesis. How Science Shows that God Does Not Exist" (2007).  Strona www autora  Liczba tekstów na portalu: 26  Pokaż inne teksty autora  Najnowszy tekst autora: Nauka a duchowość