Racjonalizm to piekna idea - ale racjonalizm europejski a ściślej mówiąc postchrześcijański...
Porozmawiajmy o korzeniach - te bowiem w moim przeświadczeniu ściągają nas w dół poniżej poziomu gleby: tym bardziej im bardziej chce się latać. Niewatpliwą zasługa kultury chrzescijańskiej jest to, że wczesniej niz inne równoległe doszła do samonegacji - a ta musiała byc zupełna. Ma bowiem chrześcijaństwo korzenie zdecydowanie bardziej polityczne niż intelektualne - niemal wszystko w nim jest wypadkową dawnych konfliktów. Posługiwało się i filozofią, rozwijało ja nawet - tyle że nie uwolniło jej nigdy z pęt zawikłanej doktryny; filozofia musiała to uczynić sama - i uczyniła.
W długo juz prowadzonych sieciowych dyskusjach z filozofującymi obrońcami wiary (niekoniecznie muszą być wierzący osobiście) zauważam ogromną niechęć do empirii. To rys znamienny: pod powierzchnią sporów rozgrywają się rozgrywki semantyczne - aparat formalny mamy mniej więcej wspólny, natomiast mówimy zdecydowanie o czymś innym; empiria? Jak wiadomo, świat postrzegalny jest jeden, a nauka poczyniła w owym postrzeganiu imponujące postepy.
Świat białego człowieka wkroczył w nowoczesność (postnowoczesnośc, jak wolą to nazywać poszukiwacze sukcesów) - wkroczył de facto bezbronny. Z czołgami, z lotniskowcami - jednak bez idei porządkującej. Stara przeżyła się; były po drodze próby stworzenia nowych, ich skutki jednak budzą do dziś grozę. A niczego właściwie w starej, chrześcijańskiej idei z nową, racjonalistyczna uzgodnić sie nie da - to nie tylko kwestia bezwładności czy sprzeciwu, to sprawa wybitnego myślowego nieuporządkowania. Religie Dalekiego Wschodu tak czy owak zmierzają ku zwątpieniu i radzą jedynie, jak godnie przeżyć dany nam czas - chrzescijaństwo jest do nich w opozycji pod każdym względem.
Efektem jest wewnętrzne rozdarcie kultury współczesnej - ale z niego wynika i zagubienie w świecie. Świat ma jakieś plany - jego część postchrześcijańska coraz bardziej się planować boi, coraz bardziej zsuwa się ku takiemu czy innemu nawiedzeniu. Mamy więc oparte o wiare właśnie przeświadczenie o własnej cywilizacyjnej przewadze, doskonale zauważalne w USA - mamy też (to już w Polsce) czynienie sporów światopoglądowych rzeczą najważniejszą z ważnych. I mamy prostą wizję sprowadzenia całego myslenia o przyszłości do myslenia o PKB, jakby przestrzeń historii była liniowa w każdym calu: otóż liniowa nie jest i lepiej ja opisuje tzw. teoria katastrof.
I nasz świat dąży ku grze o sumie zerowej - podczas gdy choćby Chińczycy porzucili tego rodzaju gry na rzecz gry z naturą i maja się lepiej. Nie wiem, czy rzecz da się zmienić, być może przeznaczeniem naszej cywilizacji jest spierać się wewnętrznie do bliskiego już konca - potem nikogo już nie bedzie obchodziło kto kogo pokonał, bo prawdy o które sie spierano przeminą wraz z dyskutantami, nic w nich trwałego i uniwersalnego. Więc jedyną szansę dostrzegam w wyrwaniu się z klinczu, w działaniach depolaryzujących.
Albowiem obecnie po obu stronach mamy orientację na "dokopanie" przeciwnikowi - inne cele są dalekie i niezbyt realne, raczej przyozdabiają programy niż przesądzaja o ich tresci. Cóż, wszyscyśmy z tych samych korzeni - choć jednym podobają się one bardziej, drugim mniej.