Umieszczam ten wątek w tym dziale, choć równie dobrze mógłby się znaleźć w kilku innych, gdyż przedmiot rozważań jest najbardziej zbliżony do problematyki kultury języka.
Tytułowa "poprawność polityczna" wymyślona, a jakże, przez Amerykanów, stała się i u nas wszechobecna. Może jeszcze nie w praktyce, ale jako postulat - na pewno.
Media epatują nas nią na potęgę i nawołują zarazem wszystkich, a już polityków i konkurentów w szczególności, do jej stosowania.
Istne gromy spadają na tych, którzy nie mają ochoty ulegać tej modzie.
Nawet w nauce (humanistyce) zdarzają się wypadki odchodzenia od obiektywizmu opisowego na rzecz political correctness (koniecznie z angielska!). O sztuce, to już nawet nie wspomnę.
Czym zatem jest to, tak modne dziś, pojęcie?
"Poprawność polityczna - termin powstały w Stanach Zjednoczonych (political correctness) określający początkowo zjawisko zastępowania w języku określeń uznawanych za negatywne na rzecz określeń bardziej neutralnych. Jest to rodzaj cenzury publicznej bądź autocenzury. Propagowanie jej opiera się na poglądzie, że stosowany przez kogoś obraźliwy język przyczynia się do zwiększenia dyskryminacji grup mniejszościowych."
(Wikipedia)
Czy aby na pewno? I czy aby to wszystko?
Cechą języka jest to, że użyte słowo zawiera w sobie kilka równoległych komunikatów. Określa jako nazwa konkretny desygnat lub ich zbiór, informuje o różnych cechach tego desygnatu, wreszcie odzwierciedla nasz stosunek emocjonalny do danego przedmiotu, czynności lub zjawiska.
"Amputacja" jednej z tych cech (w tym przypadku: przekaźnika emocji) jest gwałtem na materii i istocie samego języka. I tu polityczna poprawność ponosi porażkę za porażką z naturą języka, z jego żywotnością, albowiem "odemocjonalizowane" równoważniki zastępujące zwroty i słowa "niepoprawne" z czasem również zatracają swą "poprawność" i trzeba je zastępować kolejnymi, które z czasem... itd., itd..
Ale to nie wszystko. Szybko okazało się bowiem, że to co przestało być wreszcie obraźliwe dla jednych, stało się nagle obraźliwe dla innych!
Zatem polityczna poprawność zabrnęła w ślepy zaułek? Ujawniła swą absurdalność?
Innym aspektem tej swoistej mody jest ucieczka od rzeczywistych problemów w świat ich wyidealizowanych imaginacji. To takie "zamiatanie pod dywan". Skoro nikogo nie obrażamy, to nikt nie powinien czuć się obrażony, skoro niczego nie deprecjonujemy, to nic nie może być poniżone, skoro nie oceniamy, to... Zatem świat jest piękny, ludzie wspaniali, my mamy się dobrze, a wszelkie problemy, to czysty wymysł malkontentów (nie mających pojęcia o politycznej poprawności).
Czy o to chodzi jej zwolennikom? O zamazywanie różnic i podziałów zamiast ich faktycznej likwidacji?
Zatem: zbawienie czy przekleństwo?
A może warto byłoby zastanowić się nad powrotem do starej dobrej tradycji: kultury językowej, psychologicznie nam bliższej, kosztem porzucenia tego sztucznego i kontrowersyjnego (delikatnie rzecz ujmując) tworu amerykańskiej popkultury?
A może ktoś ma jakieś inne skojarzenia, refleksje lub doświadczenia z tym pojęciem związane?
Zapraszam i pozdrawiam.