Protokół ze spotkania Kawiarni Filozoficznej PSR., z dnia 9 grudnia 2010 r.
W Spotkaniu uczestniczyli:
Michał II, Jarek, Martyna, Michał I, Piotr, Marian - Moderator.Ustalono następującą listę proponowanych Tematów dyskusji:
1. Co jest większe - Siła Wiary czy Siła Rozumu? Kiedy, dlaczego?
2. Czy Determinizm jest do pogodzenia z Wolną Wolą? Sens Etyki?
3. Racjonalizm Zasady Niestosowania Przemocy - Mahatmy Gandhi'ego?
Po przedstawieniu przez autorów Tematów propozycji ich interpretacji i zakresu, w dwóch turach głosowania, Tematy uzyskały następujące liczby głosów:
1: (4,2); 2: (5,4); 3: (2,-).
Wybrano Temat 2.
-------
Dyskusja tematu: Czy Determinizm jest do pogodzenia z Wolną Wolą? Sens Etyki?Michał I (autor Tematu) nie przedstawił Stanowiska Programowego, przedstawił natomiast swój tytułowy dylemat do przedyskutowania. Prawa fizyki określają bieg zdarzeń. Jesteśmy tworami fizycznymi. Czy autonomiczność naszych decyzji to złudzenie?
Jarek przypomniał, że determiniści już od ok. 100 lat zaprzeczają Wolnej Woli. Mają rację, że brak Wiedzy o przyszłości nie zaprzecza jej Określeniu.
Marian stwierdził, że nie ma Wiedzy Pewnej o przyszłości, Wiedza nie jest więc żadnym argumentem. Określoność przyszłości jest natomiast argumentem w dyskusji o jej Przewidywalności. Losowość przyszłości nie musi być argumentem w kwestii Wolnej Woli.
Jarek wyraził swoje przekonanie, że fizyczny Model Pełny praw przyrody będzie bez losowości.
Martyna zwróciła uwagę, że zjawisko Wolnej Woli, o czym np. pisał w XX wieku Hospers, wynika z przyczynowego działania "JA" - struktury psychicznej. Jej subiektywna swoboda decyzji jest tu argumentem decydującym.
Jarek podjął próbę zdefiniowania Wolnej Woli. Generalnie jest to podmiotowa Wolność Wyboru. Z dalszego wywodu zdawało się wynikać, że jest to też Wolność Narzucenia Światu swojego Wyboru. Czyli Wolność Władzy, lub nawet Wszechmoc. To jest niemożliwe (z czym się zgodzono).
Marian zaproponował odmienną definicję. Wola - to preferencja, życzenie, chcenie. Wolność Woli - to podmiotowa swoboda Wyboru Preferencji. Możliwości sprawcze podmiotu nie mają tu nic do rzeczy.
Jarek stwierdził, że dowodem Wolnej Woli w tym znaczeniu byłaby różnorodność decyzji w tym samym kontekście.
Marian zgodził się, że różnorodność decyzji byłaby takim dowodem, lecz jednak jej brak nie byłby dowodem przeciwnym. Przewidywalność Decyzji jest bowiem czymś innym niż Swoboda Decyzji (Wolna Wola).
Martyna wyraziła pogląd, że Wolność Woli realizuje się przez utożsamienie się podmiotu ze swoim chceniem (życzeniem). A więc Wolna Wola, to sterowalność nowymi życzeniami w wykonaniu podmiotu. Propozycje Decyzji podmiotowych są w tym procesie oceniane kryteriami Aksjologii podmiotu.
Marian potwierdził rozstrzygający wpływ Aksjologii. Zauważył, że znacząca składowa zmienności Decyzji, w takim samym kontekście zewnętrznym, wynika ze zmian bieżącego Systemu Wartości (Aksjologii) podmiotu. Pochodzą choćby ze zmian jego stanu fizjologicznego.
Piotr zwrócił uwagę, że szybka, całościowa ocena aksjologiczna proponowanych Decyzji, bez ich analizy szczegółowej, pełni ważną rolę przystosowawczą dla wszystkich organizmów zwierzęcych.
Michał I zadał bardzo istotne pytanie: Czy te Machinalne Decyzje nie przeczą Wolnej Woli?
Marian odniósł się do postawionego zagadnienia. Postulat Swobody w podejmowaniu Wyboru spośród alternatywnych Decyzji wymaga ich przynajmniej względnej wstępnej równorzędności. A więc samoświadomości podmiotu, umożliwiającej autorefleksję - obserwację i zarządzanie własnym tokiem myślowym. Decyzje Machinalne nie mieszczą się w tym schemacie - są aprioryczne i wykluczają równorzędność alternatywy.
Powyższe nie oznacza zwolnienia ludzkiej bezmyślności z odpowiedzialności. Swoboda Decyzji ma konsekwencje Moralne, ale i odwrotnie - nie ma Moralności bez Swobody Decyzji.
Martyna i Marian podkreślili, że świadomość kary z Prawa za występek wchodzi do indywidualnej Kalkulacji Decyzji - co jest możliwe dlatego, że mamy swobodę wyboru decyzji - Wolność Woli.
-------
Na tym Spotkanie zakończono.
Jak zwykle, uważam że Spotkanie było bardzo udane i owocne. Zachęcam do zamieszczania poniżej uzupełnień i komentarzy do niniejszego Protokołu.
Zapraszam na następne, w drugi czwartek stycznia - Protokolant.
Wątek następnego Spotkania tutaj:
Spotkanie Kawiarni Filozoficznej PSR. w Warszawie, 13 stycznia 2011 r. Pozdrawiam Racjonalistów, Marcus Platonicus.
