Miałem to zrobić wcześniej, ale ostatnio mam nawał pracy i będę miał przez następny miesiąc. Dziś mam chwilę więc myślę sobie-nie lubię się powtarzać, a napisać coś wypada. Ale dla Jarka to jest ostatni raz gdy mu to piszę. Jeżeli i tym razem stwierdzi, że nie rozumie albo 'to tamto', to będę go traktował jako ignoranta (a już kilka powodów po temu mam). Dlatego uprzedzam, że tekst jest nieznośnie szczegółowy.
Na początek mały prolog dla niewtajemniczonych. Sprawa rozbija się o jeden akapit ze strony www.ffrf.org. Doprawdy nie wiem czemu Jarek wybrał akurat tę stronę, ale niech już będzie (nieznane są ścieżki internetowe..).
Po pierwsze, strona ta nie jest wielka, raczej średniej wielkości. Porównywanie jej więc do Racjonalisty jest igno..., no powiedzmy - ściemnianiem. Do tego, aby zostać pełnoprawnym członkiem FFrF trzeba uiścić opłatę $40 ($25 dla studentów).
Upada więc argument Jarka, że ateiści wszystkich krajów tłumnie odwiedzają tę stronę. Tym bardziej, że większość ich publikacji nie znajduje się w Internecie. A w statucie stoi: "Our Foundation is a membership organization for freethinkers - atheists, agnostics, secularists, humanists, rationalists." i kłuje niektórych w oczy: bynajmniej nie tylko dla ateistów.
Dodatkowo warto zaznaczyć główny cel statutowy: "The Freedom From Religion Foundation, Inc. is an educational group working of separation of state and church. Its purpose, as stated in its bylaws, is to promote the constitutional principle of separation of state and church, and to educate the public on matters relating to nontheistic beliefs. Membership is open to anyone who supports the Foundation's purpose. Contributions to the Foundation are tax deductible". Tyle tytułem wstępu.
No, ale przejdźmy do tego nieszczęsnego akapitu. Dla wygody ponumerowałem kolejne zdania:
I. "Freethinkers are naturalistic".
II. "Truth is the degree to which a statement corresponds with reality."
III. "Reality is limited to that which is directly perceivable through our natural senses or indirectly ascertained through the proper use of reason."
IV. "Reason is a tool of critical thought that limits the truth of a statement according to the strict tests of the scientific method."
V. "For a statement to be considered true it must be"
VI. "testable (what evidence or repeatable experiments confirm it?),"
VII. "falsifiable (what, in theory, would disconfirm it, and have all attempts to disprove it failed?),"
VIII. "parsimonious (is it the simplest explanation, requiring the fewest assumptions?),"
IV. "and logical (is it free of contradictions, non sequiturs, or irrelevant ad hominem character attacks?)."
(tłumaczenie niżej). Żeby nie było nieporozumień: osobiście się z tym nie zgadzam i wyraziłbym się na ten temat inaczej, z pewnością pełniej. Dodatkowo warto zaznaczyć, że Jarka chyba najbardziej rozzłościł ten akapit:
"No. Atheism is not a belief. It is the "lack of belief" in god(s). Lack of faith requires no faith. Atheism is indeed based on a commitment to rationality, but that hardly qualifies it as a religion." Zdanie podkreślone było wałkowane na forum aż do bólu-chyba żadnemu zdaniu nie poświęcono więcej miejsca w tym serwisie ! Dlatego nie będziemy do niego już wracać, ok ? I żeby nie było nieporozumień, od razu wyjaśniają użyte pojęcia:
"Freethinkers apply the term religion to belief systems which include a supernatural realm, deity, faith in "holy" writings and conformity to an absolute creed." Od razu uprzedzam, że nie wyślę do ffrf informacji o tym co piszę-dokonam cytowania ich tekstu, tłumaczenia, komentarza oraz rozwinięcia.
Myślę (wybacz Gandamar) że Jarek również nie musiał w zasadzie przesyłać im tłumaczenia, ale mógł zrobić inne, ważniejsze rzeczy: przetłumaczyć poprawnie i być konsekwentnie sprawiedliwym. Ew. może im ktoś ten tekst przetłumaczyć i wysłać - no problem, ale nie jestem biegły w tłumaczeniach tak skomplikowanych tekstów.
No i teraz najważniejsze: Jak to Jarek ze zwykłej niewiary w krasnoludki uczynił wiarę w nieistnienie krasnoludków i wiarę w bogów. Na początek tłumaczenie nieszczęsnego akapitu, ale tym razem wierne. Od razu zaznaczam, że nie jest 'piękne' (tak to już z tłumaczeniami jest) i polski autor wyraziłby te myśli mniej zawiłymi słowami:
I. "Wolnomyśliciele są naturalistami/realistami." (nie mylić z pojęciem artystycznym!)
II. "Prawda jest stopniem do jakiego/w jakim wyrażenie/stwierdzenie odpowiada/zgadza się z rzeczywistością/faktami."
III. "Rzeczywistość jest ograniczona do tego, co jest bezpośrednio postrzegane/doświadczane poprzez nasze naturalne zmysły lub pośrednio stwierdzone/skonstatowane poprzez poprawne/właściwe wykorzystanie rozumu/przesłanek."
IV. "Rozum jest narzędziem krytycznej myśli która ogranicza prawdziwość stwierdzenia zgodnie ze ścisłymi/dokładnymi testami metody naukowej."
V. "Aby stwierdzenie było rozważane jako prawdziwe, musi być:"
VI. "testowalne (jaki dowód lub powtarzalny eksperyment potwierdza je?)"
VII. "falsyfikowalne (co, teoretycznie, obaliłoby je, i czy wszystkie próby stwierdzenia jego niepoprawności/obalenia zawiodły?)"
VIII. "oszczędne (czy jest to najprostsze wyjaśnienie, wymagające najmniejszej liczby założeń ?)"
IV. "i logiczne (czy jest wolne od sprzeczności, błędów 'nie wynikania' lub nieistotnych ataków personalnych ?)."
Nie da się ukryć, że ten opis metody naukowej nie jest pełny ani ścisły. Zdanie I jest zbyt lakoniczne. Zdanie II jest niepełne odnośnie niesprecyzowania pojęcia rzeczywistości, ale jesteśmy w stanie domyślić się, o co chodzi ze zdania III. Istotne są dopiero zdania IV i kolejne.
Jeżeli więc zgodzimy się, że nie jest to definicja pełna, jak mogłaby wyglądać przykładowa wersja pełna (siłą rzeczy upoważniam się do uzupełnienia deklaracji..):
"Znane jest to, co leży w, a nieznane jest to, co leży poza zasięgiem ludzkiego rozumu i pojęcia." (wiem, stara śpiewka, ale jeżeli ktoś nie zgadza się z tym zdaniem, to nie powinien dalej czytać.)
"Rzeczywiste jest to, co istnieje realnie, obiektywnie, faktycznie, prawdziwie."