Protokół ze spotkania Kawiarni Filozoficznej P.S.R., z dnia 14 stycznia 2010 r.
W Spotkaniu uczestniczyli:
Andrzej, Zulka, Maciej II, Maciej I, Marian - Moderator.Ze względu na nieukończenie dyskusji poprzedniego Spotkania (z powodu Zakłócenia - patrz Protokół), zdecydowano się ją kontynuować.
-------
Dyskusja tematu: Co to Racjonalizm? Jak się ma do Ateizmu, Emocji i Kartezjusza? (dokończenie)
Zulka postawiła pytanie - Skoro Matematyka jest wymyślona i użyteczna, oraz Bóg jest wymyślony - to czy też użyteczny?
Marian, odpowiadając, zwrócił uwagę na zasadniczą różnicę strukturalną między
Matematyką a Religią. Pierwsza jest zbiorem sądów o formie
Implikacji - "
Jeżeli Istnieje obiekt o własnościach ...,
To ma dalsze własności ...". Druga jest zbiorem sądów o formie
Orzeczeń Apodyktycznych - "
Istnieje obiekt o własnościach ...". Stąd, pierwsze da się ściśle i niezawodnie dowieść dedukcyjnie, dla drugich jest to niemożliwe - mimo licznych, nieudolnych prób (ostatnio porzuconych). Użyteczność pierwszej jest więc pewna i powszechna, drugiej co najwyżej złudna, przypadkowa i zawodna. Wspólne dla Doktryn Matematyki i Religii jest to, że strukturalnie są Systemami Aksjomatycznymi. Co innego - psychologia.
Zulka wyraziła pogląd, że w takim razie można by wykonywać intelektualne ćwiczenia warsztatowe - "Skonstruuj własną Religię!"
Maciej I zadał pytanie - Jak mają się do siebie dwa problemy: "Jaka jest suma kątów w trójkącie -
(a) w Przestrzeni Euklidesowej, i (b) w Przestrzeni Fizycznej?"
Marian wyjaśnił, że różnica polega na tym, że w (a) środowisko - rodzaj przestrzeni - jest z góry, jednoznacznie określony, co umożliwia odpowiedź dedukcyjną. A w (b) jest nieznany. Już wiadomo, że Przestrzeń Fizyczna to przestrzeń nieeuklidesowa: Riemanna-Minkowskiego. A może to być nawet bardziej ogólna Rozmaitość Pseudoriemannowska, o nieznanych dziś parametrach krzywizn. Stąd zasadność empirycznych pomiarów, które indukcyjnie odpowiedzą na pytanie: "Wszechświecie - jaki jesteś?", oraz na pytanie Macieja I. Dotychczasowe wnioski z badania promieniowania reliktowego świadczą o zerowej makroskopowej - kosmologicznej krzywiźnie. Lokalnie tak oczywiście nie jest.
Andrzej powrócił do pytania - skąd się bierze powszechność Religii?
W ogólnej dyskusji zebrano przyczyny:
* miła łatwość i ostateczność Wyjaśnień zjawisk trudnych i niepewnych;
* uwolnienie od przerażającej Wolności i Odpowiedzialności;
* Pocieszenie.
Wracając do Racjonalizmu i Emocji, Zulka postawiła pytanie - jak Ewolucja "wymyśliła" Emocje?
Marian opowiedział, że wysłuchał kiedyś wykładu na seminarium, w Instytucie Biologii Doświadczalnej PAN - o pewnym prostym bezkręgowcu morskim (jamochłonie?). Ma dwa stadia rozwojowe - wędrowne (biernie) i osiadłe. Złożona procedura opadnięcia na dno, przytwierdzenia i przeobrażeń morfologicznych włączana jest prostym, pojedynczym sygnałem chemicznym - wzrostem stężenia w wodzie pewnego produktu rozpadu białek, którymi się żywi. To komunikat: "tu jest dużo jedzenia - osiedlać się!". Ten sam związek chemiczny jest dla zwierząt wyższych endogennym, mózgowym neurohormonem, indukującym emocje. Które tak samo włączają złożone procedury behawioralne. Zastąpienie egzogenności endogennością, przez gruczoł, to jeden krok adaptacyjny. Tak Ewolucja "wymyśliła" Emocje.
Marian przypomniał dwie pozostałe kwestie dla tego Spotkania - Ateizmu i Kartezjusza.
Ateizm dzieli się na:
(a) Fideistyczny - "Wierzę, że Doktryna Religii ... jest Fałszywa.";
(b) Logiczny - "Mam Dowód, że Doktryna Religii ... jest Fałszywa.".
Dowód może być zarówno dedukcyjny, jak i indukcyjny (z konsekwencjami).
W środowiskach religijnych, włączając w to tak skądinąd mądrych ludzi jak prof. Mikołejko i prof. Bartoś, obsesyjnie nie dopuszcza się możliwości (b), uznając (a). To zrozumiałe i bardzo wygodne - bo wtedy: "Ateizm - to jeszcze jedna, oparta na Wierze, Religia." Druga opcja natomiast usuwa grunt pod nogami.
Z Ateizmu Racjonalizm nie wynika, choć sprzyja.
Racjonalizm odrzuca Ateizm Fideistyczny. Odrzuca bowiem Wiarę - jako dopuszczalne Narzędzie Poznania.
Z Racjonalizmu wynika Ateizm Logiczny.
Kartezjusz jest natomiast głównym rzecznikiem nurtu Racjonalizmu Filozoficznego, stojącego w opozycji do ówczesnego Empiryzmu. Głosił, że Wiedza jest wewnętrznym wytworem Duszy, którą to moc dał jej i nam sam Dobry Bóg. Fakty empiryczne są do tego zbędne. Obalił ten pogląd Hegel. Dopiero późniejszy Racjonalizm Krytyczny (lub Racjonalizm Światopoglądowy), stworzył poprawną, dojrzałą syntezę trafnych elementów obu tych stanowisk. Tylko to stanowisko jest zgodne z Faktami i Logiką.
-------
Na tym Spotkanie zakończono.
Jak zwykle, uważam że Spotkanie było bardzo udane i owocne, choć tym razem mało liczne. Zachęcam do zamieszczania poniżej uzupełnień i komentarzy do niniejszego Protokołu.
Zapraszam na następne, w drugi czwartek stycznia - Protokolant.
Wątek następnego Spotkania tutaj:
Spotkanie Kawiarni Filozoficznej P.S.R. w Warszawie, 28 stycznia 2010 r. Pozdrawiam Racjonalistów, Marcus Platonicus.
