Racjonalista - Strona głównaDo treści


Fundusz Racjonalisty

Wesprzyj nas..
Zarejestrowaliśmy
180.326.674 wizyty
Ponad 1064 autorów napisało dla nas 7340 tekstów. Zajęłyby one 28964 stron A4

Wyszukaj na stronach:

Kryteria szczegółowe

Najnowsze strony..
Archiwum streszczeń..

 Zamierzasz się zaszczepić na SARS-CoV-2?
Tak
Raczej tak
Raczej nie
Nie
Poczekam jeszcze z decyzją
  

Oddano 2551 głosów.
Chcesz wiedzieć więcej?
Zamów dobrą książkę.
Propozycje Racjonalisty:
Sklepik "Racjonalisty"

Złota myśl Racjonalisty:
"Jedna z najsmutniejszych lekcji płynących z historii ludzkości brzmi: Jeśli oszukiwano nas przez wystarczająco długi czas, to mamy tendencję do odrzucania jakichkolwiek dowodów na występowanie tego oszustwa. Nie jesteśmy zainteresowani odnalezieniem prawdy. Oszustwo nas pochłonęło. Po prostu zbyt bolesne byłoby przyznanie się nawet przed samym sobą, że zostaliśmy oszukani."
« Prawo  
Święto Trzech Króli w polskim prawie powszechnie obowiązującym [1]
Autor tekstu:

Według Biblii [ 1 ]:

 

1 Gdy zaś Jezus narodził się w Betlejem
w Judei za panowania króla Heroda, oto
Mędrcy ze Wschodu przybyli do Jerozolimy
2
i pytali: < żydowski? Ujrzeliśmy bowiem jego gwiazdę
na Wschodzie i przybyliśmy oddać mu pokłon>>.
[ 2 ]

Nie znalazłszy „króla żydowskiego" w Jerozolimie, „Mędrcy ze Wschodu" zostali skierowani przez króla Heroda do Betlejem:

(...) 9 Oni zaś

wysłuchawszy króla, ruszyli w drogę. A oto
gwiazda, którą widzieli na Wschodzie, szła
przed nimi, aż przyszła i zatrzymała się nad
miejscem, gdzie było Dziecię. 10Gdy ujrzeli
gwiazdę, bardzo się uradowali.11 Weszli do
domu i zobaczyli Dziecię z Matką Jego Ma-
ryją; upadli na twarz i oddali Mu pokłon.
I otworzywszy swe skarby, ofiarowali Mu dary:
złoto, kadzidło i mirrę.12 A otrzymawszy we
śnie nakaz, żeby nie wracali do Heroda, inną
drogą udali się do swojej ojczyzny.
{P:3|Ibidem, Mt 2, 9 — 12}

Tyle o Trzech Mędrcach, czy też, jak popularniej się chyba obecnie ich w Polsce określa, Trzech Królach, mówi Pismo Święte chrześcijan. Ich święto, Święto Trzech Króli lub też Święto Objawienia Pańskiego, obchodzone jest zgodnie z tradycją katolicką dnia 6 stycznia. Jego celem jest uczczenie objawienia się Boga ludziom. Ma ono również swoje podstawy w polskim porządku prawnym. Niniejszy artykuł poświęcony jest podstawom normatywnym wzmiankowanego święta w polskim prawie powszechnie obowiązującym. Pozwolę sobie w nim pokrótce opisać uregulowanie tegoż święta w II Rzeczypospolitej i w okresie PRL, szczegółowiej natomiast omówię jego obecne podstawy prawne i wiążące się z nimi dylematy natury konstytucyjnej.

Święto Objawienia Pańskiego wpisane było do polskiego porządku prawnego jeszcze w okresie międzywojennym. Na podstawie ustawy z dnia 31 lipca 1924 r. o naprawie Skarbu Państwa i poprawie gospodarstwa społecznego [ 4 ] zostało wydane rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 15 listopada 1924 r. o dniach świątecznych [ 5 ] wymieniające w swoim § 1 dni świąteczne, wolne od pracy stosownie do obowiązujących przepisów, wśród których znalazło się Trzech Króli przewidziane na dzień 6 stycznia. Mocą dekretu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 11 października 1938 r. o rozciągnięciu mocy obowiązującej niektórych aktów ustawodawczych na Odzyskane Ziemie Śląska Cieszyńskiego [ 6 ] Trzech Króli zostało uznane za święto także na terytorium wymienionym w tytule tejże ustawy przyłączonym do Rzeczypospolitej na kilka dni przed jej uchwaleniem.

Pozycję normatywną Święta Trzech Króli jako dnia wolnego od pracy potwierdziła ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy [ 7 ] ( dalej: ustawa o dniach wolnych od pracy ), która wymieniała je w art. 1 pkt. 1 lit. b. W 9 lat później ustawa z dnia 16 listopada 1960 r. o zmianie ustawy o dniach wolnych od pracy [ 8 ] zniosła owo święto, stanowiąc, iż lit. b art. 1 pkt. 1 ustawy o dniach wolnych od pracy się skreśla.

Sytuacja w tej materii w ciągu prawie 50 kolejnych lat nie uległa zmianie. Przełom przyniosła dopiero ustawa z dnia 24 września 2010 r. o zmianie ustawy — Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw [ 9 ] ( dalej: ustawa z dnia 24 września 2010 r. ). Owymi zmienionymi niektórymi innymi ustawami są przywołana już ustawa o dniach wolnych od pracy [ 10 ] oraz ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej [ 11 ] (dalej: ustawa o stosunku Państwa do Kościoła ). Ustawa z dnia 24 września 2010 r., uchwalona z inicjatywy posłów Platformy Obywatelskiej, której projekt został przegłosowany w trzecim czytaniu ogromną większością głosów ( 370 posłów za przyjęciem projektu ustawy, 44 było przeciw, 1 poseł wstrzymał się odgłosu ) [ 12 ], weszła w życie 1 stycznia 2011 r. Ustawa z dnia 24 września 2010 r. wprowadziła do art. 130 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy [ 13 ] ( dalej: Kodeks pracy ) § 21 , który stanowi:

Jeżeli zgodnie z przyjętym rozkładem czasu pracy święto przypada w dniu wolnym od pracy, wynikającym z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, to nie obniża ono wymiaru czasu pracy.

W pozostałych aktach prawnych zmienionych ustawą z dnia 24 września 2010 r. dopisano przy przepisach dotyczących dni wolnych od pracy ni mniej, ni więcej:

6 stycznia — Święto Trzech Króli,

Wzmiankowana nowelizacja już na etapie prac parlamentarnych wzbudzała duże kontrowersje. Budzi ona bowiem liczne spory dotyczące kwestii jej konstytucyjności. Zarzuty przeciwko jej zgodności z Konstytucją RP [ 14 ] można podzielić na te, dotyczące praw pracowniczych oraz te, dotyczące zobowiązań międzynarodowych Rzeczypospolitej.

Odnośnie do kwestii praw pracowniczych, to ustawie z dnia 24 września 2010 r. zarzuca się różnicowanie sytuacji pracowników w zakresie wymiaru czasu pracy i prawa do dni wolnych od pracy.

Regulacja art. 1 wymienionej nowelizacji wprowadza do Kodeksu pracy przepis, zgodnie z którym zaistnieć może sytuacja, w której przykładowo, w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przypadku gdyby święto wypadło w sobotę, pracownik pracujący od poniedziałku do piątku musiałby pracować 5 dni w owym tygodniu i nie mógłby sobie odebrać dnia wolnego za święto przypadające w sobotę, natomiast pracownik pracujący od wtorku do soboty, pracowałby w owym tygodniu, w którym święto wypadło w sobotę, 4 dni. Biorąc tych samych pracowników, pracujących w te same dni, co w poprzednim przykładzie, w sytuacji, w której święto wypadłoby w poniedziałek, to pracownik pracujący od wtorku do soboty byłby w tym przypadku „poszkodowany" względem pracownika pracującego od poniedziałku do piątku, ponieważ nie mógłby wziąć dnia wolnego za święto wypadające w poniedziałek.

Jak z powyższych przykładów wynika, regulacja wprowadzona do Kodeksu pracy ustawą z dnia 24 września 2010 r. może prowadzić do takiej dyferencjacji sytuacji pracowników w zakresie wymiaru czasu pracy i prawa do dni wolnych od pracy, która jest dyskryminująca i stoi w sprzeczności z art. 32 Konstytucji RP głoszącym, iż:

1. Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.

2. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.

Nadto, art. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. uniemożliwiający pracownikom odebranie dnia wolnego za święto przypadające w dzień wolny od pracy, godzi w istotę samego święta.

Świętem bowiem wg Małego słownika języka polskiego jest <> [ 15 ].

Niezależnie jednak od definicji słownikowej, ustawodawca expressis verbis stanowi w art. 1 ustawy o dniach wolnych od pracy, iż: Dniami wolnymi od pracy są święta w nim wymienione. Podobnie w pkt. 1 art. 17 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła ustawodawca wyraźnie stwierdza, że: Niedziele i następujące święta katolickie, zwane dalej „świętami", są dniami wolnymi od pracy . Wolne od pracy są także dni świąteczne wymienione w art. 9 Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską, podpisanego w Warszawie dnia 28 lipca 1993 r. [ 16 ] ( dalej: Konkordat ).

Przywołane powyżej przepisy wskazują, iż immanentną cechą świąt w świetle polskiego prawa jest to, że są one wolne od pracy. Prawo do dni wolnych od pracy gwarantuje z kolei art. 66 ust. 2 Konstytucji RP stanowiący, że:

Pracownik ma prawo do określonych w ustawie dni wolnych od pracy i corocznych płatnych urlopów; maksymalne normy czasu pracy określa ustawa.

Skoro zatem święto jest dniem wolnym od pracy, a ustawa zasadnicza pracownikowi do takich dni prawo przyznaje, to niekonstytucyjnym wydaje się być przepis, zgodnie z którym niemożliwym staje się dla pracowników odebranie dnia wolnego za święto wypadające właśnie w dniu wolnym od pracy, a więc przepis sankcjonujący sytuacje, w których pracownicy są „poszkodowani" ze względu na to, iż dane święto „nałożyło się" na dzień, w którym akurat nie pracują.

Druga grupa zarzutów wysuwanych przeciwko konstytucyjności ustawy z dnia 24 września 2010 r. dotyczy zobowiązań międzynarodowych RP. Wskazuje się bowiem m.in., iż ustawę ową uchwalono niezgodnie z postanowieniami Konkordatu.

Rozważania na ten temat należy rozpocząć od wskazania, iż umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ( a takim aktem prawnym jest właśnie Konkordat ) jest aktem normatywnym wyższego rzędu, a więc mającym pierwszeństwo, zgodnie z art. 91 ust. 2 Konstytucji RP, przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową. Od literalnej wykładni tego przepisu nie odbiega też Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 4 marca 2008 r. ( SK 3/07 ), w którym stwierdza on, że umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie zajmuje w hierarchii źródeł powszechnie obowiązującego prawa miejsce wyższe niż ustawa (… ) [ 17 ].


1 2 Dalej..

 Po przeczytaniu tego tekstu, czytelnicy często wybierają też:
Ojciec chrzestny kolonialnego handlu niewolnikami
Czy prawda was wyzwoli (respons)?

 Zobacz komentarze (25)..   


 Przypisy:
[ 1 ] Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w przekładzie z języków oryginalnych, Biblia Tysiąclecia, Wydanie IV, Wydawnictwo Pallottinum, Poznań — Warszawa 1990
[ 2 ] Ibidem, Mt 2, 1 — 2
[ 4 ] Dz. U. 1924 nr 71 poz. 687
[ 5 ] Dz. U. 1924 nr 101 poz. 928
[ 6 ] Dz. U. 1938 nr 78 poz. 534
[ 7 ] Dz. U. 1951 nr 4 poz. 28
[ 10 ] Dz. U. 1951 nr 4 poz. 28 ze zm.
[ 12 ] http://orka.sejm.gov.pl/SQL.nsf/glosowania?OpenAgent&6&74&11
[ 15 ] Mały słownik języka polskiego pod redakcją Stanisława Skorupki, Haliny Auderskiej, Zofii Łempickiej, Polskie Wydawnictwo Naukowe, Wydanie szóste, Warszawa 1989
[ 16 ] Dz. U. 1998 nr 51 poz. 318
[ 17 ] OTK-A 2008/2/25, Dz. U.RP 2008/41/251

« Prawo   (Publikacja: 03-01-2012 )

 Wyślij mailem..     
Wersja do druku    PDF    MS Word

Jakub Znamierowski
Urodzony w 1990 roku student prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego.

 Liczba tekstów na portalu: 2  Pokaż inne teksty autora
 Poprzedni tekst autora: Przeciw religii
Wszelkie prawa zastrzeżone. Prawa autorskie tego tekstu należą do autora i/lub serwisu Racjonalista.pl. Żadna część tego tekstu nie może być przedrukowywana, reprodukowana ani wykorzystywana w jakiejkolwiek formie, bez zgody właściciela praw autorskich. Wszelkie naruszenia praw autorskich podlegają sankcjom przewidzianym w kodeksie karnym i ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
str. 7663 
   Chcesz mieć więcej? Załóż konto czytelnika
[ Regulamin publikacji ] [ Bannery ] [ Mapa portalu ] [ Reklama ] [ Sklep ] [ Zarejestruj się ] [ Kontakt ]
Racjonalista © Copyright 2000-2018 (e-mail: redakcja | administrator)
Fundacja Wolnej Myśli, konto bankowe 101140 2017 0000 4002 1048 6365