Wczoraj oglądałem na Discovery ciekawy program "Dzieje ludzkości wobec...". Włączyłem akurat w momencie, w którym była mowa o cywilizacji Majów, a raczej o jej upadku. Według autorów oraz wypowiadających się ekspertów upadek ten związany był ze stuletnim okresem suszy (zmiana drogi prądów morskich, które zaczęły omijać ich tereny).
Majowie mieli ciekawą organizację społeczną, by tak rzec. Otóż ludzie płacili elitom podatek za to, że elity mają kontakt z bogami i ofiarowując im dary (oczywiście wymagało to odpowiednich modłów, rytuałów i ofiar, także ludzkich) zjednywali sobie ich przychylność, a bogowie zsyłali deszcz.
Ale pewnego razu zaczęła się susza, a Majowie szli w zaparte - składali co raz więcej ofiar, darów etc. Bogowie nie dali się jednak przebłagać (pewnie kara za grzechy, a niezadowolenie ludu rosło aż w końcu lud rozprawił się elitami (w swoim stylu, czyli dość drastycznie).
Oprócz tego, że mechanizm ich religii wygląda w gruncie rzeczy znajomo - elita ma kontakt z wyższymi mocami i w ich imieniu sprawuje kontrolę nad owieczkami, które, jeśli będą grzeczne, to dostaną nagrodę (oczywiście chrześcijan deszcz już nie rajcuje tak jak życie wieczne, a sposoby kontroli i charakter poświęcenia dla bóstw jest bardziej wyszukany).

I tak sobie myślę, że mimo tylu lekcji historii i tylu upadłych i zapomnianych bóstw ludzie wciąż nie wyciągnęli wniosków i nadal wymyślają sobie nowych bogów, dając się kontrolować przez "wybranych" pośredników... Chyba to mnie najbardziej zdumiewa w religiach. Ok, rozumiem, że ktoś może uwierzyć w biblijne bajki, ale to, że ktoś jako tako zna historię (Grecja, Rzym, że o Majach nie wspomnę) i wie, ilu bogów już się przez tę planetę przewinęło, i mimo tego wciąż wierzy w tych "nowszych" mnie zdumiewa - zdumiewa mnie też to, że wierzy w nowszych, choć bardziej logicznie byłoby wierzyć w starszych, bardziej oryginalnych. Ale gdzież ja szukam logiki...

PS. Swoją drogą religia Majów powinna być nam, Polakom bliższa, nie tylko dlatego, że brzmi znajomo:
"Majowie mieli bardzo ciekawe mity dotyczące powstania człowieka: Bogowie kilkakrotnie próbowali ulepić człowieka z gliny, drewna i słomy. Gdy stworzone w ten sposób istoty okazały są zbyt głupie, by należycie oddawać cześć bogom, zostały wytępione potopem; potomkowie nielicznych uratowanych wdrapali się na drzewa i przemienili w małpy. W końcu człowiek został ulepiony z mąki kukurydzianej i krwi, a bogowie zasiedli w chwale i kazali mu oddawać sobie cześć. Majowie ze wszystkich sił starali się zaspokoić wymagania swoich bogów, pragnąc sobie zasłużyć na niebo, gdzie nikt nie musiał pracować nad uprawą kukurydzy, i bojąc się piekła, gdzie panowało lodowate zimno."

Przede wszystkim jest bliższa naszym doświadczeniom - chodzi mi zwłaszcza o to wizję piekła jako miejsca lodowatego - ja na przykład niczego nie bałbym się bardziej niż wiecznej, mroźnej zimy Na pewno poświęciłbym kilka niewiast, aby takiego losu uniknąć...