Mariusz Kukla w tym artykule postanowił pobieżne streścić proces kształtowania się nowoczesnej sztuki. Zamieściłem w komentarzu uwagę, że tekst bardzo słaby i z błędami. Wygląda jak wypracowanie szkolne. Na co odpowiedział pan Mariusz Agnosiewicz sugerując bym wykazał owe błędy.

   Pierwszym i najpoważniejszym błędem jest ujęcie tematu. Jak pisze autor "artykuł stanowi pobieżne streszczenie procesu kształtowania się nowoczesnej sztuki". Temat jest zbyt szeroki aby można było omówić tak wiele zjawisk w tak krótkiej formie. Dodatkowo ujęcie, niemal żywcem wzięte z popularnych opracowań jakich ostatnio namnożyło się w Internecie niczego nie wyjaśnia., niczego nowego, ciekawego ni ... Nie udało mu się stworzyć. Nie wywiązał się nawet z zadania które sobie postawił, czyli "opisanie barier, które przełamywała, a które ograniczały ją od stuleci, chciałem wykazać jej rewolucyjność oraz niebywałe zmiany jej treści, formy i roli w społeczeństwie, jakie miały miejsce w ciągu ostatniego półtorawiecza". Opisanie tych barier wymaga dokładniejszego wniknięcia w opisywane zagadnienia.
Czy wyobraża sobie ktoś by streścić porządnie wszystkie nurty współczesnej filozofii w tak krótkim tekście? Czy myśl Sartrea, Heideggera, Kołakowskiego i innych da się sensownie streścić w kilku akapitach? Oczywiście, jeśli ktoś pisze z zamiarem umieszczenia tekstu na stronie ściaga.pl celem edukacji gimnazjalistów jest to jak najbardziej możliwe.
   Moim zdaniem Pan Mariusz wykazał się niemałą ignorancją drwiąc sobie nieco z czytelników racjonalisty dając opracowanie na bardzo niskim poziomie.
Gwarantuje, że tekst ten nie pomoże nawet osobom niezwiązanym ze światem sztuki. By poznać wagę tej przemiany, a co za tym idzie, ułatwić jej zrozumienie trzeba czegoś znacznie więcej.

   A teraz zamiast wskazać błędy rzeczowe w tekście, wdam się w małą polemikę z panem Mariuszem bo to znacznie ciekawsza robota. Zacznę od tego:

Tak jak w historii ciężko jest wskazać początek starożytności czy epoki nowożytnej , tak samo ciężko jest jednoznacznie określić kiedy zaczęła kształtować się sztuka nowoczesna. Ogólnie, za początek modernizmu w sztukach plastycznych, uznaje się wystąpienia realistów i impresjonistów w II połowie XIX wieku. W owym czasie, na oficjalnych salonach, niepodzielnie panowała sztuka akademicka. Hołdowała ona wypracowanym od dziesięcioleci, na uczelniach, kanonom piękna, pilnowała tradycyjnych kompozycji i poprawności przedstawień, niechętnie patrzyła na nowości.

   Korzeni sztuki europejskiej która z kolei rozlała się na pozostałe kontynenty i dominuje do dziś szukać należy w starożytnej Grecji. Grecy bowiem stworzyli podwaliny teorii, która w różnych formach przetrwała do dzisiejszych czasów. Zasady wyłożone przez Arystotelesa obowiązywały, w mniejszym lub większym stopniu, do wieku XVIII, czyli do czasów akademizmu który uczynił z owych zasad karykaturę. Powstawały liczne, jak byśmy to dziś określili, kicze. Moim zdaniem nowy rozdział w historii estetyki rozpoczął się od J.J Rousseau i J.W. Goethego oraz malarzy takich jak Goya, Blake, Johann Heinrich Füssli.
   Dla Rousseau stało się jasne, że zasada twórczego naśladownictwa natury (mimesis z poetyki Arystotelesa) musiała ustąpić przed, jak to określił, "spontanicznym wylewem potężnych uczuć". W głównym nurcie sztuki europejskiej teoria piękna (jego poczucie oraz wybór tego co za piękno uważano) przybrała nową postać. Piękno i jego odtwarzanie w tradycyjnym rozumieniu nie było już celem sztuki, ale pochodną jej właściwością.
Za przykładem Rousseau podążył Goethe. Ten prekursor romantyzmu duże znaczenie przypisywał instynktom i pierwiastkom irracjonalnym w sztuce. Do głównego nurtu sztuki wprowadza liczne prądy podskórne, np. ludyczność, elementy sztuki orientalnej itp. Wraz z pojawieniem się w teoriach estetycznych wyżej wymienionych elementów, artyści zaczęli wykorzystywać właściwe im formy ekspresji i za ich pomocą poczęli penetrować nieznane rejony wyobraźni na niespotykana dotąd skalę.
Piętnowano także płytką jednoznaczność i "ładność" czyli to, co (jak wspomniałem wyżej) dziś określamy terminem "kicz". Goethe pisał: "Nie dopuść do tego, aby stanęło między nami błędne zrozumienie, nie pozwól, aby zniewieściała doktryna nowoczesnego handlarza pięknością zbytnio cię wydelikaciła, tak że nie potrafisz zachwycać się pełnym znaczenia grubym ciosaniem, bo w końcu twoje osłabione odczuwanie nie będzie w stanie znieść nic innego, tylko błahą, pozbawioną wymowy gładkość. Ludzie ci usiłują doprowadzić cię do tego, żebyś uwierzył, że sztuki piękne powstały z naszej rzekomej skłonności do upiększania otaczającego nas świata. To nie jest prawdą...".
   Z powyższego cytatu wynika również, że romantycy stali się (wbrew potocznemu mniemaniu) bardziej drapieżni aniżeli znaczna większość ich poprzedników. Romantyzm zrywa z tendencją do ujmowania wszystkiego w sztywne reguły, tak charakterystyczne dla poprzednich epok (a zwłaszcza mentalności klasycystycznej). Malarze romantyczni zwracają się z pasja w stronę takich środków wyrazu jak kolorystyka, kompozycja i forma tak, aby maksymalnie wykorzystać ich możliwości ekspresyjne, by jak najlepiej oddać przeżycia wewnętrzne, odczucia, emocje.
Pojawia się także nowa tematyka, jak życie wewnętrzne jednostki, jej inność, indywidualizm, marzenia i stany wewnętrzne. Nieszczęśliwa miłość, samobójstwa, odrzucanie świata takiego, jakim on jest, co rodziło rozpacz i poczucie pustki. Tematy znane już (śmierć, naród, historia) nabrały zupełnie innego znaczenia, jakby dostrzeżono w nich nieznane dotąd piękno. O tym, że dzieło sztuki przedstawiające grzech, krzywdę, czyny nieetyczne, zło, szatana, demony itp., mogło być piękne, oddziaływać estetycznie wiedzieli już starożytni Grecy, ale romantyczne środki wyrazu nadały im inną rangę.

To tyle na dziś.