poniżej materiały ku refleksji -
( być może Kaczmarskiemu szło o sciany.....).

www.msn.co(*)3bf04ba3b172322c83056e3a&ei=28

www.youtube.com/watch?v=QgvhuEflcoE&t=97s

www.youtube.com/watch?v=vZ-R8nPaxpE

www.youtube.com/watch?v=O5yIdRvo7oQ

www.youtube.com/watch?v=EiOTaqTaoQY

www.youtube.com/watch?v=yA9OC6-NIy4

DER YOKH (słup z poprzeczną belką)
DER YOKH English lyrics by Suzanne Montalván mechanic translate to polish by Google

Mir zaynen geshtanen in tsveyen, - Staliśmy razem na drodze,
Es hot nokh nisht getogt - Przed świtem dnia,
A ferdl farbay un a vogn, - Przejeżdżający koń i wóz,
Un 'kh'hob dem zeydn gezogt: - Dziadek usłyszał, jak mówię:
Tsi zestu af undzere rukns - Czy widzisz na naszych ramionach
Dem shvern ayzernem yokh, - To ciężkie żelazne jarzmo?
Ken men nisht geyn, nisht flien, - Co powstrzymuje nas przed pójściem, przed lataniem
Krigt men a bis un a shtokh. - Z ugryzieniem, żądłem i duszeniem.
Tsuzamen kenen mir aroys, - (Refren Zjednoczeni możemy się oderwać
Zol zayn a sho, a tog, a vokh, - Czy to miesiąc, tydzień, dzień,
Er vet shoyn faln, faln, faln, - Będzie złamane, złamane, złamane -
Der tsefoylter alter yokh. - Rozkładające się starożytne jarzmo.
Az ikh zol tsien in der mit, - Jeśli będę ciągnąć z boku,
Un do zolst tsien in der zayt, - I ciągle ciągniesz za belkę,
Er vet shoyn faln, faln, faln, - Będzie złamane, złamane, złamane,
Demolt vern mir bafrayt. - A wtedy zostaniemy uwolnieni.
Shoyn lange yorn shteyen mir - Tyle lat staliśmy obok,
Aropgedrikt fun dem brokh. - Zużycie od obciążenia
Es minert zikh mayn koyekh, - Czuję, że moje siły słabną,
Es vert alts shverer der yokh. - Przytłoczony jarzmem.
Vayl khotsh tsefoylt un farzhavert, - Chociaż gnije i rdzewieje,
Dokh halt er vi a tsvang, - Wciąż chwyta nas jak szczypce,
Nor ven ikh halt shoyn baym faln, - Ale kiedy jestem bliski upadku,
Her ikh dem zeydns gezang: - Słyszę piosenkę mojego dziadka. chór:
Tsuzamen kenen mir aroys, - Dziadka nie ma od tylu lat,
Zol zayn a sho, a tog, a vokh, - Nie słyszę już jego głosu.
Er vet shoyn faln, faln, faln, - Poniósł go wiatr,
Der tsefoylter alter yokh. - I zostaję tu jak poprzednio.
Az ikh zol tsien in der mit, - Przechodzi nowe pokolenie
Un do zolst tsien in der zayt, - Widzę, że nadchodzą
Er vet shoyn faln, faln, faln, - Więc wyciągam do nich ręce
Demolt vern mir bafrayt. - I zaśpiewaj piosenkę mojego dziadka Refren:
Der zeyde iz shoyn lang avek,
Me' hert shoyn nisht zayn kol,
Es hot im avekgetrogn a vint,
Nor ikh shtey do vi amol.
Es geyen naye yinglekh farbay,
Shtrek ikh tsu zey di hent
Un zing far zey dem zeydns lid,
vos er hot mir gelernt.
Tsuzamen kenen mir aroys,
Zol zayn a sho, a tog, a vokh,
Er vet shoyn faln, faln, faln,
Der tsefoylter alter yokh.
Az ikh zol tsien in der mit,
Un do zolst tsien in der zayt,
Er vet shoyn faln, faln, faln,
Demolt vern mir bafrayt.
Er vet shoyn faln, faln, faln,
Demolt vern mir bafrayt.