Jednak amerykańskie straty miały w rzeczywistości dużo mniejsze znaczenie, niż się z początku wydawało. Dalsze działania na Pacyfiku udowodniły, że tradycyjne pancerniki nie są w stanie odgrywać znaczącej roli w wojnie morskiej zdominowanej przez lotnictwo. Tak więc wyeliminowanie około połowy amerykańskich okrętów tego typu nie miało decydującego wpływu na praktyczne możliwości bojowe amerykańskiej floty. Japończycy zdawali sobie z tego sprawę i dlatego za najważniejsze cele uważali amerykańskie lotniskowce, a tych akurat nie było w porcie podczas japońskiego ataku.
pl.wikipedia.org/wiki/Atak_na_Pearl_Harbor

W roku 1968 opublikowano w Stanach Zjednoczonych Raport z Żelaznej Góry pióra anonimowego autora (niektórzy nawet przypisywali go Galbraithowi). Był to pamflet przeciwko wojnie lub przynajmniej pesymistyczny lament nad jej nieuniknionością. Jednak skoro jest tak, że aby prowadzić wojnę, potrzeba wroga do zwalczania, nieuchronność wojny koresponduje z nieuchronnością wyodrębnienia wroga i konstruowania wroga. I tak w owym pamflecie z najwyższą powagą zauważono, że przekierowanie całego społeczeństwa amerykańskiego na atmosferę pokoju byłoby czymś straszliwym, gdyż jedynie wojna stanowi fundament harmonijnego rozwoju społeczeństwa. Zorganizowana pogarda dla niej stanowi wentyl bezpieczeństwa, który reguluje poprawne jego funkcjonowanie . Rozwiązuje problem nadwyżek, stanowi koło zamachowe. Wojna pozwala danej wspólnocie rozpoznać się jako "naród"; bez kontrapunktu wojny rząd nie potrafiłyby ustanowić nawet obszaru własnej prawomocności; tylko wojna zapewnia równowagę warstw społecznych oraz pozwala umiejscowić i wykorzystać elementy antyspołeczne. Pokój prowadzi do niestabilności i przestępczości nieletnich, wojna w najlepszy sposób kanalizuje wszelkie nieokiełznane siły, nadając im pewien kierunek. Wojsko jest ostatnią nadzieja osób zmarginalizowanych; jedynie w warunkach wojny mającej całkowitą władzę nad życiem i śmiercią, społeczeństwo uczy się ponosić ofiary, często będące źródłem odkryć i postępu w dziedzinach, które bezpośrednio od wojny nie zależą, jak chociażby rozwój przemysłu samochodowego. Z punktu widzenia ekologi wojna stanowi remedium na przeludnienie. Jeszcze w końcu XIX ginęli na niej jedynie najbardziej wartościowi członkowie społeczeństwa (wojownicy), a ocalenie znajdowali nieudacznicy, obecnie przezwyciężono jednak i ten problem poprzez bombardowanie obiektów cywilnych. Ogranicza ono wzrost populacji skuteczniej niż rytualne dzieciobójstwo, religijna wstrzemięźliwość seksualna, wymuszone okaleczenia czy powszechne stosowanie kary śmierci... Wreszcie to właśnie wojna umożliwia rozwój sztuki ukazującej głębokie dramaty ludzkie.

Umberto Eco Wymyślanie wrogów