Jako racjonaliści jestesmy przyzwyczajeni do twardego trzymania się tego, co nazywamy wiedzą - obszaru względnej pewności; ci z kolei, którzy uwazają termin racjonalista za pejoratywny, trzymaja się swojej pewności innego rodzaju - a co z wyborami politycznymi?
Sa z natury swojej dalekie od pewności. Ostatnio przetoczyła się (czy już do konca?) przez apolityczne forum mała burza, zogniskowana wokół dość dramatycznego wydarzenia w polskiej polityce - brudne gry wyeliminowały poważnego kandydata na prezydenta, z kolei on sam okazał się człowiekiem niedość zdeterminowanym jak na kandydata na tak poważne stanowisko - wszak ustąpił pod ciężarem nagonki, a może tylko nie chciał w jej wyniku przegrać wyborów?

Tak czy owak dała o sobie dać składowa egzystencji dająca się logicznie analizować - a przecież daleka tak rozumowaniu racjonalistycznemu jak idealizującemu: wyszły na powierzchnię skrywane wartswy rzeczywistości: nie łudźmy się, i my racjonaliści mamy niejedno tabu, upraszczamy bowiem świat na tyle, aby dał się jakoś ogarnąć myślą. Pod powierzchnią takiego społeczeństwa, jakie zdaje się nas otaczać funkcjonują zarówno mafie, jak i bezwględne polityczne zagrywki rodem z czarnego snu; pod wygładzona powierzchownością polityka kryją się mroczne, kierujące nim mechanizmy i ambicje - zewnętrzne zrownoważenie bywa wypadkową gry potężnych wewnętrznych namiętności, obłaskawionych i wystudzonych już, ale wciąż obecnych. Jako dzieci doświadczamy poczucia wszechmocy - potem życie prostuje błędne wyobrażenia, zostanie jednak władcą czy renegatem budzi jednak znów upiory dzieciństwa.

Świat racjonalny nie ma wstępu w ten obszar - tam można wejść samym sobą - albo wcale; a my wolimy poczucie bezpieczeństwa, jakiego dostarczają doświadczenia interpersonalne. Omijamy zatem owe mroczne rewiry w dyskusji, jak nasi przodkowie niechętnie rozprawiali o bagnach , gdzie złe wciąga ludzi w topiel, a kobiece głosy wabią nieszczęsnych ku zgubie. I oni mówili - odważali się - gdy bajarz zaczął, sami jednak niechętnie inicjowali owe oniryczne bajania - to zostało i nam.

Więc wolimy ujęcia, co wydają się nam mniej fantastyczne - socjologiczne, spiskowe, krytyczne - tyle że i to budzi upiory emocji, a wolelibysmy świat wspólny chociaż od nich uwolniony - i nie ma tu róznicy miedzy teistami i ateistami, to po prostu rys współczesności. Na polu polityki jesteśmy bowiem skazani na domysły, niewiedzę odczuwamy bardziej dotkliwie niż gdziekolwiek indziej: polityka to nie względna fair play gry z naturą racjonalistów - ani nie świat skamieniały w cudowności ich przeciwników: a przyszłość, a skutek wyborów? One zawsze pozostają zagadką.

Tymczasem człowiek współczesny odmiany nam znanej sięga przestrzeni okołoziemskiej - już jak się wydaje bez wysiłku, choć ofiary zdarzają się nadal - zajmuje się nanotechnologią, buduje zwinne maszyny i szybkie procesory: to wszysko może jednak w każdej chwili stracić, gdy towarzyszący nam lęk przekształci się w panikę. Bo lęk drzemie w nas cały czas - nie przed dźumą już, nawet nie przed wojną czy głodem - to lęk przed zanarchizowanym ludzkim żywiołem, zaludniającym peryferie miast czy świata, lęk przed zupełnie innym swiatem wartości i najzwyklejszą ludzką determinacją desperados tego świata, mroczym światem slumsów i więzień. Pamiętam pierwsze wybory prezydenckie III RP i pamiętam, jak minister z nobliwej Unii Wolności upubliczniał materiały na Stana Tymińskiego (powiedzieć: fabrykował - to byłoby może zbyt dużo)- wszak wydawał się Tymiński zagrożeniem realnym a irracjonalnym, szczeliną przez którą w nasz porządkujący się świat wpełzają stare upiory Amazonii. Cóż, nie był to dobry prognostyk - nie tylko Stan Tymiński, ale i to, jak łatwo ówczesna elita polityczna odrzuciła zasady kindersztuby, przejęta poczuciem misji - tak już na poczatku tworzono doskwierający nam dziś polityczny obyczaj.

Dyskusje o polityce bedą zawsze domeną pseudoargumentów - to ten rodzaj dyskusji, do którego wciąż jesteśmy najgorzej przygotowani. Tak bowiem katolicyzm jak racjonalistyczny ateizm nie ucza nas mówić własnym głosem, nie uczą wypowiadać się w swoim imieniu - nie uczą jasno przedstawiać woli jako woli, i nie uzasadniać tego - wolimy ją zatem przedstawiać jako prawdę obiektywną. I gdzieś w tym wszystkim gubi się tragizm egzystencji, owo podstawowe uzasadnienie dokonywanych wyborów - bo nie tylko myśl nasz rozwinięty świat tworzyłą, trzeba było także przepłynąć (w wersji starotestamentowej: przejść suchą stopą) morze krwi.