Na marginesie wydarzeń na Cyprze – gdzie, przypomnę, parlament debatuje nad tym, jaką część depozytów zgromadzonych w bankach tego byłego raju podatkowego skonfiskować na poczet ratowania finansów kraju (czytaj: systemu bankowego) wypada zapytać jeszcze raz o to, co znaczy słowo „demokracja”.

   Kiedyś, w czasach „słusznie minionych”, czyli w PRL-u, chodził taki dowcip: czym różni się demokracja od demokracji socjalistycznej? Tym, czym różni się krzesło od krzesła elektrycznego.

   Dziś, jak bumerang, powraca podobne pytanie: czym różni się demokracja od demokracji kapitalistycznej? Takiej „demokracji”, w której za fasadą demokratycznych instytucji i medialnym show wyborów, wyborczymi ochłapami populistycznych obietnic, o których od początku wiadomo, że nie będą realizowane, dokonuje się zakulisowa gra interesów wielkich graczy, operujących miliardami: korporacji. Nie tylko tych, które funkcjonują jako ponadnarodowe struktury gospodarcze, ale i tych, które są kościołami, partiami, strukturami administracyjno - urzędniczymi, korporacjami zawodowymi. To są rzeczywiste podmioty i ich „głos” liczy się dziś ostatecznie. Tych, którzy chcą protestować, za wszelką cenę starają się zmarginalizować, również medialnie, a nawet, co jest szokującym novum – zabić w majestacie prawa: wiadomosci(*)_Mozna_zabic__haktywiste_.html

   Struktury władzy obserwują Internet i z całą pewnością zdają sobie sprawę z potencjalnie istniejących dla niej zagrożeń ze strony nowej, demokratycznej kultury mediów elektronicznych. Moim zdaniem teraz właśnie decyduje się kształt przyszłej demokracji – tego, czy uda się obronić wagę, ważność głosu każdego obywatela, czy też wybory staną się chocholim tańcem, w którym wybiera się kolejny zestaw marionetek, których ruchy są zdeterminowane i ograniczane przez preferencje kapitału. Wypada więc na nowo postawić żądanie upodmiotowienia narodu i zapytać: co to znaczy, że naród jest suwerenem?

   Ów slogan, który nazywa naród suwerenem a który opiera się na tym założeniu demokracji parlamentarnej, wg którego to naród wybiera swoich przedstawicieli, jest nadużyciem i manipulacją, polegającą na ukrytej redefinicji słowa „suweren” poprzez wprowadzenie zasady „absolutnej reprezentacji”: w chwili dokonania wyboru parlamentu suwerenność narodu zostaje scedowana na jego przedstawicieli.

   Wobec rozwoju technik komunikacyjnych i świadomości obywatelskiej społeczeństwa z jednej strony, zaś wzrostu zjawisk wpływu kapitału na politykę i polityków (również na procesy ustawodawcze) ta zasada jest nie do utrzymania na dłuższą metę i musi prowadzić do dramatycznego wykoślawienia idei społeczeństwa demokratycznego. Moim zdaniem – rzeczywista, bezprzymiotnikowa demokracja wymaga zachowania faktycznej suwerenności narodu w każdym momencie trwania procesu demokratycznego.

Naród w państwie demokratycznym ma prawo rozwiązać parlament przed upływem jego kadencji.

***

Kwestie techniczne są istotne, chociaż nie chciałbym się w dyskusji na nich skupiać. Wiadomo, że już wkrótce będą istniały możliwości techniczne oddawania swoich głosów poprzez sieć, w sposób wiarygodny i zabezpieczony przed manipulacjami. Oczywiście, zawsze można drążyć temat możliwych manipulacji ze strony administratorów takiego systemu itd. – równie dobrze jednak można rozważać możliwe sposoby manipulacji wynikami wyborów przy obecnie istniejących procedurach (nie mówię tu tylko o liczeniu głosów, ale np. o podawaniu wyników sondaży itd., itp.). Nie wchodząc w szczegóły, uważam, że powinna istnieć procedura uwzględniona w Konstytucji polegająca na wyznaczeniu jednego dnia w określonych odstępach czasu, w którym obywatele mogliby głosować za rozwiązaniem parlamentu. Oczywiście większość tego rodzaju głosowań nie prowadziłoby do żadnych konsekwencji (poza informacją zwrotną dla rządu o nastrojach społecznych) – musiałby istnieć określony próg liczby głosów (np. 50% ogółu uprawnionych), po którego przekroczeniu parlament byłby zobligowany albo do samorozwiązania, albo do rozpisania referendum w tej sprawie albo też byłby rozwiązany „z automatu”.

Uważam, że takie upodmiotowienie społeczeństwa jest konieczne i nieuchronne. Im prędzej obecnie funkcjonujące struktury władzy politycznej i ekonomicznej uświadomią sobie nieuchronność tego procesu – tym lepiej, gdyż zaoszczędzi to z pewnością wszystkim wielu dramatycznych wydarzeń, wynikających z poczucia narastającego w społeczeństwach, że światy polityki i biznesu coraz ściślej łączą swoje siły po to, żeby skroić skórę frajerom.