Zdaje się, że starożytnym Żydom wystarczało, że Bóg jest jaki jest - z punktu widzenia rozwoju mysli racjonalistycznej był to postęp; Grecy tworzyli pełnokrwistych i spójnych wewnętrznie bogów, jedyny JHWH był abstrakcją niepoznawalną... Gorzej z estetyką, ta - cóż - musiała ucierpieć gdy myśl chłodna wzięła górę nad uczuciem; myslenie racjonalistyczne miewa walor estetyczny, niekiedy jednak nie miewa go w ogóle.
Chrześcijaństwo miało jednak problem od początku - otóz ów Bóg zechciał przemówić poprzez swego Syna, nastapiło uczłowieczenie pierwotnej mysli abstrakcyjnej. I zaczęły sie teologiczne dociekania jaki jest Bóg.
Nowa religia nie stworzyła kompletu własnych świętych ksiąg, trzeba sie było nadal trzymać tego co było wczesniej. Zaczęła się egzegeza, czyli wyjasnianie Biblii w duchu przyjętych na wstępie założeń (z lat szkolnych pamietam powszechnośc podobnej egzegezy np. wierszy Wladysława Broniewskiego). Teologowie zaś stworzyli naukę na swój sposób ciekawą (nie kpijmy z nich - żyli w trudnych czasach), albowiem z dogmatu jest Bóg i niezbyt pewnych materiałów ubocznych (kanon Biblii) wytworzyli niezwykle skomplikowany obraz całości. Nie byłoby w tym zrsztą nic złego, gdyby rzecz potraktować spójnie - to znaczy gdyby wnioski dotyczyły tej samej rzeczywistości mitycznej co przesłanki; stało się inaczej, ale to już nie zasługa samych tylko teologów.
Św. Tomasz z Akwinu kolekcjonował na przykład dowody istnienia Boga - jeśli sie im dobrze przyjrzeć, to niekoniecznie tego konkretnego, którym się zajmował, ale co tam. Rzecz jasna nie dowiodły owe "dowody" niczego - a przecież dowodzenie samo w sobie dowodzi, że wiarę samą ów doktor Kościoła uważał za niewystarczającą podstawę własnej religii, juz wtedy. Silna zatem pozycja teologii w obrębie chrzescijaństwa dowodzi pozorności deklaracji o samoistności i autonomii wiary wobec krytycznego myślenia: to jest głoszone dziś, bo na drodze rozumowej nie dało sie w religii do niczego dojść - ale próbowano niewątpliwie.
Co mówisz o Bogu? Ślisko tu od krwi ludzkiej (Nieboska komedia}
|