>A pytanie brzmi: CO TO JEST WIEDZA RACJONALNA?
>

Podejrzewam że jest to najzwyklejsza wiedza wiedza pod słońcem, tyle że poddana procesom oczyszczania z przesądów, uprzedzeń i "półprawdy". I nie jest to wiedza "objawiona", lecz zdobyta mozolną pracą z udziałem szczęścia i talentu.

>CO TO JEST WIEDZA RACJONALNA?

1. Wedle definicji słownikowych, wiedza racjonalna to wiedza zamieszczana w serwisie Racjonalista.pl Tak powinienem odpowiedzieć, jeślibym chciał wczuć się w wydźwięk Pańskiego zapytania.

2. Jeśli zaś nie zwróciłbym na ów wydźwięk uwagi, powiedziałbym, iż wiedza z przymiotnikiem racjonalna, to nie tylko wiedza poddająca się osądowi rozumu, ale taka która oprócz tego świadomie obnaża mistyfikacje i atakuje przesądy. Stanisław Lem powiedział w swym ostatnim wywiadzie-rzece ("Świat na krawędzi"), iż doszedł do wniosku, iż w sumie to on jest za jakąś formą cenzury - ocenzurowałby jawne szarlataństwo zarówno starej daty (wspomniał o kreacjonizmie), jak i nowej (np. bioenergoterapia). Fakt, nie możemy być pewni niezłomnie własnej wiedzy, ale przecież jako wiedzę przekazuje się często takie treści, które są dość oczywistym przestępstwem intelektualnym na ludziach podatnych na manipulacje. Urząd cenzury jest oczywiście niezbyt zachęcającym rozwiązaniem, ale substytutem tego powinna być wiedza niepokorna. Wiedza niepokorna to wiedza nietolerancyjna wobec oszustwa i głupoty. Nie toleruje ona nie tylko "nauczania" katechezy obok lekcji biologii (tj. nauczania w tym samym budynku, w szkole), ale przede wszystkim zalewu pseudonauki, obecnie jeszcze bardziej nachalnej. Demistyfikacja jest zatem pierwszym zadaniem wiedzy racjonalnej. Aby była wielka musi mieć rozmach Maxa Webera, a styl - Woltera. Nasze kompendium jest oczywiście jeszcze w stanie niemowlęcym, no, może młodzieńczym, ale pozwalam sobie żywić "wiarę", że nie nastąpi zatrzymanie w rozwoju lub "infantylizacja".
Rozwojem zaś jest uzupełnianie krytyki, programem pozytywnym, czyli ową wiedzą "poddającą się osądowi rozumu". W przeciwieństwie do tzw. wiedzy tajemnej, ma ona charakter ekshibicjonistyczny - chce aby ją oglądano ze wszystkich stron i zaglądano do jej wnętrza, w poszukiwaniu słabości. Żyje ona nie dlatego, że ładnie wygląda, jest intrygująca czy przyjemna. Żyje wyłącznie dlatego, że nikt nie znalazł w niej wewnętrznej sprzeczności, niezgodności z rzeczywistością czy innej słabości. Nie mam zamiaru tutaj pisać referatów na temat konkretów ostatniego zdania, gdyż nie miejsce tutaj na to - o tym rozstrzyga akceptowalna metodologia naukowa. Wiedza taka nie zakłada swej absolutnej czy definitywnej trafności, ergo: nie zakłada swej nieśmiertelności. Nie tylko to decyduje o jej niepopularności, ale przede wszystkim fakt, iż nierzadko bywa ona nieatrakcyjna, nieprzyjemna. Pocieszanie jest dla niej żadną wartością.
Ostatecznie jednak daje ona coś pomiędzy tym: "Cynizm jest to udana próba zobaczenia świata, jakim jest on w rzeczywistości" (Jean Genet), a tym: "Świat jest komedią dla tych co myślą, A tragedią dla tych, co czują" (Horace Walpole).

3. Oczywiście bez większego problemu można wyciągnąć niejeden z naszych 1500 tekstów i powiedzieć: czy to jest "wiedza racjonalna", a ja nie będę miał innego wyjścia jak zaprzeczyć. Jednak w tekście gdzie pisałem szczegółowiej o "wiedzy niepokornej": www.racjonalista.pl/kk.php/s,2134 - wyraźnie zastrzegłem, że taki charakter Racjonalisty chciałbym widzieć "przede wszystkim", co oznacza, że nie jedynie. W naszym Menu, "wiedzy racjonalnej" należy przede wszystkim szukać w pierwszych dziesięciu działach, ale w kolejnych dziesięciu - tematyka bywa nieco lżejsza, czasami rozrywkowa, czasami wyłącznie refleksyjna itp. W szczególności nie należy ścisłą miarką przykładać "parametrów" wiedzy racjonalnej do wszystkich tekstów z takich działów jak "Felietony", "Tematy różnorodne", częściowo "Kultura" - gdyż teksty te miewają dość zróżnicowany charakter.
Konfrontując ze sobą definicję (1) - nieco żartobliwą, oraz (2), mogę powiedzieć, że teksty z górnych działów powinny mieścić się w definicji wiedzy racjonalnej sensu stricto (2), zaś z dolnych - zasadniczo też, ale częściowo będą się mieściły w definicji sensu largo (1)

Pozdrawiam

Dziekuje za wyczerpujaca odpowiedz.
Jesli dobrze zrozumialem, ''wiedza racjonalna'' to po prostu wiedza naukowa przyprawiona nutka kpiny z tego co w ramach naukowosci sie nie miesci.
Czy tak?

Sle uklony; MS

Witam.
Osobiście wiedzę racjonalną odczuwam jako złoty cierń w sercu ludzkiego poznania. Rodzaj współczesnej determinacji w metodach zdobywania i utrwalania treści mających wpływ na świadomość. I nie podzielam optymizmu, jakim jest nasycony ten serwis. Wiele dziedzin nauki dostarcza bez przerwy nowe dane, którym nasz aparat logiki nie potrafi sprostać. Nie oznacza to jednak, że tak będzie zawsze. To, że dzisiejszy stan logiki doprowadza w swojej analizie rzeczywistości do sprzecznych wniosków, nie oznacza jakiejś wiecznej stagnacji tej metody poznania. To tylko etap w budowie jej nowej struktury. Dlatego przedwczesnym, uważam już teraz otwieranie szampana. Racjonalizm to to, co nam po prostu pozostało. Stopień swobody pozostawiony nam przez dotychczasową myśl ludzką. Krytyka na bazie, której można budować obraz rzeczywistości, lecz niestawiająca konkretnych i ostatecznych wniosków. Wiedza tak zdobyta powołująca się na różne teorie lokalne i próbująca je uogólnić wcale nie musi być prawdziwa. Nieokreśloność czy różne rozmycia pojęć prędzej czy później przejdą do historii. Nauka wreszcie wyjaśni wszystkie współzależności i związki pomiędzy zjawiskami i zdarzeniami na drodze jednolitej teorii. Poda ich przyczynowe powiązania. W każdym bądź razie ku temu zmierza. Co wtedy pozostanie z szumnego racjonalizmu? Zgliszcza?

Do Tomka.
Cóż, chyba nie potrafisz czytać ze zrozumieniem. Przeczytaj sobie wyrażnie artykuł 'Dwie odmiany racjonalizmu' prof. Marii Szyszkowskiej s2405, a przekonasz się, że racjonalizm racjonalizmowi nie równy. Ty znasz tylko racjonaliz logiczno-dogmatyczny w wydaniu Platona, czy Hegla. Ale jest też racjonalizm empirio-krytyczny, który opiera się na wiedzy racjonalnej, czyli naukowej i zdroworozsądkowej.
Na przyszłość najpierw dowiedz się czogoś o obiekcie, który krytykujesz, a dopiero potem krytykuj, bo znowu się zbłaźnisz jak tym razem.

Do ljuk
Dlaczego widząc w lustrze swoje zniekształcone odbicie zakładasz z góry, że jesteś w salonie śmiechu? Że to lustro jest krzywe. Ale jakbyś się czuł gdyby się okazało, że to jednak nie lustro cię okłamuje a po prostu ty tak wyglądasz?