Czarnobyl kojarzy się jednoznacznie z awarią tamtejszej elektrowni atomowej w roku 1986 r. Jednakże miejscowość ta została także zapisana w annałach polskiej marynarki wojennej – a to za przyczyną Bitwy pod Czarnobylem, do której doszło 27 kwietnia 1920 r. Bitwa owa był ważnym epizodem polsko – ukraińskiej kampanii wojennej z wiosny 1920 r. wymierzonej w Bolszewików, będącej konsekwencją zawartego 6 dni wcześniej między Piłsudskim a Petlurą sojuszu, której celem było zdobycie stolicy Ukrainy – Kijowa. Polsko – ukraiński atak na Kijów ubezpieczała od północnego skrzydła 9 dywizja piechoty gen. Sikorskiego. Jej zadaniem było opanowanie w jak najszybszym czasie Czarnobyla – ważnego portu na rzece Prypeć, usytuowanego w pobliżu jej ujścia do Diepru – stanowiącego bazę silnej bolszewickiej flotylli dnieprzańskiej. Do opanowania miasta utworzono specjalną grupę uderzeniową w skład której, prócz pododdziałów kawalerii i piechoty wchodziły jednostki Flotylli Pińskiej. Grupa uderzeniowa ruszyła 25 kwietnia z Demowicz wzdłuż Prypeci na Czarnobyl. Rzeką płynęły jednostki Flotylli Pińskiej. Wieczorem tego dnia doszło do pierwszego starcia z sowieckimi jednostkami rzecznymi, (należącymi do sowieckiej Flotylli Dnieprzańskiej) pod Koszarówką, które ostrzelały maszerującą polską kolumnę. Zostały one zaatakowane przez polskie uzbrojone łodzie motorowe, które zdołały uszkodzić jedną sowiecką jednostkę, pozostałe zaś wycofały się z nurtem rzeki. W Koszarówce grupa uderzeniowa rozdzieliła się na dwie partie. Jedna miała uderzyć na Czarnobyl od zachodu, druga posuwając się wzdłuż Prypeci i mając wsparcie jednostek Flotylli Pińskiej, miała zaatakować Czarnobyl od północy. Atak zaplanowano na 27 kwietnia. Czarnobyl broniony był przez 61 Brygadę Strzelców wspieraną przez 12 jednostek Flotylli Dnieprzańskiej, uzbrojonych w działa i karabiny maszynowe. Nad ranem 27 kwietnia doszło do ostrego starcia w rejonie wsi Lelów, gdzie atakującą polską piechotę wspierały okręty Flotylli Pińskiej, walcząc równolegle z części jednostek bolszewickich, które podpłynęły pod Lelów. Ze starcia strona polska wyszła zwycięsko, przełamując opór wroga i otwierając sobie drogę na Czarnobyl. Była ona jednakże opóźniona względem drugiej kolumny maszerującej na Czarnobyl od zachodu. I to ona jako pierwsza zaatakowała rubież obronną miasta, odnosząc spory sukces z marszu i zajmując sporą cześć miasta z cmentarzem i ogrodami położonymi w zachodniej części miejscowości. Zaraz potem od północy nadciągnęła druga grupa oraz towarzyszące jej okręty polskie. Brawurowy atak polskiej jazdy i piechoty przełamał sowiecką obronę i zmusił ją do chaotycznego odwrotu. Równolegle, polska kanonierka rzeczna „Pancerna” oraz cztery uzbrojone kutry rzeczne zaatakowały sześć bolszewickich , silnie uzbrojonych, kanonierek. Sowieci nie wytrzymali impetu „szarży”i podając tyły zaczęli spływać w dół rzeki. Starcie przekształciło się w pojedynek artyleryjski toczony na odcinku 25 km, w pogoni za sowieckimi okrętami. Krytycznym momentem bitwy było trafienie pociskiem wystrzelonym z działa „Pancernej” komory amunicyjnej bolszewickiej kanonierki „Gubitelnyj”, która wyleciała w powietrza grzebiąc całą 32 osobową załogę. Dwie inne jednostki bolszewickie zostały uszkodzone. Pościg za uchodzącym nieprzyjacielem przerwano około południa, gdy „Pancerna” otrzymała trafienie z działa w część dziobową co ją wyłączyło z możliwości udziału w walce. Sowieci spłynęli do ujścia Prypeci do Dniepru (zostali wyparci z operowania na Prypeci), Polskie jednostki zaś cofnęły się do zdobytego Czarnobyla. Bitwa czarnobylska była pierwszym zwycięskim starciem odrodzonej Polskiej Marynarki Wojennej, była też największą bitwą stoczoną przez Flotyllę Pińską podczas wojny polsko – bolszewickiej. Tekst powyższy ma charakter wątłego szkicu. Zainteresowanych szczegółami oraz fantastycznymi fotografiami – odsyłam do podlinkowanego materiału.
nowahistor(*)polskiej-marynarki,nId,1722164

.