Kilka dni temu Andrzej Duda ratyfikował europejskie porozumienie o głównych śródlądowych drogach wodnych o znaczeniu międzynarodowym. Komentując ratyfikację powiedział między innymi:

"To jest, proszę Państwa, przejście do innej ligi, jeżeli chodzi o transport” – powiedział prezydent komentując ratyfikację konwencji. „To jest wejście – tak jak powiedziałem ‒ w te właśnie europejskie założenia, które będą prowadziły do odciążenia transportu drogowego, do odciążenia sieci autostrad, do odciążenia sieci dróg ekspresowych poprzez przeniesienie transportu na środek tańszy. Albowiem transport rzeczny, transport wodny śródlądowy jest transportem tańszym, a przede wszystkim jest transportem nieporównywalnie bardziej ekologicznym, korzystnym dla ochrony środowiska naturalnego – a więc korzystnym także dla realizacji zasady zrównoważonego rozwoju.”

Z tym ekologicznym aspektem użeglowienia polskich rzek jest jednak wielki problem. Bo jeżeli dojdzie do realizacji inwestycji ocenianych na 70-90 mld złotych ( a najpewniej wyda się więcej bo tak zawsze jest, plus koszta utrzymania systemu rzędu kilka - kilkanaście miliardów rocznie) to w istocie nastąpi...zasadnicza zmiana ekosystemu polskich rzek, gdyż - upraszczając nieco sprawę - przekształcą się one w ciągi sztucznych zbiorników wodnych. A przecież przyroda w takowych zbiornikach różni się zasadniczo od przyrody dzikiej, nieuregulowanej rzeki. Wielkim atutem polskich rzek jest właśnie ich dziki stan. Przykładem chociażby Wisła. Jest to ewenement na skalę europejską, którego zazdroszczą nam co światlejsi Zachodnioeuropejczycy. W przypadku realizacji planu jak wyżej nastąpi kaskadyzacja Wisły ( jak planowano za Gierka) co przekształci królową polskich rzek w ciąg 9 jezior, podlegających masowej i szybkiej eutrofizacji.
Pikanterii gorzkiej sytuacji jak wyżej dodaje fakt, iż w Polsce istnieje dobra sieć połączeń kolejowych, która z powodzeniem może konkurować z transportem rzecznym. Transport kolejowy jest równie ekologiczny jak rzeczny i - przede wszystkim - w jego przypadku nie ma potrzeby masakrowania przyrody, bo linie kolejowe już istnieją - wystarczyłoby je tylko udrożnić.
Obawiam się, iż przedsiewzięcie jak wyżej jest wielce niepewnym behemotem ekonomicznym ( skojarzenia ze stalinowskimi planami przekształcania przyrody) oraz pewnym gwałtem na przyrodzie polskiej.


"Z analiz, jakie WWF prowadzi od lat wynika, że fakty są inne. Rozwój towarowego transportu rzecznego to zaprzeczenie zasady zrównoważonego rozwoju i ogromne zagrożenie dla przyrody ponad tysiąca kilometrów biegu największych polskich rzek - Wisły, Bugu, Odry, Warty i Noteci. Żegluga śródlądowa cechuje się wprawdzie stosunkowo niską emisją CO2, zbliżoną do emisji transportu kolejowego, nie oznacza to automatycznie, że śródlądowy transport wodny jest to ekologiczny środek transportu w każdej sytuacji.
„Transport wodny śródlądowy może być proekologiczny tylko wtedy, gdy droga wodna już istnieje, a jej utrzymywanie nie powoduje znaczących szkód w ekosystemie rzeki. W polskich warunkach przyrodniczych i hydrologicznych wielkotowarowa żegluga śródlądowa byłaby najbardziej szkodliwym dla środowiska środkiem transportu” - mówi dr Przemysław Nawrocki, ekspert WWF ds. ochrony wód i gatunków. Planowana przez rząd budowa „wodnych autostrad”, czyli międzynarodowych dróg wodnych na Wiśle, Bugu, Odrze, Warcie i Noteci, której koszt szacowany jest na ok. 70 - 90 mld. zł, wiązałaby się z gigantycznymi i nieodwracalnymi stratami przyrodniczymi. Drogi wodne o międzynarodowej klasie na naszych rzekach trzeba by było budować praktycznie od zera. W rezultacie całkowitemu lub bardzo poważnemu zniszczeniu uległyby chroniące przyrodę tych rzek obszary Natura 2000 i rezerwaty przyrody. Na samej tylko Wiśle – unikacie przyrodniczym na europejska skalę - zniszczonych zostanie 8 obszarów Natura 2000 i 10 rezerwatów przyrody."Pretekstem do budowy „wodnych autostrad” jest działanie na rzecz ograniczenia emisji CO2 z transportu samochodowego, dzięki przejęciu części przewozów przez mniej emisyjny transport wodny. Jednakże przewidywana wielkość przewozów na śródlądowych drogach wodnych wynosząca 37 mln t rocznie pozwoliłaby ograniczyć emisję transportu samochodowego o zaledwie 1%! Za tą zaniedbywalnie małą redukcję emisji ogromną cenę zapłaciłaby unikatowa przyroda polskich rzek i podatnicy” - dodaje Nawrocki. Jeśli chodzi o ograniczenie emisji CO2 z transportu, dla Polski racjonalnym rozwiązaniem jest przeniesienie „tirów na tory” a nie „tirów na rzeki”, dające realne szanse na co najmniej 10-krotnie większe niż żegluga ograniczenie emisji - bez żadnych poważnych strat przyrodniczych i bez marnotrawienia gigantycznych środków publicznych."

infowire.p(*)dpisal-wyrok-na-polskie-rzeki/