Ponieważ urzędnicy i politycy są, jak wiemy, ludźmi o niskim morale i małej inteligencji (jak ktoś napisał: "władza nie demoralizuje, władza przyciąga osoby zdemoralizowane i podatne na zepsucie"), to bardzo ważną sprawą w demokracji jest kontrola poczynań władców przez wszelkie możliwe pomioty, mające możliwości weryfikacji tego, co robią władcy, wg tego, co robić powinni. Najważniejsze takie podmioty to wyborcy, partie polityczne i organizacje pozarządowe.

Najpotężniejszym "organem" kontrolnym jest elektorat. To wyborcy są tymi, którzy oczekują określonych skutków działań nowego rządu, i bezpośrednio doświadczają tego, co jest faktycznym efektem tych działań. Nie ma tutaj żadnej teorii, nie może być żadnych kontrowersji, to niemal jak fizyka - głosowałem na nich, bo obiecali, że będę miał i mógł (...) - rządzą już rok, a ja wciąż nie mam (...) i nie mogę (...). Jeżeli lubię swoich wybranków, to próbuję szukać siły wyższej: "była wojna? chyba nie, nie, na pewno nie; może jakieś tsunami zalało Polskę? też nie". Obiecali, że to zrobią i po prostu tego nie zrobili. Jestem za głupi, żeby ocenić, czy byli w stanie to zrobić - nie podejmuję się oceniać, czy ich obietnice były realne. Jestem prostym wyborcą, a oni mają mądrych doradców, którzy mówią im, co jest możliwe, a co nie. Skoro obiecali, to znaczy, że mogli to zrobić. Skoro nie dotrzymali obietnicy, to znaczy, że mnie olewają - zdradzili mnie.

Drugim organem, mniej potężnym, ale o większej mocy, są partie polityczne. Partia polityczna to coś w rodzaju koncentratu z elektoratu. Jeżeli, powiedzmy, elektorat jakiegoś polityka wynosi milion wyborców, to jego partia polityczna liczy sobie dziesięć tysięcy członków, ale jest to nieprzypadkowy jeden procent. Partia polityczna, to zgromadzenie najaktywniejszych przedstawicieli elektoratu - ludzi, którzy potrafią działać, powiedzmy dziesięć razy głośniej i aktywniej niż inni. W sumie partia polityczna ma potęgę dziesięć razy większą niż przypadkowa grupa dziesięciu tysięcy elektorów, i tylko dziesięć razy mniejszą niż cały elektorat.

Trzecim organem kontrolnym, o największej mocy, są organizacje pozarządowe. Działają w nich osoby jeszcze dziesięć razy głośniejsze i aktywniejsze, niż członkowie partii. Partie polityczne są oczywiście potęgą o większą niż organizacje pozarządowe, z powodu swojej liczebności, niemniej organizacje pozarządowe mogą wywierać na władców bardzo silny wpływ ze względu na swoją wielką moc - dziesięć razy większą niż moc partii politycznych.

Nie będę tutaj analizował przyczyn, dlaczego Polacy nie chcą kontrolować swoich władców z pozycji wyborców, bo nie o tym jest ten wątek. Spławię więc to zagadnienie najprostszą hipotezą, żeby jak najszybciej przejść do meritum. Hipoteza ta, to natura Polaków - posłuszne, katolickie owce, nauczone, że grzechem jest podejrzewać władzę o cokolwiek. Mamy nawet w naszym debilnym kodeksie karnym osobny artykuł o obrażaniu władców - taka obraza jest karana surowiej niż obrażenie zwykłego, uczciwego człowieka. Wystarczy napisać bez błędu, że kaczor jest świnią [proszę nie poprawiać ortografii!], a można trafić do więzienia.

Dlaczego partie polityczne nie kontrolują w Polsce swoich kandydatów? Powiedzmy, że przyczyna jest ta sama - wierni wyborcy są w partii, jak w Kościele, posłusznymi poddanymi swoich władców. A teraz nareszcie meritum.

Czy organizacje pozarządowe, takie jak nasza, mają podobne powody działania w stosunku do władców -polityków i urzędników? Z tego punktu widzenia możemy podzielić takie organizacje na dwa typy: grupy reprezentatywne wyborców, niemające charakteru partii; grupy niezależne od wyborców, takie jak ekolodzy lub PSR.

Aby skupić się na PSR i jego misji, jaką jest racjonalizm we władzach, wypada jeszcze szybko spławić temat tego pierwszego typu organizacji pozarządowej - są to najczęściej grupy niezadowolonych wyborców, którzy nie ufają partiom politycznym, jak np. fundacje, stowarzyszenia chorych na coś tam, czy Orkiestra Owsiaka. Ludzie tacy skupiają się po prostu w celu robienia dobrze tego, co władcy robią źle - wydaje im się, że w ten sposób pomogą potrzebującym, zawstydzą władców i pokażą im, jak sprawnie działać. Ale władcy raczej śmieją się z frajerów, którzy robią za nich, płacą za nich, a władcy mogą spokojnie leniuchować i defraudować pieniądze. Gdyby ludzie zaangażowani w Orkiestrze swoją energię poświęcili choćby na to, żeby obrzucać psimi ekskrementami ministra zdrowia i wybranych urzędników tego resortu, to błyskawicznie poprawiłaby się jakość całej opieki zdrowotnej w Polsce. Takie rzucanie ekskrementami pomogłoby wielokrotnie większej liczbie ludzi niż zbieranie pieniędzy na drogi sprzęt.

Na szczęście istnieją takie organizacje pozarządowe, jak PSR, niezwiązane z żadną reprezentacją niezadowolonych wyborców. Nie walczymy z resortem zdrowia, ani z żadną inną konkretną patologią władzy w Polsce - nasze cele są pozytywne: mamy idee, które chcemy wcielać w życie - idee racjonalności, uczciwości,... zresztą nie będę cytował tu naszych dokumentów, każdy może sobie zobaczyć szczegóły. Uogólniając, misją organizacji takiego typu, jak nasza, jest kontrolowanie władców nie pod kątem spełniania przez nich obietnic, ale właśnie pod kątem możliwości ich spełnienia. My kontrolujemy władców, czy mają oni kompetentnych i uczciwych doradców, czy głoszone programy i obietnice są możliwe do spełnienia, czy idee władców są zgodne z naszymi ideami.

Tak jak ekolodzy, którzy walczą o czyste powietrze, w trosce o nasze płuca i płuca naszych dzieci, tak samo my, racjonaliści, walczymy o czyste myśli, w trosce o umysły ekologów i ich dzieci... i oczywiście innych ludzi. Misją PSR jest walczyć o czystość myśli i idei, które szerzą nasi władcy, w trosce o umysły ludzi, zagrożonych fałszywymi ideami.

Odc. 2. nastąpi.