Poczułem się trochę podirytowany wiadomością o ogłoszeniu alarmu na terenie Unii Europejskiej z powodu pękniętej rury w elektrowni atomowej na Słowenii, więc zdecydowałem się napisać co sądzę na ten temat.
   Uważam, że jest niesłychanym absurdem podsycanie niczym nieuzasadnionego strachu przed energetyką jądrową w dobie kończących się zasobów paliw kopalnych i nieustających konfliktów na tym tle. Jest krytycznie ważnym, żeby każdy urzędnik Unii Europejskiej, którego praca ma cokolwiek wspólnego z energetyką jądrową (przydałoby się, żeby też każdy obywatel – powinno się tego uczyć w szkole) wiedział na ten temat kilka podstawowych rzeczy:

   1. Eksplozja nuklearna w elektrowni jądrowej jest niemożliwa. Do zaistnienia wybuchu nuklearnego potrzebne są trzy reczy:
a) Niemal 100% czysty uran-235.
b) Szybkie neutrony.
c) Masa krytyczna.
Uran w paliwie jądrowym to tylko w 3% U-235. Resztę stanowi U-238 który łapiąc neutron deekscytuje przez rozpad beta w pluton-239. Średnio jeden neutron z rozpadu U-235 jest wychwytywany przez następne jądro U-235 kontynuując reakcję, a drugi jest zatrzymywany bądź przez moderator (woda), bądź trafia w U-238 tworząc Pu-239. Do wybuchu jądrowego konieczna jest reakcja lawinowa, gdzie oba neutrony z rozpadu U-235 trafiają w U-235 tworząc 4 następne itd. (stąd konieczność posiadania czystego U-235) Inaczej reakcja jest zbyt wolna. W Czernobylu doszło do klasycznej eksplozji, gdy gęstość energii przegrzewającego się reaktora osiągnęła gęstość energii TNT.
   2. Od 1986 r. nikt nie buduje reaktorów o dodatnim współczynniku termicznym. Innymi słowy, w nowoczesnych elektrowniach jądrowych (w których moderatorem jest woda) wzrost temperatury powoduje spadek szybkości reakcji. W dodatku chłodziwem jest tu sam moderator, więc w przypadku wycieku, reakcja sama się zatrzymuje (bez moderatora neutrony uciekają i nie powodują dalszych rozpadów). W reaktorze czarnobylskim moderatorem był grafit, który niestety świetnie się pali... Grafit jako moderator miał pewną zaletę: atomy węgla nie pochłaniają w ogóle neutronów – odbijają je. To powoduje, że na dwa neutrony z U-235 jeden trafia w U-235 a drugi w U-238, więc taka konstrukcja jest atrakcyjna, jeśli chcemy wytworzyć dużo plutonu (na bomby na przykład), albo jeśli chcemy jako paliwa używać naturalnego uranu, który ma tylko 0.7% U-235, za mało na nowoczesne konstrukcje (stąd konieczność wzbogacania uranu). W przypadku nowoczesnych reaktorów część neutronów jest pochłaniana przez wodę, więc plutonu dostaje się znacznie mniej.

   Katastrofa czarnobylska została obwołana największą katastrofą drugiej połowy XX w. Bezpośrednim jej skutkiem była śmierć w wyniku choroby popromiennej 28 osób w 1986 r. i dalszych 19 w latach późniejszych. Tymczasem niewiele osób wie, że 2 lata wcześniej z należącej do amerykańskiej firmy Union Carbide fabryki pestycydów w Bhopalu (Indie) wyciekło ok. 30 ton izocyjanku metylu, powodując natychmiastową śmierć 2500 ludzi, rany odniosło 100000 osób... Późniejsze raporty mówią o 15000 zabitych.
   Tymczasem zakłady chemiczne nie podlegają tak restrykcyjnym przepisom, jak elektrownie jądrowe. Energetyka jądrowa to jedyna gałąź przemysłu, gdzie trzeba rozważać scenariusz najgorszego wypadku (tzw. worst case scenario).
   Jak takie coś wygląda w przypadku elektrowni jądrowej? To przepełznięcie stopionego rdzenia przez środek Ziemi do Chin (China syndrome). Serio.

   Pozdrawiam.