... w latach 1978-85 pracowałem w FSM Bielsko-Biała, gdzie miałem bezpośrednią styczność z włoskimi specjalistami z FIATA pracującymi (czytaj: nadzorującymi działalność) w FSM Bielsko-Biała...

... był taki czas gdy nieoficjalnie właśnie tak określano zakłady F.I.A.T ( Fabbrica Italiana Automobili Torino, od 2014 roku - już po śmierci ostatniego z Angellich - F.C.A. - Fiat Chrysler Automobiles), zaś w rodzinie Agnellich upatrywano "cichego finansjera" Włoskiej Partii Komunistycznej. Założyciel FIAT-a, Giowani Agnelli, urodził się w prowincji Turyn. Tej samej prowincji w której (w latach 1919-20) działały komunistyczne bojówki pod nazwą "Armia Czerwona" (dziwnie znajoma nazwa, prawda?). Związki Agnellego z socjalistami i komunistami musiały być dość bliskie, przynajmniej przed I wojną światową. Prawdopodobnie wtedy też nawiązał bliższą znajomość z Benito Mussolinim (w latach 1912-14 aktywny działacz partyjny i naczelny komunistycznego pisma "Avanti". Mussolini dopiero w czasie I wojny światowej przyjmuje poglądy prawicowe, a w 1919 r. zakłada partię faszystowską), oraz z późniejszymi założycielami odłamu należącego do Kominternu)...

... FIAT powstał w w 1899 roku jako manufaktura. W 1903 roku akcje firmy trafiły na giełdę, a firma uruchomiła swoją filię m.in. w Nowym Jorku. Pierwszą fabrykę w Lingotto oddano do użytku w 1922 roku, druga zaś fabryka Mirafiori oddana została do użytku dopiero w 1939 roku. W 1924 roku firma uruchomiła produkcję licencyjnych pojazdów osobowych i ciężarowych w fabryce w Moskwie. Jest to o tyle znamienne, że wówczas ZSRR był w izolacji gospodarczej i politycznej. We Włoszech u władzy byli już faszyści, co również nie sprzyjało stosunkom gospodarczym z Rosją. I tutaj, prawdopodobnie zadziałała znajomość z Benito Mussolinim, oraz z włoskimi komunistami kominternowskimi. Współpraca z ZSRR na pewno pomogła FIAT-owi przetrwać kryzys gospodarczy 1929-33...

... po II wojnie światowej, o gospodarce "demoludów" decydował ZSRR. I znów, w przemyśle motoryzacyjnym "demoludów" króluje FIAT. Jedynym ewenementem jest Rumunia, która kupuje licencje (1966 r.) we Francji (Renault to Dacia 1100 i 1300, Citroen Axel to Olticit, a pochodząca już z lat 90-tych Dacia Nova to rumuńska inkarnacja Peugeota 309, tylko wyjątkowo "spartaczona"). Jest to jednak okres wystąpienia Francji z NATO więc ZSRR kokietuje generała de Gaulle'a, Już 12 sierpnia 1954 roku Jugosławia podjęła decyzję o zakupie licencji na produkcję samochodów osobowych w firmie Fiat i rozpoczęto wytwarzanie (zakłady Zastava) Fiata 1400 i Fiata 1900 oraz samochodu terenowego Fiat Campagnola. Co prawda Jugosławia jest bardzo niezależna od ZSRR, ale współpraca trwa aż do maja 2008 roku. Wtedy Serbia (po rozpadzie Jugosławii zakłady Zastavy są własnością tego państwa) sprzedaje FIAT-owi 70% akcji Zastavy...

... ZSRR słynął z nieprzejmowania się licencjami. Jednak już w 1956 roku ZSRR kupuje licencję Fiata 600. Licencja jest podstawą do skonstruowania ZAZ 965 Zaporożec (pierwotnie Moskwicz 444) produkowanego od 1958 roku. W maju 1966 roku podpisana została umowa licencyjna na produkcję modelu Fiat 124 (WAZ 2101 Żiguli, sprzedawany na eksport pod marką Łada), oraz budowę rosyjskiego zakładu WAZ w Togliatti (obwód samarski nad Wołgą). Pozostaje pytaniem, jaki to miało wpływ na finanse FIAT-a, skoro w 1967 roku koncern przejmuje spółki Autobianchi, OM, CMSA oraz większościowy pakiet udziałów w firmie Magneti Marelli i Weber, a w 1969 roku staje się właścicielem marek Ferrari oraz Lancia...

... w 1967 roku warszawska FSO zaczęła produkować licencyjnego Fiata 125. Licencja nie była zbyt korzystna, gdyż zabraniała prac modernizacyjnych przez okres 5 lat. Dlatego w latach 1967-73 Fiat 125 podlegał tylko zmianom raczej kosmetycznym. Nawet silnik 1500 był przerobionym silnikiem 1300 (luka prawna). Dopiero od 1973 roku Fiat zaczął być poważniej modernizowany. W 1975 roku dokonano najpoważniejszych modernizacji, w tym przeprojektowano silniki. Nowy silnik 1500, choć nadal wzorowany na silniku 1300, zyskał poważnie na parametrach, wytrzymałości oraz zmniejszył awaryjność. Jeszcze gorzej wyglądała sprawa z pracami rozwojowymi wstrzymanymi na okres 10 lat. Jednak, przy okazji licencji na Fiata 126, FSO uzyskała zgodę na skrócenie tego okresu. Niemniej musiała powierzyć prace projektowe (umowa z września 1974 roku) stronie włoskiej, sama wyznaczając tylko wymogi dotyczące nowego pojazdu. Pierwsze Polonezy były więc projektowane we Włoszech. Od 1980 roku poszczególne modernizacje Poloneza były już projektowane przez stronę polską...