Ś.P. Stanisław Lem ateistą był. W jego dziełach można często napotkać dowcipne docinki pod adresem katolicyzmu i religii jako takiej. Jednak równie często "dokładał" ateistom i różnej maści racjonalistom. W jego utworach często racjonalizm okazywał się głupotą a ateizm - brakiem wyobraźni. Napisał kiedyś takie opowiadanie:

Konstruktorzy zbudowali komputer o ogromnej mocy obliczeniowej i zaprogramowali w nim wszystkie znane prawa przyrody. Dobudowali też moduł, umożliwiający obserwację procesów zachodzących w komputerze oraz ingerowanie w nie. Następnie komputer zrestartowali i czekali co się stanie. Jeden z nich zauważył, że mimo iż do komputera nie wprowadzono nic poza prawami przyrody - jest tam coś jeszcze. Nie bardzo wiadomo co, bo bezwymiarowe ale za to o dużej wirtualnej masie. Osobliwość jakaś. Nie zdążyli się nadziwić, gdy nagle to coś pieprznęło i powstała wirtualna czasoprzestrzeń, która zaczęła się szybko rozszerzać, a w niej zaczęły się formować jakieś obiekty. W końcu powstał wirtualny wszechświacik, wypisz wymaluj miniaturka naszego. Powstał i nic. Gwiazdy świecą, czasem gasną, czasem wybuchają, planety krążą, nic ciekawego. Aż tu nagle na jednej wirtualnej planecie coś drgnęło. Po chwili zaczyna pełzać, potem się dzielić. Dalej już poszło szybko. Zaroiło się po całej planecie. W końcu powstały wirtualne istoty rozumne. I dalejże główkować, skąd się wzięły one i ich świat. Powstało mnóstwo szkół filozoficznych, z których każda tłumaczyła to nieco inaczej. Zasadniczy jednak podział przebiegał pomiędzy idealistami i materialistami. Ci pierwsi utrzymywali, że ich świat został stworzony przez Istotę Nadrzędną, ci drudzy zaś, że albo istniał od zawsze, albo że powstał samoistnie. Konstruktorzy zaśmiewali się, słuchając tych uczonych elaboratów, w których ateiści i racjonaliści udowadniali, że żadna Istota Nadrzędna nie istnieje, że została wymyślona, czy to z lęku przed przyrodą, czy to dla zapewnienia społecznej dyscypliny. A skoro nie istnieje, to najwyższą wartością jest komputas (tak nazywali swój gatunek) a miarą wszystkiego jego rozum. Twierdzili również, że nie można uznać istnienia jakiejkolwiek Istoty Nadrzędnej, bo żadne obserwacje na to nie wskazują. No to konstruktorzy zaczęli ingerować w świat komputasów poprzez ów specjalny moduł. Idealiści oraz inni ciemniacy oczywiście od razu uznali to za działalność Istoty Nadrzędnej. Ateiści natomiast odwołali się do racjonalizmu. Dowodzili, że nie należy mnożyć bytów nad potrzeby, że wszystko można wyjaśnić prawami przyrody, a to czego nie można - sprytnym oszustwem idealistów. W końcu taki sceptycyzm wkurzył jednego z konstruktorów. Chciał się pokazać tym głupio przemądrzałym komputasom, ale przecież nie mogli go zobaczyć, on był realny, oni - wirtualni. Zatem, kiedy był sam na nocnym dyżurze, umieścił na ich wirtualnym niebie ogromny napis" "Hej, to ja, wasza Istota Nadrzędna! Na imię mam AWOHEJ. To ja was stworzyłem." Wierzące komputasy od razu padły na kolana i zaczęły wieścić rychły koniec świata. Natomiast "racjonaliści" zaczęli kombinować, kto zmajstrował taką zbiorową iluzję. Podejrzani byli oczywiście idealiści. Taka odporność na oczywiste fakty do tego stopnia wnerwiła naszego konstruktora, że pomyślał: "Nie wierzycie? No to ja was przekonam". I zaczął "przekonywać". Trąby grały, ziemia drżała, gwiazdy spadały, ukazywały się wielkie znaki na niebie i ziemi, itd., itp. Może by w końcu i uwierzyli pod presją tak nieodpartych argumentów, gdyby nie przeciążenie komputera. Błysnęło, strzeliło, zadymiło i wszystkie kontrolki zgasły. No i po komputasach!

Nie ręczę, czy przytoczyłem treść opowiadania całkiem wiernie. Czytałem je we wczesnej młodości, a od tamtych czasów trochę wody upłynęło. Mogłem więc przekręcić jakieś szczegóły. Istotna jest jednak ogólna wymowa opowiadania, a ta została zachowana.

A jeżeli i my jesteśmy bytami wirtualnymi i żyjemy w świecie wirtualnym, stworzonym przez Istotę Wyższą, oczywiście znacznie mądrzejszą od tamtych konstruktorów? Jako wirtualni lokatorzy wirtualnego świata (o ile jego program nie zawierałby błędów) nie mielibyśmy żadnej szansy dowiedzieć się o tym. Nie mielibyśmy również żadnych możliwości zobaczenia, zbadania czy nawet znalezienia jakiegokolwiek śladu istnienia naszego stwórcy. A i on mógłby nas poinformować o swoim istnieniu tylko pośrednio. Nasz stwórca byłby dla nas Bogiem w całej pełni. Byłby przecież wobec nas i naszego (a właściwie swojego) świata absolutnie wszechmocny.
Powyższa spekulacja służy uświadomieniu, że racjonalizm nie jest najlepszym narzędziem do rozstrzygania problemu istnienia lub nieistnienia Boga, co doskonale rozumiał Lem. Przecież "racjonaliści" z takiego wirtualnego świata twierdziliby dokładnie to samo co racjonaliści z naszego świata. A on może również jest wirtualny... Skąd pewność, że nie?