Zauważyłem dość dziwaczny pogląd na temat nadziei w jednym z komentarzy do artykułów, że nadzieja jest chorobą wywołana przez religijne wychowanie, i że posiadanie nadziei szkodzi posiadaczowi, czyni go nieszczęśliwym itd.

Chcę to przedyskutować, ale właściciele forum, jak rozumiem, nie życzą sobie dyskusji pod artykułami, proszą o założenie nowego wątku na forum, co czynię.

Mój pogląd na wartość nadziei jest następujący. Nadzieję odnoszę do dwóch różnych strategii rozmnażnia u ludzi. Pierwsza strategia polega na tym, żeby mieć nie więcej niż 2-3 dzieci i tak starannie się nimi opiekować, żeby osiągnęły sukces reprodukcyjny. Druga strategia polega na tym, żeby urodzić 20 dzieci i mieć nadzieję, że kilkoro z nich będzie miało dzieci.

Pierwsza strategia polega na tym, że większość czasu i energii rodzice poświęcają wspieraniu rozwoju dzieci, działania rodziców są celowe, zaplanowane i starannie wykonane. Rodzice nic nie pozostawiają przypadkowi, nadzieja w ich sytuacji jest porażką, bo oznacza, że nie radzą sobie z czymś, że nie potrafią sami naprawić jakichś szkód lub osiągnąć jakiegoś ważnego celu. Nadzieja przeszkadzałaby też im wspierać dzieci, gdyż odbierałaby mobilizację do działania i ciężkiej pracy.

Druga strategia charakteryzuje się tym, że wielka liczba dzieci powoduje fizyczną niemożliwość utrzymania ich w zdrowiu, nie mówiąc już o jakimkolwiek wspieraniu ich rozwoju. Rodzicom nie starcza czasu ani energii, żeby zabezpieczyć dzieci przed śmiercią, kiedy jedno choruje na nierozpoznaną chorobę, drugie topi się tymczasem w rzece, podczas gdy matka ściąga trzecie w ostatniej chwili z jezni, a ojciec z piątką starszych spaceruje po górach (wróci z czwórką, bo statystycznie jedno spadnie w przepaść). Rodzice np. 15-ciorga dzieci wiedzą dobrze, że są winni śmierci już trójki dzieci, że ich sumienie obciąży śmierć lub kalectwo kolejnych kilku. Nie mogą zrobić nic, żeby większyć ich szanse przeżycia, mogą tylko mieć nadzieję. Dla nich nadzieja jest cudownym lekiem. Ewolucja musiała taką nadzieję zaprogramować w ludzkiej psychice, tak samo jak zaprogramowała w nas wiarę religijną. Takie programy uruchamiają się w okolicznościach, w których są skuteczne, jako narzędzie do osiągnięcia sukcesu reprodukcyjnego.

Jeżeli rodzice nie mają środków, żeby zapewnić trójce dzieci staranne wsparcie ich rozwoju, to instynktownie uruchamiają się programy pchające rodziców do rodzenia coraz większej liczby dzieci, uruchamia się nadzieja, uruchamia się wiara religijna.

Naszkicowałem tylko skrajności, większość ludzi preferuje strategie łączące zalety obydwu strategii skrajnych. Wszystkim strategiom pośrednim towarzyszy instynktowna nadzieja, równie stara jak geny kodujące jej nośnik