Podsumuję jeszcze raz, bo to co powyżej może być zagmatwane.

Patrzymy oczami natury, nie zaś umysłu, który jest tu i teraz. (Jako monistyczny materialista uważam wręcz, że to natura patrzy sama na siebie.) Posługiwanie się umysłem tu i teraz nie zawiedzie nas daleko.

>Posługiwanie się umysłem tu i teraz nie zawiedzie nas daleko.

gdziekolwiek pójdziesz, zawsze będziesz miał jakieś tu i teraz. albo lepiej, słowami jednego ze wschodnich mędrców:

wszystko, co jest tutaj, jest gdzie indziej, a tego, czego nie ma tutaj, nie ma nigdzie. (saraha)

Być może zawsze jest jakieś tu i teraz, ale niekoniecznie dla naszego umysłu. Nasz umysł najczęściej jest na sawannie sprzed 300 tysięcy lat. Bardzo szanuję wschodnich medrców. Filozofia niektórych z nich nie odbiega od współczesnego modelu wszechświata, choćby dlatego, że nie zakładali tytułowych dogmatów - bytu, osoby i umysłu. Są jednak mędrcy zatrzymani w pół drogi, to znaczy przyjmujący któryś z owych trzech dogmatów.

Ci, którzy odnosili się do tu i teraz byli zapewne wyznawcami boskiego Umysłu i hołdowali wierze, że człowiek jest odbiciem całego wszechświata. To tymczasem nieprawda. Człowiek jest przypadkowym fragmencikiem całego wszechświata. Tu i teraz człowieka nie jest pełne. Jest tylko tym, co bywa potrzebne do życia na stepie. Inne rzeczy możemy zauważyć niejako wbrew naszej sawannowej naturze, z pewnością nie tu i teraz.

>Dane jest to, co widzimy oczami natury.

to tylko połowa, a może i mniej prawdy...człowiek patrzy też oczami kultury, która może znacznie deformować całe pole spostrzezeniowe. czym inny jest krajobraz z drzewem, a czym inny krajobraz, w którym pojawi się np. wieża kościoła czy wieża przekaźnika telefonii komórkowej. weźmy też pod uwagę, że dzięki mysleniu możemy zrekonstruować czy zdekonstruować sam obraz natury. porównaj np. ilość receptorów w oku z ilością nerwów w nerwie wzrokowym: jest ich znacznie mniej, a więc organizm aby funkcjonować (żyć) nie potrzebuje wiernego odzwierciedlenia rzeczywistości. to dlatego na ogół posługujemy się abstrakcjami, czyli uproszczonymi obrazami rzeczywistości, mylnie utożsamiając je z samą realnością. oko natury jest okiem upraszczającym. nawet nauka rozpatruje na ogół idealizacje. zbytnia wrażliwość na szczegół staje się jednostką chorobową.

>Lecz wpierw musimy wiedzieć, skąd ona patrzy. A patrzy choćby z sawanny, gdzie de facto ukształtował nam się mózg i nie zdążył się zmienić.

podejrzewam, że miejsce jest tu raczej nieistotne. gdziekolwiek spotkasz formy żywe (na każdym ich szczeblu) zawsze chodzi o jedno: o trwanie. stąd można jak podejrzewam abstrahować od genezy w badaniu myślenia, a skupić się na jego funkcji: a jest nią podtrzymywanie wszelkich systemów w ich istnieniu. każdy indywidualny byt robi wszystko, aby trwać. myślenie jest formą przeciwstawiania się rozpadowi, nicości. to sformułowanie dotyczy również form organicznych: choćby to brzmiało dziwnie przypisuję funkcje myślenia nawet formom nieorganicznym. kryształ czy kamień polny też "myśli", chociaż wcale nie musimy przypisywać mu żadnej "duchowości". człowiek nie jest tu wyjątkiem. mówiąc językiem biblijnym: bóg tchnął ducha nie tylko w człowieka (jak chce antopocentryzm a w gruncie rzeczy egoizm judeo-chrześcijański), ale we wszystko. te ostatnie słowa to tylko metafora, abyśmy się lepiej rozumieli. nie jestem w żadnym sensie teistą

>Rozmnażamy się płciowo, jesteśmy kroplami morza na lądzie, nasz słuch pochodzi ze skrzeli, ...

ale zwróć uwagę, że człowiek nie rozmnaża swych technik myślenia w takim samym stopniu, jak rozmnaża się indywidualnie. umysł, jeśli w ogóle ewoluuje, to raczej jak żółw. większość ludzi na naszej planecie posługuje się logiką, którą możesz wyabstrahować z dialogów platona, biblii czy z indyjskich wed. co więcej: zachowanie wirusów też jest racjonalne. opisz je dokładnie, a wtedy okaże się, że między jednym a drugim jego etapem jest to, co nasza logika formułuje w tezy.

>Tak naprawdę, aby być pewnym wniosku tu i teraz, trzeba zrekonstruować sawannę, wiedzieć, że nasze 5 zmysłów to w istocie 3 zmysły, ...

każdy zmysł robi w gruncie rzeczy to samo: odsłania bycie czegoś. powiedziałbym tak: zmysłowość jest źródłem bycia. racjonalność zaś ustala relacje.

> Sposób w jaki myślimy, funkcja naszego umysłu pochodzi z sawanny (etc.).

to nieważne skąd pochodzi n a s z e myślenie czy też odczuwanie (rzecz równie istotna). a skąd pochodzi myślenie kryształu? myślenie człowieka uważam za jedną z wielu form myślenia: jesteśmy jednym z wielu przypadków natury. sednem myślenia jest walka z nicością. walka daremna. zrozumienie tego jest np. w buddyzmie oświeceniem.

>Aby myśleć, ... Trzeba dokonywać ciągłych symulacji. Trzeba w dużej mierze obrucić umysł przeciwko sobie i nie szukać w nim oparcia.

to interesujące. również uważam, że racjonalność najbardziej wyraża się w samoograniczaniu umysłu, w badaniu jego fałszywych ambicji. a szukanie oparcia w czymkolwiek to tak jak szukanie nóg węża. wszystko płynie. nawet, chociaż nieco wolniej, idee platona...

pozdrawiam

Bardzo ładna wypowiedź i miło mi się ją czytało panie Diogenesie. Swoją drogą Diogenes znaczy "stworzony dla Zeusa", co dla mnie z kolei znaczy "stworzony dla mocy strzegącej wyroków Mojr", co można przetłumaczyć na dzisiejsze - "strażnik wiedzy o harmonii Natury".

Wzruszony pięknem Pańskiej wypowiedzi, nadal się nie zgadzam. Mówi Pan, że kamienie i ludzie "się myślą", oraz mówi Pan o "walce z nicością". Tymczasem ja uważam, że myślenie jest subiektywną oceną naszego gatunku. Wróbel może być mędrcem, który nie myśli, lecz robi coś zupełnie innego. Zresztą, być może wróbel jest do nas zbyt podobny. Spójrzy więc na drzewo, albo przypuszczalnych mieszkańców innych planet. Sądzę, że gdybyśmy szukali tak cierpliwie, odnaleźlibyśmy stany nie mające nic wspólnego z myśleniem, a nie będące bynajmniej bezmyślnością.

Teraz kolej na nicość. Otóż replikanty, jakimi są na Ziemi geny, stały się bazą dla nas i innych zwierząt, roślin, grzybów i (zapomniałem nazwy), oraz bakterii i (zapomniałem nazwy). Ciągłe powielanie genów w sytuacji doboru naturalnego sprawiło, że teraz rozmawiamy. Cóż jednakże się replikuje? Otóż nie nasze ciała, ani też nie aminokwasowe "ciała" samych genów. Replikują się wzory, relacje. To one są w ten sposób "nieśmiertelne" (we Wszechświecie słowo "nieśmiertelny" brzmi śmiesznie). Te replikujace się relacje nie stanowią moim zdaniem antytezy nicości. Tak samo nią są, jak i nie są.

I nicość po raz drugi. Najbardzie początkową przyczyną samego zaistnienia życia na Ziemi była zapewne dwoistość atomu węgla, który może mieć budowę krystaliczną i chaotyczną. Owa dwoistość sprawiło, że mógł się replikować wraz z innymi pierwiatkami. Gen jest w jakimś sensie kryształem niezdecydowanego węgla. Replikuje się zaś owo coraz doskonalsze niezdecydowanie. Nie wiem, czy jest w tym miejsce na nicość. To raczej powiew prawdopodobieństwa o ogromnych otchłaniach wszechświata, który trwa, niszczy i tworzy.

>... uważam, że myślenie jest subiektywną oceną naszego gatunku.

dość odważnie utożsamiasz wartości (oceny) z myśleniem. sądzę, że poprzedzaja one w zagadkowy sposób myślenie, które skłonny byłbym raczej widzieć jako sposób realizacji wartości. najpierw dostrzeżesz, że np. bycie jest pewnym dobrem, pewną wartością, a nastepnie robisz wszystko, aby to realizować, nawet na poziomie nieświadomego instynktu (np. samozachowawczego). ludowe porzekadło, które mówi, że potrzeba jest matką wynalazku też odzwierciedla taki punkt widzenia. zdaje się, że coś podobnego miał na myśli heidegger pisząc o trosce jako fundamentalnej charakterystyce ludzkiego bytu. co dziwnego, jesli ktoś postanawia popełnić samobójstwo, to też musi pomysleć na tyle, aby tego dokonać. myślenie więc jest jak nóż: możesz nim kroić chleb, albo wbić go sobie lub innym w serce. to narzędzie fundamentalnych wartości, do których bez wątpienia należy bycie (nie utożsamiam go z biologicznym). jakkolwiek więc nie odpowiemy sobie na szekspirowskie pytanie: być albo nie być - musimy myśleć. i to jest jeden z wielu paradoksów myslenia. przyznam się, że nie bardzo wiem, co począć z próbą deifikacji tak rozumianego myślenia. pachnie to nonsensem.

>Wróbel może być mędrcem, który nie myśli, lecz robi coś zupełnie innego.

to istotnie zabawne. to właśnie nasz judeo-chrześcijański antropocentryzm ulokował człowieka na topie drabiny bytów. to nonsens i nieustające źródło cierpienia.

>gdybyśmy szukali tak cierpliwie, odnaleźlibyśmy stany nie mające nic wspólnego z myśleniem, a nie będące bynajmniej bezmyślnością.

pełna zgoda. dodam, że nie trzeba tego koniecznie długo szukać. wystarczy popatrzeć na cokolwiek. pyłek kurzu streszcza mądrość świata.

>Teraz kolej na nicość.

myślę o nicości na poziomie, na którym jest ona dla nas istotna,a więc na poziomie języka i doświadczenia potocznego. jest ona czymś elementarnie prostym: spójrz obok siebie. tyle rzeczy wypełni pustkę po tobie. bezszelestnie, bezboleśnie. nicość to dla mnie brak. to po prostu "nie-ty". jej fundamentem jest pamięć i możliwość porównywania różnych stanów

>we Wszechświecie słowo "nieśmiertelny" brzmi śmiesznie...

przyparty do muru zgodziłbym sie być może na antyczny pogląd w tej kwestii: wszechświat jako całość jest wieczny, jego formy zaś są ulotne. z drugiej zaś strony nie wiem, czy zdania dotyczące całości świata mają w ogóle sens...pozostaje więc gra możliwości, czyli pusta logika: jeśli powiem ci logiczną prawdę, że jutro bedzie padał deszcz lub jutro nie będzie padał deszcz, to jeszcze nie powiem ci nic o pogodzie na jutro.

>I nicość po raz drugi. Najbardzie początkową przyczyną samego zaistnienia życia na Ziemi...

powiedz mi, dlaczego pęd ziemniaków w piwnicy skręca w stronę światła? myślę, że ta początkowa przyczyna jest wciąż obecna.

>...Replikuje się zaś owo coraz doskonalsze niezdecydowanie.

czyli wolność?

>Nie wiem, czy jest w tym miejsce na nicość. To raczej powiew prawdopodobieństwa o ogromnych otchłaniach wszechświata, który trwa, niszczy i tworzy.

mam potoczne (a nie teoretyczne) wyobrażenie nicości jako braku, nieobecności. nicość nie jest czymś, lecz jedynie stosunkiem do owego braku, jest odpowiedzią myśli na ów brak.
to w przestrzeni tego stosunku powstają i nikną nasze cywilizacje. i my również.

pozdrawiam

Szanowny Panie Diogenesie. Wpierw chciałbym się zapytać, czy za myśleniem gwiazd, kamieni i ludzi nie stawia pan jakiegoś wielkiego myśliciela? To zupełnie szczere pytanie - czy sugeruje Pan republikę myślenia, teokrację myślenia, czy symbiozę myśli? Zawsze gdy widzę jakiś model filozoficzny, staram sie dowiedziec skąd on wynika i czemu służy.


dość odważnie utożsamiasz wartości (oceny) z myśleniem. sądzę, że poprzedzaja one w zagadkowy sposób myślenie, które skłonny byłbym raczej widzieć jako sposób realizacji wartości. najpierw dostrzeżesz, że np. bycie jest pewnym dobrem, pewną wartością, a nastepnie robisz wszystko, aby to realizować, nawet na poziomie nieświadomego instynktu (np. samozachowawczego).

Ja nie uważam, że ja coś dostrzegam. Płyną przezemnie różne nurty natury, jestem ich przypadkowym złożeniem. Wartości, które chciałbym osiągnąć uniemożliwiają mi spojrzenie na rzekę. Tymczasem "dzieeje się" tylko ona.


ludowe porzekadło, które mówi, że potrzeba jest matką wynalazku też odzwierciedla taki punkt widzenia. zdaje się, że coś podobnego miał na myśli heidegger pisząc o trosce jako fundamentalnej charakterystyce ludzkiego bytu. co dziwnego, jesli ktoś postanawia popełnić samobójstwo, to też musi pomysleć na tyle, aby tego dokonać. myślenie więc jest jak nóż: możesz nim kroić chleb, albo wbić go sobie lub innym w serce. to narzędzie fundamentalnych wartości, do których bez wątpienia należy bycie (nie utożsamiam go z biologicznym). jakkolwiek więc nie odpowiemy sobie na szekspirowskie pytanie: być albo nie być - musimy myśleć. i to jest jeden z wielu paradoksów myslenia. przyznam się, że nie bardzo wiem, co począć z próbą deifikacji tak rozumianego myślenia. pachnie to nonsensem.

Moim zdaniem tak ujęta troska myli nasze możliwości poznawcze, gdyż dotyczy ona genów. To one są specjalistami od bytu. My jesteśmy jak wiatr nad ich gałęźmi, nad ich lasem. Naszym zadaniem jest służyć pięknu tych drzew.

>>Wróbel może być mędrcem, który nie myśli, lecz robi coś zupełnie innego.
>to istotnie zabawne. to właśnie nasz judeo-chrześcijański antropocentryzm ulokował człowieka na topie drabiny bytów. to nonsens i nieustające źródło cierpienia.
>>gdybyśmy szukali tak cierpliwie, odnaleźlibyśmy stany nie mające nic wspólnego z myśleniem, a nie będące bynajmniej bezmyślnością.
>pełna zgoda. dodam, że nie trzeba tego koniecznie długo szukać. wystarczy popatrzeć na cokolwiek. pyłek kurzu streszcza mądrość świata.

Bardzo mnie cieszy Pański brak antropocentryzmu!

Moim zdaniem geny zajmuja się nicością. My nie znamy ani nicpści ani bytu, tak jak ksiazka nie zna czytelnika

>rozum nie jest niczym, w co trzeba by wierzyć...jeśli np. porównujesz x z y, przypominasz sobie coś itd. (tu wszystkie funkcje intelektualne) - wcale nie musisz zakładać, że jest jakaś substancja (rozum), która spełnia te akty, i w którą -jako że nie jest dana bezpośrednio - trzeba wierzyć. to kwestia koncepcji bytu, jaką przyjmiesz: jeśli jest to substancjalizm - to możesz doszukiwać się czegoś poza tym, czego doświadczasz. myślę, że to anachronizm. bytem jest tylko to, co się ujawnia i nic ponad to. żadna transcendentna rzeczywistość nie jest potrzebna do tego, by wyjaśni(a)ć to, co jest dane. wiara w rozum jest w takiej koncepcji nonsensem. rozumem się posługujesz i nic więcej. dany on jest wyłącznie w działaniu i jest tylko tym dzianiem się.

Czyli wszystko jest kwestią koncepcji bytu, jaką się przyjmie. Zatem nie ma żadnego pewnego fundamentu dla teorii. Nie ma żadnej pewności, że porównywanie x z y jest naszym porównywaniem, czy porównywaniem, które nam narzuca jakaś inna istota.


.

Wydaje mi się, że u sedna problemu tkwi wieloaspektowość i trudności skonceptualizowania
pojęcia racjonalizmu, który generalnie nie powinien być - zwłaszcza teraz w okresie bardzo burzliwego rozwoju nauk przyrodniczych - traktowany jako racjonalizm "tradycyjny" tj. właśnie kartezjański. Powinno sie go raczej rozumieć jako zespół metod płodnych heurystycznie uprawianych w celu utylitarnym. Nie można oczywiście niezauważać w pewnym stopniu arbitralnych lub nawet konwencjonwencjonalistycznych założeń tak pojmowanego racjonalizmu jednak nie powinno nas to skłaniać do asocjacji religijnych - w skrajnym wypadku powodowałoby to deifikacje czy też ureligijnienie każdej celowej działalności człowieka. Jak wiadomo każdy dostatecznie bogaty system wiedzy czy to przyrodniczej czy filozoficznej opiera się o zespół konstytuujących go postulatów, system taki suma sumarum zawsze musi być -ponieważ taka jest natura rzeczy- przyjmowany
na "wiarę". Kwestią subiektywnego wyboru jest dopatrywanie się w takim stanie rzeczy
teistycznych, panteistycznych lub tez innych religijnych konotacji.
pozdrawiam

Problem w tym, że łatwo tworzymy asocjacje religijne. Z pewnością nasze spojrzenie w naukach przyrodniczych nacechowane jest jeszcze ogromnym ładunkiem subiektywizmu, co trochę martwi, ale też napawa nadzieją. Nauki przyrodnicze, choć mają tak wiele wspaniałych osiągnięć, dopiero wystartowały. Teraz, moim zdaniem, musimy sobie w pełni uświadomić, że jesteśmy fragmentem przyrody spoglądającym w większą całość. Tak jak obaliliśmy granitowe pomniki przestrzeni i czasu, tak teraz trzeba by runął kolejny posąg - odrębności obserwatora.

>Problem w tym, że łatwo tworzymy asocjacje religijne. Z pewnością nasze spojrzenie w >naukach przyrodniczych nacechowane jest jeszcze ogromnym ładunkiem subiektywizmu, >co trochę martwi, ale też napawa nadzieją. Nauki przyrodnicze, choć mają tak wiele >wspaniałych osiągnięć, dopiero wystartowały. Teraz, moim zdaniem, musimy sobie w >pełni uświadomić, że jesteśmy fragmentem przyrody spoglądającym w większą całość. >Tak jak obaliliśmy granitowe pomniki przestrzeni i czasu, tak teraz trzeba by runął kolejny >posąg - odrębności obserwatora.

Mała uwaga do mojej poprzedniej wypowiedzi : oczywiście zamiast "konwencjonwencjonalistycznych " powinno być "konwencjonalistycznych" od slówka "konwencja" (umowa).
Nie traktowałbym jako poważnego problemu religii czy też religijności, w gruncie rzeczy bowiem te przejawy działalności umysłowej człowieka można wiązać z ogólnie rozumianą
"sztuką" (kulturą) tj. ze zdobyczami cywilizacyjnymi. W ostateczności można nawet potraktować je jako sposób życia - pewnego rodzaju filozofię życiową.
Problemem religia staje się dopiero w "rękach" fanatyków lub też u ludzi którzy nie potrafią lub też nie odczuwają takiej potrzeby (czasmi wręcz odrzucaja taką możliwość) głębszej reflekcji nad swą wiarą.
To że jesteśmy fragmentem przyrody było właściwie jasne od zawsze - nie jasne było tylko to, jakie miejsce człowiek zajmuje w tej właśnie wiekszej całości.
Jednak jak widzimy z dzisiejszej perspektywy nie było i nie będzie prostą rzeczą "obalenie"
- jak to ujmujesz- pewnych wyobrażeń czy wręcz antropomorfizmów.
Nie można od tak sobie dokonać rewolucji w światopoglądzie, porzucając dotychczasowe
mniemania - w ten sposób moglibyśmy przysłowiowo "wylać dziecko z kąpielą".
Takie zmiany dokonują sie na drodze ewolucji a nie rewolucji.
Piszesz o pojęciu "odrębności obserwatora" lub wlaściwie jego braku - jak to rozumiesz ?
(czy wiążesz tę koncepcje ze zdobyczami mechaniki kwantowej ? )

Chodzi mi o bardzo silny obektywizm obserwatora, obecny nie tylko w danych, lecz i w przetwarzaniu danych. Jest to bardzo trudne, jak Pan słusznie zauważył i zmiany nie mogą być gwałtowne (choć nie wiem, czy będzie czas na stopniowe zmiany). Badacz powinien zupełnie na serio zapomnieć o tym, że jest człowiekiem. Porzucić swoje nawyki i przyzwyczajenia.

Z pewnością zrozumienie fizyki kwantowej na tyle mocne, by używać jej do myślenia byłoby wskazane. Przypuszczam jednak, że wymagałoby to silnych technologicznych interwencji w ludzki mózg. Z tego co wiem, odkrywcy fizyki kwantowej zdawali sobie doskonale sprawę z tego, że zadali ostateczny cios "zdrowemu rozsądkowi" i usiłowali myśleć "kwantowo".

>zdawali sobie doskonale sprawę z tego, że zadali ostateczny cios "zdrowemu rozsądkowi" i usiłowali myśleć "kwantowo".
Szanowny Panie, a ja jestem na tyle eklektyczny, że czuję się ateistą, satanistą, chrześcijaninem, buddystą i racjonalistą. Każdym istą, a Lucyfer to mój kumpel.
To co jednak powie panu człowiek, którego stać na więcej, niż natrętne klepanie w klawiaturę, na zasadzie "mowa trawa", albo jak to mówią za oceanem: "talk is cheap", czyli gen. Mirosław Hermaszewski, to stwierdzenie: "myśl szybsza od światła". Jakby Pan tego nie chciał rozumnie wytłumaczyć i jakich by pan faktów nie użył, to nie będą absolutnie prawdziwe i nie będą absolutnie prawdziwie oddawać istoty istnienia (a nawet myślenia). To będą tylko tyle prawdziwe, co naiwne i cyniczne, ignoranckie aksjomaty. Po prostu fest rozbudowane. Moim zdaniem swą dziką determinacją próbuje pan znaleźć prawdę absolutną i jak to słusznie zauważono, nawet ateizm urósł u Pana do formy religii bez Boga. Co więcej, wykazuje się pan takim obyciem w temacie, że posądzę pana o medytacje i modlitwy celem podtrzymania swych racji. Więc może buddyzm, który nie rozdrabnia się na podstawowe trzy wartości uniwersalne propagowane przez chrześcijaństwo, czyli wiara, nadzieja i miłość?

p.s.
Kiedyś napisałem scenariusz (trafił do szuflady) o Venie. Była to postać skazana oczywiście na zagładę, gdyż była początkowo człowiekiem, a akcja filmu zaczynała się w chwili rozkwitu jego imperium, który to rozkwit zapowiadał rychły koniec imperium. W chwili gdy akcja ruszała Ven był już po setkach lat bycia tworem wirtualnym i jedno, co sprawiało mu frajdę, to znęcanie się nad ludźmi, którzy nie popierali jego rządów i obecności. To tak w skrócie. Wygrał z nim człowiek, który tak jak Mr. Anderson, Neo z Matrixa w coś wierzył, a uwierzył mianowicie, że jak się postara to nie ma rzeczy niemożliwych. Scenariusza nie dokończyłem ze względu na to, że dzisiejsze czasy wymagają tego, abym przerósł rozważania teoretyczne zawarte w filmie Matrix.

Chcę stworzyć coś nie tyle fajniejszego, coś na tyle genialnego i z powiewem świeżości, że nie będzie kolejną radosną twórczością, a wytyczającym nowe trendy dziełem doskonałym, jakim jest zresztą Matrix, Piąty Element, czy wspomniany w innym wątku film "Kontakt".
Doskonałość to idea, a każda krzywizna podkreśla wyrazistość ideału.
Choć moje rozważania są tam także natury technologicznej i to nie na tym poziomie, by uważać, że nawet Ven skupia się jedynie na jakiejś skromnej tezie o "myśleniu kwantowym". Często okazuje się, że elaboraty takich rozważań, zajmujące dziesiątki stron, na przykład o strukturze procesów jego myślenia i budowie mechanizmu zapewniającemu mu wirtualne funkcjonowanie, to dwie sekundy efektów specjalnych i grafiki komputerowej w filmie.
Najchętniej oddałbym jednak to dzieło w dzisiejszym stanie braciom Wachowskim, bo swoje już zrobiłem.

Bardzo dobrze jest tworzyć. Cieszę się, że zajmuje Pan twórczo swój czas. Pańska koncepcja nieskrępowanej ludzkiej woli (o ile dobrze Pana zrozumiałem) nie znajduje według mnie potwierdzenia w otaczającej nas Naturze. Ona jest dużo bardziej tajemnicza i fascynujaca on naszych utopii na temat wolności i siły jednostki. Ja czuję się garścią atomów i jest to bardzo inspirujące.

>[...] nie znajduje według mnie potwierdzenia [...]
   Poeci... "Świat według kiepskich".

---

PomSTA

No cóż, jestem z Wrocławia. Dwa kilometry, po nich część bagienna nad rzeką Oławą i ulica gdzie kręcili ów serial. Swoją drogą jakieś 4 lata temu wyrzuciłem telewizor przez okno, zupełnie jak w "Goście, goście...".

Zbytnia wrażliwość na szczegóły staje się jednostką chorobową? To jak wytłumaczyć Twoje elaboraty? Myślące kryształy... hmmmm... czy one coś do Ciebie mówią, bo nie wątpię, że czasem potrafią Cię wysłuchać. Zgodzę się jednak, gdy wyrazicie ideę panpsychiczną jako obecną w każdej formie bytu.
Nie geny, nie związki, wzory i relacje są we wszechświecie nieśmiertelne. Nie jest nim ani wszechświat, ani nawet wiara, która w teorii chrześcijańskiej "przemija". Jest coś takiego i podejrzewam, że nie jest Ci to obce...
Nicość to nie coś, to byt, jakość, która zresztą w kilku naiwnych teoriach pokrywa się ze "wszystkim".
"Tak jak książka nie zna czytelnika". To ona w końcu myśli, czy nie myśli?
"Znajdziemy się w pół drogi."
"Badacz powinien zupełnie na serio zapomnieć o tym, że jest człowiekiem. Porzucić swoje nawyki i przyzwyczajenia" - a to już czysty buddyzm i jedna z jego głównych doktryn.
"Wszystko, co jest tutaj, jest gdzie indziej, a tego, czego nie ma tutaj, nie ma nigdzie"... to jak mi wytłumaczysz to, że w tej chwili Bill Gates ma więcej kasy w portfelu niż ja, przy założeniu, że ja nawet nie mam portfela? Ale nie będę się czepiał przyjmę to między innymi jako tezę potwierdzającą sens panpsychiki uzasadniającej uniwersalne źródło jestestwa każdego bytu.
Drogi Panie. Ewolucja memetyczna jest dziełem pasażerów pociągu, jakbyśmy ich nie definiowali, nawet jako bytów jakości i abstrakcji. W sumie to piękno zgody między relatywizmem i innymi odłamami naukowymi, jaki pan chciałby dostrzec (a zwłaszcza zawiera się to w relatywizmie) można zawrzeć w stwierdzeniu, że maszynista jest i pociągiem i pasażerem i w chaosie trudności zrozumienia własnej tożsamości, zapomniał nawet, czy wyłączył żelazko. Bez autorstwa pasażerów, bytów, nie byłoby ani tej rewolucji, ani nawet nie byłoby samego pojęcia, albo też sensu jego rozważania.
Poza tym "bytem jest tylko to, co się ujawnia". Powołam się na oczywistą oczywistość Kaczora (którego jestem przeciwnikiem) i nieudaną kontrę Kwacha. Wiele wody przed Chrystusem greccy filozofowie "uwierzyli".... okay, okay! wydumali sobie atomy. Dopiero niedawno się "ujawniły", bo je udowodniono. Po prostu dostrzegliśmy coś, co jest starsze niż ludzkość, a tym bardziej niż deliberacja.
Poza tym brzytwa Ockhama nie goli indywidualizmu, szukania odpowiedzi i nowych rozwiązań, czy też nie goli innowacji, lub postępu. Jak ktoś zdaje sobie sprawę tylko z tego, co się wcześniej ujawniło, to sam jest jedynie odtwórcą i ginie w społeczności naukowej, przecząc samej idei nauki, która zakłada też jej rozwój.
Poza tym ego powinno być tak absolutne, że zacznie sobie samo przeczyć.

>Poza tym "bytem jest tylko to, co się ujawnia".
No przecież nie powie pan, że nie ma pan dziecka, dlatego, że się jeszcze nie "ujawniło", podczas gdy rozwiedziona z panem matka skrzętnie wiedzę o nim przed panem utaiła.
Wbrew pozorom nie jest pan chyba na tyle naiwny, czy cyniczny, by uważać, że ktoś dożyje chwili, że będzie wiedzieć wszystko. Albowiem "wiedza o wszystkim" zapewnia sukces i uniknięcie porażki, że się coś pominęło, jako coś, co się komuś po prostu wcześniej niestety nie ujawniło... To powinien być fragment Biblii...

Greccy filozofowie ani nie uwierzyli w atomy, ani ich sobie nie wymyślili. Starali się być obiektywni, nie szukać dla siebie, ale szukać. Od wielu buddystów różnię się przekonaniem o pięknie wiedzy i dynamicznym ruchu Natury. Zupełnie się niezgadzam z buddystami widzącymi siebie jako wszechświat, albo niewszechświat. Człowiek jest maleńkim fragmentem fragmentu fragmentu... etc. Nie przeglądają się w nim wszystkie gwiazdy, ani przestrzenie. Tylko niewielka ich częśc i to ledwo, ledwo. Bardzo ważne dla mnie w tym topiku jest zwrócenie uwagi na ewolucyjna genezę naszego umysłu i co za tym idzie, na spuszczenie z tonu, jeśli chodzi o wolę, rozum, czy osobę jako rzeczy mogące stanowić jakikolwiek punkt odniesienia. Moje uwagi dotyczące uwarunkowań umysłu w większości nie są swobodnymi impresjami. To rzeczy równie pewne, jak to, że siedzi Pan przed komputerem i to czyta.

Mam wrażenie, że lubi Pan mówić o sobie. Jest Pan eklektyczny. Świetnie. Ale czemu mam to wiedzieć? Ja zakładam, że warto myśleć i szukać udanych modeli rzeczywistości. Zastanawiałem się nad racjonalizmem i jego ścieżkami, o to też zapytałem na tej stronie. Otrzymałem trochę ciekawych odpowiedzi. Nie wiem o co chodzi Panu z prawdą, nadzieją i miłością. Wydaje mi się, że z tą pierwszą już się Pan urodził, ja tymczasem próbuję zmierzać w jej stronę, choć wiem, że za mały ze mnie pyłek, by dojść do końca tak niezwykłej drogi. Ale sama wędrówka jest zaszczytem.

>Badacz powinien zupełnie na serio zapomnieć o tym, że jest człowiekiem. Porzucić swoje >nawyki i przyzwyczajenia.
No, człowiekiem to on powinien być (i jest) zawsze. Generalnie rozumiem intencje, tego stwierdzenia jednak byłbym tutaj ostrożny - trudno aby "badacz" wyzbywał się swojej osobowości.

>Z pewnością zrozumienie fizyki kwantowej na tyle mocne, by używać jej do myślenia >byłoby wskazane. Przypuszczam jednak, że wymagałoby to silnych technologicznych >interwencji w ludzki mózg. Z tego co wiem, odkrywcy fizyki kwantowej zdawali sobie >doskonale sprawę z tego, że zadali ostateczny cios "zdrowemu rozsądkowi" i usiłowali >myśleć "kwantowo".
Tak, twórcy mechaniki kwantowej podkreślali nieadekwatność pojęć makroskopowych w stosunku do pojęć jakimi operuje mechanika kwantowa. Zgodzono się jednak że radykalna zmina w pojmowaniu nie jest możliwa. Należy się więc pogodzić z faktem że mechanikę kwantową należy tłumaczyć - w pewnym stopniu, na tyle na ile jest to możliwe - poprzez pojęcia klasyczne.

>Zgodzono się jednak że radykalna zmina w pojmowaniu nie jest możliwa.
Też się z tym zgodzę. Myślenia nie należy zmieniać, a wypełniać jego luki. Może byś tak i mnie skrytykował?

>Też się z tym zgodzę. Myślenia nie należy zmieniać, a wypełniać jego luki. Może byś tak i >mnie skrytykował?
Mówisz i masz : Remigiuszu Fajfer krytykuje cie.