Nie chodzi mi w tym wątku o tych archeologów, którzy przed wyjściem z ekipą w pole spędzają w bibliotekach (lub antykwariatach) wiele godzin wczytując się w materiały źródłowe pozwalające im lepiej umiejscowić poszukiwane artefakty. Temat ten dotyczy książek samych, zaś w szczególności tych dobrze napisanych i interesujących pozycji, które uległy zapomnieniu i przysypaniu przez nieustającą produkcję wszelkich tekstów, o tyle ostatnio szybszą i łatwiejszą, o ile bardziej są dostępne klawiatury i edytory tekstów.
   Jako, że ceny wszystkich nowych książek od pewnego czasu kształtują się na poziomie kolekcjonerskim, współgrając jak się wydaje, z nową rolą przeznaczoną temu symbolowi inteligenckości w realiach nowobogackiego salonu, tym chętniej zaglądam do składów antykwarycznych tudzież na stoiska bukinistów, na których od czasu do czasu można znaleźć dobre książki w cenie rozsądnej (rozsądnej zwłaszcza w obliczu narastającej konkurencji ze strony formatów elektronicznych). Ostatnio "odkopałem" takie dwie - godne polecenia a i chyba nie mające szans na wznowienie w najbliższym czasie, gdyż w pierwszym przypadku - tematyka (trącąca myszą), zaś w drugim - zapomnienie skutecznie zniechęcą wydawców do sięgnięcia po te tytuły.

Pierwszy to zbiór felietonów Krzysztofa Teodora Toeplitza z lat 1971-77 "Mówienie do siebie". Dla kogoś, kto pamięta te czasy lektura tego zbiorku jest jak uchylenie zasłony niepamięci i odświeżający promień światła wydobywającego z oddalenia rzeczy i konteksty dziś już dawno zapomniane, ale w jakiś przewrotny sposób aktualne. To właśnie jest ciekawe w tej lekturze - jak wiele z obserwacji dotyczących tamtej rzeczywistości jest aktualnych w tym sensie przynajmniej, że pozwala lepiej zrozumieć pewne absurdalne cechy naszego społeczeństwa tak często, zbyt często, niestety, obserwowane i dzisiaj. Natomiast dla kogoś, kto nigdy nie miał okazji oglądać na żywo w TV I Sekretarza KC PZPR Edwarda Gierka ewentualnie Krystyny Loski w jej najlepszych latach - ale interesuje się czasami "schyłkowego PRL-u", jest ta książka jak zbiór czytanek historycznych, napisanych świetnym stylem i będących specyficznym "wehikułem czasu" pozwalającym poznać psychodeliczną atmosferę tamtych lat.

Druga książka to zbiór esejów "Most świętego Anioła" Marie Luise Kaschnitz. Zanim to przeczytałem, byłbym mógł przysiąc, że Niemcy nie potrafią pisać Niestety, nie miałem czasu ani ochoty, by poznać twórczość Tomasza Manna czy innych niemieckich prozaików; jednak ta jedna książka niemieckiego autorstwa, którą zdarzyło mi się przeczytać (oprócz "Koszałka Opałka" i baśni braci Grimm) należy w moim odczuciu do prozy wybitnej. Mnie osobiście zachwyciła tym tak rzadkim zespoleniem poetyczności i konkretu, niezrównanego humoru, w którym obserwacje autorki na temat kultury europejskiej poprzez dystans wynikający z głębokiej mądrości i rozumienia natury ludzkiej pozwalają czytelnikowi wznieść się ponad to, co tymczasowe, w przestrzeń, z której lepiej widać śmieszność i mizerność naszych wzruszeń i pustkę tych dekoracji, które wypełniają nasze życie pozorem istotności.

A pytanie tego wątku jest takie: czy i jakie książki uważacie za zapomniane? Ciekawe nie tylko z racji osobistego sentymentu, ale i warte polecenia innym, choć od wielu już lat nie wznawiane?