Chciałem podzielić się pewnym swoim małym rozczarowaniem. Pewnego dnia po cichu dołączyłem do grupy na Facebooku o nazwie "Prawosławni", która ma skupiać polskich prawosławnych i pomagać podobno w ich rozwoju duchowym. Jest tam ponad 10 tysięcy osób, zwykle z Białostocczyzny, a więc nie jest to jakieś marginalne zjawisko. Po co w ogóle dołączyłem do grupy? Chciałem po prostu poobserwować tę społeczność, czyli ze zwykłej ciekawości, no może trochę z ogólnej sympatii do wyznań mniejszościowych, zwłaszcza że kilka pozytywnych osób z takich grup to moi znajomi. Poza tym sama polska społeczność prawosławna już dawno wyszła do internetu i poprzez różne inicjatywy typu orthphoto czy cerkiew .pl kreuje się na nowoczesną, fajną i tak dalej.

No więc sobie obserwowałem tę grupę i bardzo szybko, jak to się mówi, szczęka mi opadła, a całe wrażenie "nowoczesności" rozsypało się w pył. Poziom umysłowy tam okazał się po prostu straszny, słowo "ciemnogród" nie opisuje w żaden sposób tego, co tam się dzieje - a przecież na ogół tam są osoby młode, tego nie mogę zrozumieć najbardziej. Co chwila na tapecie były tam linki albo do jakichś rosyjskich stron tak agresywnie propagandowych, że wchodzenie tam aż bolało (a przecież to prawosławni z Polski), albo do jakichś skrajnie antysemickich stronek typu "wolna polska" (to kolejny raz, gdy zrobiłem wielkie oczy). Większość tych linków dotyczyła jakichś nowych rzekomych zbrodni Ukraińców, o tym jak święte prawosławie w Rosji jest prześladowane [?], o jakichś różnych zbrodniczych banderowcach i tego typu podobnych rzeczach (tu szczęka opada mi jeszcze raz, bo przecież bardzo duża część osób na tej grupie pochodzi z terenów, na których są używane ukraińskie gwary, a z taką łatwością łykają rosyjską nienawiść do Ukraińców, którą im ta grupa zaszczepia). Programy z państwowej telewizji rosyjskiej to w grupie wyrocznia prawdy, link do jakiegoś z nich na youtubie zamyka dyskusję i sam w sobie służy z argument. Poziom tego w niektórych momentach jest tak wielki, że zastanawiałem się, czy to nie jest już sprawa dla jakichś służb.

Ostatnio wpadli też w dziką histerię przy okazji przyjęcia tej słynnej konwencji przeciwko przemocy - z wpisów można dojść do wniosku, że większość święci wierzy, że geje chcą pożreć cerkiew prawosławną, Europę, Rosję, Białystok i przymusowo zabrać im ich biedne prawosławne dzieci w celu adopcji.

Pojawiają się tam oczywiście (czasem) jakieś racjonalne wpisy, ale jeśli ci rozmówcy za bardzo podskakują, to zazwyczaj już następnego dnia tych osób na grupie nie ma, coś w stylu fizycznej likwidacji jako odpowiedzi na kontrargument. Mają tam stałych komentatorów, którzy pilnują, żeby rozmowy nie toczyły się w kierunku jakiejś jaśniejszej strony niż zbrodnie ukraińskich gejobanderowców. O poziomie umysłowym tych komentatorów ciężko powiedzieć coś pozytywnego. A najśmieszniejsze jest to, że gdy dyskusja zaczyna zmierzać w trochę mniej ciemne strony nagle pojawia się niejaki J. K., wypowiedzi wskazują, że uważają ten profil za należący do "batiuszki". "Batiuszka" po przybyciu interwencyjnym miesza tego jednego czy dwóch inaczej myślących z błotem (ulubiony sposób to obezwanie ich od trolli) - i następnego dnia tych osób już nie ma.

Jak myślicie, na ile taka grupa na Facebooku jest reprezentacyjna dla całej społeczności, czy powinienem w ogóle na podstawie tych obserwacji przebudować sobie opinię o całym polskim prawosławiu... Skoro już sam "batiuszka" krąży po facebooku i drze ryja (dosłownie) za jakieś nieprawidłowe wypowiedzi, to jak tam musi wyglądać realna swoboda dyskusji? Wrażenie jest naprawdę okropne, ale z drugiej strony, tak jak mówiłem, nieraz pojawiają się osoby o innym zdaniu, tyle że dostają szybko kopa i już im nigdy nie "mącą". A może to po prostu jest jakaś ogólna prawidłowość takich grup, że one raczej zawsze zmierzają w dół, a nie w kierunku czegoś pozytywnego? Nie chcę wywoływać dyskusji o samym prawosławiu, jego nauczaniu, tylko o takich widocznych przejawach "życia wspólnotowego" i jak się do nich według was odnieść...