>
W Danii znaleziono monetę z przed siedmiuset lat.Z podlinkowanego tekstu nie wynika, że "znaleziono monet
ę", lecz jakąś skrytkę zawierającą zespół monet ("a cache of 700-year-old coins").
>
Czy gó... warta moneta może być skarbem?W tytule wspomnianego doniesienia, a także w jego tekście właściwym, pojawiły się odpowiednio terminy "hoard" i "treasure", co w języku polskim oddaje się jako skarb.
Pojęcie "skarb" odnosi się do znaleziska zespołowego. W odniesieniu do monet zakłada się zwykle, że skarb obejmuje co najmniej pięć monet.
Por. Józef Szymański, Nauki pomocnicze historii, Warszawa 2008, s. 559.
W szerszym rozumieniu (wykraczającym poza numizmatykę) "'skarbem' jest ... każde znalezisko gromadne (a więc zawierające więcej niż jeden przedmiot), a niebędące wyposażeniem grobu ani zbiorem odpadków z osady, w odniesieniu do którego możemy przypuszczać, że wchodzące w jego skład przedmioty zostały zgromadzone i złożone w ziemi ... z jakiegoś określonego powodu czy w konkretnym celu."
Za: Wojciech Blajer,
Skarby w archeologii - utracone bogactwo czy zabezpieczony los?Na jakiej podstawie uznałeś, że ta moneta jest "gó... warta"?
>
Czy ktoś z was wie co oznacza umieszczony na monecie symbol i jakie mogło być jej przeznaczenie?Rewers zawiera krzyż o rozszerzających się ramionach (Tatzenkreuz?) i chyba cztery kule (punkty) między nimi (jakość zdjęcia jest taka, że trudno określić, ile tych kul tam jest).
W chrześcijaństwie krzyż symbolizuje cierpienie oraz triumf Chrystusa. Ramiona krzyża oznaczają związek między tym, co ziemskie (oś pozioma), a tym, co boskie (oś pionowa).
Krzyż ustawiany na grobach oznacza na przykład zwycięstwo nad śmiercią.
W odniesieniu do przedstawień na monetach chodzi jednak zapewne o nieco inny przekaz.
Średniowieczni panujący emitujący monety wykorzystywali je jako środek propagowania ideologii władzy. Krzyż przedstawiany na monetach mógł symbolizować związek panującego z
christianitas, czyli wspólnotą wiary. Miało to niebagatelne znaczenie w świecie, w którym uprawnienia władcze pochodziły od Boga (
Dei gratia). Identyfikacja ideologiczna panujących z Kościołem (przynajmniej w warstwie propagandowej, a właśnie o takiej tu mówimy) wiązała się też z tym, że przynależność do Kościoła i w ogóle wiara chrześcijańska postrzegane były jako czynniki zapewniające ład społeczny (to właśnie z tej przyczyny ówczesne władze świeckie traktowały wszelkie odstępstwa od oficjalnie usankcjonowanej wiary jako zamach na siebie same i zwykle gwałtownie je zwalczały).
Jeśli chodzi o cztery kule lub punkty, to ustalenie ich symboliki jest sprawą dużo bardziej skomplikowaną. Niektórzy dopatrują się w nich gwiazd lub planet, przy czterech mówi się o stronach świata lub nawet o czterech nacjach (Roma, Gallia, Germania, Slavonia), jednak wiele wskazuje na to, że były to często po prostu elementy dekoracyjne, wykorzystywane na przykład do wyrysowania włosów, brody, oczu, kamieni w koronie itp.
Przeznaczenie monet jest zwykle ekonomiczne, tzn. są one środkiem płatniczym. Większe skupiska są znajdowane dlatego, że bywały ukrywane (zakopywane) na przykład z powodu tezauryzacji lub z przyczyn kultowych.
Jeśli jesteś zainteresowany numizmatyką czy w ogóle ikonografią na średniowiecznych monetach, wiele ciekawych informacji znajdziesz w poniższych opracowaniach:
Richard Kelleher, Fitzwilliam Museum, Barrie Cook (British Museum), MEDIEVAL COINS - An Introduction.
Anna Gannon,
The Iconography of Early Anglo-Saxon Coinage: Sixth to Eighth Centuries (wprawdzie dotyczy to czasów znacznie wcześniejszych, ale publikacja ta zawiera mnóstwo ciekawych uwag ogólnych o ikonografii)
Marshall Faintich,
Symbolic MessengerCarl Savage,
Introduction to medieval coins and identification guide for archaeologistsTrochę podstawowych informacji o monetach skandynawskich:
Kolbjörn Skaare,
Medieval Scandinavia: An Encyclopedia, ed. Phillip Pulsiano, et al. (New York, 1993).
2 na 2
