Wiadomo, iż Paganini podpisał cyrograf. Zaprzedał duszę diabłu – a ten w zamian wyposażył go w boski, czy raczej szatański talent i uczynił genialnym skrzypkiem wszechczasów. Paganini był obdarzony nie tylko szatańskim talentem. Jego aparycja i zachowanie na scenie podczas koncertów - wpisywały się w ową tworzącą się i obrastającą w coraz to nowe fakty legendę o mefistofelesowym rodowodzie genialnego maestra. Wysoki, bardzo szczupły, z zapadniętymi policzkami, blady jak płótno, z płonącymi oczyma, grający z pamięci i – w związku z tym – „ tańczący na scenie”, wykonujący przy tym gwałtowne, konwulsyjne ruchy tułowiem, pieszczący zachłannie swoimi bardzo cienkimi, szponiastymi, długimi palcami korpus instrumentu, dobywając z nich szatańsko piękne dźwięki. Do tego charakterystyczny ubiór: cały w czerni, niczym Immanuel Kant , którego sylwetka przez długie lata wśród polskiej szlachty uchodziła za wizerunek niemieckiego diabła. Do tego jeszcze żyłka hazardu, utracjuszowski styl życia, słabość do kobiet, no i grand finale – czyli odmowa przyjęcia wiatyku i ostatniego namaszczenia – co zaskutkowało problemami z pogrzebaniem ciała maestra w poświęconej ziemi. Ale myliłby się kto, twierdząc, iż Paganini był pierwszym, którego posądzono o konszachty z siłami piekielnymi. Skrzypce w ogóle uchodzą za diabelski instrument – podobno dlatego, iż mają kształt ponętnej kobiety i jak kobiety potrafią uzależnić od siebie i zniszczyć, zwłaszcza te najpierwszego sortu – czyli wykonane przez rody cremońskich lutników. Kilkadziesiąt lat przed Paganinim inny maestro – okrzyczany największym wirtuozem swoich czasów – tez miał - jakoby - u podstaw swej wirtuozerii szatańskie inspiracje.

Mowa jest o Giuseppe Tartinim, który zmarł mniej więcej wtedy, gdy urodził się Paganini. A przyszedł na świat w uroczym miasteczku Piran na płw. Istria w obecnej Słowenii, wówczas należącej do Wenecji. Był niewątpliwie wunderkindem. W wieku dwudziestu kilku lat został Maestro di Capella w bazylice Św. Antoniego w Padwie ( święty Antoni Padewski), zastrzegając sobie prawo gry w innych zespołach muzycznych ( klauzula uchylająca zakaz konkurencji – żywcem jakby z dzisiejszych kontraktów managerskich podpisywanych przez dyrektorów jednostek kultury) oraz pracę naukową nad teorią harmonii i akustyki. Na niwie tej osiągnął wcale wybitne osiągnięcia – jednakże dzisiaj pamięta się o nim głównie za przyczyną szkoły muzycznej gry na skrzypcach, którą powołał do życia w Padwie i do której zjeżdżali się z całej Europy młodzi entuzjaści gry na tym instrumencie oraz jako autora osławionej „Diabelskiej Sonaty”. Według przekazu francuskiego astronoma Jerome Lalande (zawartego w jego książce "Voyage d'un François en Italie") - któremu maestro miał zdradzić okoliczności powstania utworu - Tartini miał sen, w którym szatan pojawił się u jego łóżka i poprosił o lekcje gry na skrzypcach. Pod ich koniec skrzypek wręczył instrument diabłowi i kazał mu grać - aby przekonać się o możliwościach ucznia. Szatan zagrał z taką maestrią, że Tartiniemu zaparło dech w piersiach. Zerwał się ze snu, porwał skrzypce i usiłował odtworzyć diabelski utwór - co mu się tylko udało częściowo. Tak powstała osławiona "Sonata z diabelskim trylem" - stawiająca przed wykonawcą bardzo wysokie wymagania oraz stanowiąca inspirację dla innych utworów - w tym Fryderyka Chopina.
Na jednym z placów w Piranie wznosi się pomnik wystawiony przez miasto swojemu największemu synowi. Tartini z oddlai - przy odrobinie wyobraźni - przypomina wcale udanie wspomnianego wyżej Kanta. Przy czym w prawej ręce trzyma smyczek, a w lewej skrzypce roboty samego Antoniego Stradivariusa - którego - nomen omen - także podejrzewano o konszachty piekielne. Te skrzypce to perła w koronie kilkuset instrumentow stworzonych przez najsłynniejszego cremońskiego lutnika. Uchodzą za najbardziej udane (rok powstania 1715), a zwane są w środowisku koneserów "skrzypacami Stradivariusa - Lipińskiego". Tartini pod koniec życia przekazał je swojemu uczniowi nazwiskiem Salvini, a ten - jak chce legenda - usłyszawszy jak wyśmienicie gra polski skrzypek, połamał jego "zwykły" instrument na kolanie i wręczył mu majsteresztyk Stardivariego stwierdzając, iż tylko takich skrzypiec jest on godzien. Czy Lipiński był pod urokiem szatana - to już historia na odrębny wątek.


www.youtube.com/watch?v=z7rxl5KsPjs


www.sloven(*)-anniversary-of-tartini-statue