Zastanawialiście się kiedyś, dlaczego nigdy nie patrzycie na innych w windach, ale zawsze na podłogę lub w pusty kąt?
Odwracanie wzroku jest sposobem na zdystansowanie ludzi, którzy się nie znają i dlatego nie lubią być w kontakcie, ale którzy znajdują się w środowisku, w którym nie jest możliwe narzucenie fizycznego dystansu, więc staramy się to robić oczami. Nasza przestrzeń fizyczna i mentalna jest przestrzenią, którą chronimy, aby nie zostać zaatakowanym przez innych: przestrzeń proksemiczna to przestrzeń, którą staramy się utrzymywać we wszystkich relacjach społecznych. Przestrzeń ta zapewnia nam swobodę w relacjach społecznych: to znaczy, że są to właściwe odległości, które zachowujemy od innych. Kiedy ktoś podchodzi do nas zbyt blisko, można poczuć zażenowanie i zakłopotanie, ale nawet odległość od kogoś może wywołać u nas nieprzyjemne doznania. Poprzez przestrzeń i odległość, którą zajmujemy, przekazujemy pewne informacje innym: ten zestaw komunikacji jest zdefiniowany jako proksemiczny i dotyczy dokładnie organizacji, percepcji i wykorzystania przestrzeni.
Definicja proksemiki sięga antropologa Halla, który zdefiniował proksemikę jako badanie wykorzystania dystansu w relacjach międzyludzkich i formach komunikacji.
Możemy założyć, że wykorzystanie przestrzeni i dystansu w naszych relacjach społecznych jest ciągłą negocjacją między potrzebą zbliżenia się do ludzi i oddalenia się od nich. W rzeczywistości, jeśli z jednej strony potrzebujemy fizycznego kontaktu z innymi, z drugiej strony potrzebujemy również przestrzeni (dosłownie!), aby chronić naszą prywatność. Nasze relacje społeczne są zatem nieustannie w napięciu między procesami afiliacji podejścia a procesami poufności i wyobcowania. Tym napięciem zarządza się poprzez stosowanie pewnych zasad naszej terytorialności. W antropologii i psychologii terytorialność, rozumiana właśnie jako miejsce lub obszar geograficzny, stwarza implikacje dla naszej komunikacji, wypełniając ją znaczeniem psychologicznym.
Przykładem przestrzeni proksemicznej pod wpływem kulturowym jest odległość między dwojgiem rozmawiających ze sobą ludzi. W krajach arabskich dwoje ludzi rozmawiających ze sobą jest bardzo blisko, prawie w, w Europie i Azji mamy tendencję do utrzymywania dystansu przynajmniej jednej ręki. Inne przypadki dotyczą pozycji społecznej: w Indiach im wyższa pozycja społeczna w stosunku do rozmówcy, tym bardziej ten ostatni będzie musiał zachować dystans.
Proksemika w życiu codziennym może być przydatna do zarządzania relacjami międzyludzkimi, zarówno w pracy, przyjaźni, jak i intymności. Zrozumienie kultury i sfery proksemicznej drugiej osoby może pomóc w nawiązaniu kontaktu z osobą i lepszej komunikacji. Obserwowanie, jak ludzie poruszają się w przestrzeni, może również pomóc nam zrozumieć ich status lub to, jak się czują, a nawet ich pochodzenie kulturowe.
Ułatwi to interakcję i stworzy znaczącą komunikację. Na przykład, jeśli ktoś się do ciebie zbliży, będziesz wiedział, że w jakiś sposób szuka kontaktu i jest zainteresowany pogłębieniem twojej wiedzy, natomiast jeśli zachowa dystans, szuka formalnego związku i nie chciałby, aby się do niego zwracano, ponieważ czułby się nieswojo.
Według antropologa przestrzeń człowieka nie jest ograniczona przestrzenią fizyczną zajmowaną przez nasze ciało lub granicą naszego ubrania, ale je przekracza. Można ją zdefiniować jako przestrzeń osobistą, niewidzialną bańkę, w której obecność innej osoby nie jest doceniana (jeśli nie jest wymagana).