Stany Zjednoczone, a następnie Finlandia, porzuciły pismo ręczne w kilkunastu prowincjach na początku roku szkolnego 2014. Studenci nie mieli już nawet przyjemności wymieniania małych kawałków tajnych dokumentów między dwoma stołami. To porzucenie stało się jednak przedmiotem kontrowersji. Przyczyna? Potwierdzenie korelacji między potencjałem poznawczym a pismem odręcznym. Na szczęście od 2017 roku zaczęto powoli się wycofywać z tego durnego pomysłu ponieważ w rzeczywistości skuteczność uczenia się opartego na komputerze została znacznie przeceniona. Okazało się, że uczniowie do szóstej klasy pisali więcej słów, szybciej i wyrażali więcej pomysłów, jeśli pisali ręcznie, a nie za pomocą klawiatury. Komputer jest nie tyle pomocą dla nas, co środkiem do intelektualnego lenistwa.Użycie długopisu wymaga od nas zwrócenia uwagi na nasze pismo na papierze, wymaga to od nas przede wszystkim mobilizacji naszej pamięci motorycznej.
Okazało się ponadto, że uczniowie, którzy robią notatki na swoich laptopach, radzą sobie znacznie gorzej z pytaniami koncepcyjnymi niż uczniowie piszący ręcznie. Liczy się nie tylko to, co piszemi, ale także to, jak piszemy. Kolejna istotna różnica: kasowanie jest znacznie łatwiejsze w dokumencie edytora tekstu, takim jak Word. Nie ma potrzeby wyjmowania białego korektora lub gumki, które nieuchronnie pozostawią ślady na arkuszu, plamy, których brud świadczy o nieprawidłowościach, ale także o ścieżkach myśli. Wysiłek związany z potencjalną koniecznością rozpoczynania od nowa zmusza nas do ważenia naszych słów inaczej, pisząc je ręcznie. Istnieje zatem cnota związana z trudnościami w wymazywaniu pisma ręcznego, a która została utracona wraz z łatwością wymazania na ekranie. To właśnie ta łatwość zachęca mnie w pewien sposób do bardziej niestabilnej, niespójnej, krótkiej i "tweetowalnej" myśli, która może być w każdej chwili zmieciona za pomocą jednego kliknięcia.
Dlaczego o tym piszę? Ponieważ 30 lat ślęczenia nad klawiaturą sprawiło, że czasami czuję się jak analfabeta. Jak nie smartfon, na którym często redaguję swoje wątki; poprawiający mnie; zmieniający według własnego algorytmu litery duże na małe (z lenistwa nie wyłączam tych opcji bo w zdecydowanych przypadkach mi się przydają), to klawiatura laptopa czy kompa, na którą w trakcie pisania nie patrzę, a często nawet i na ekran, będąc zaabsorbowany myślą, którą chcę się podzielić.