To zależy według jakiego kryterium dokonywać rozróżnienia. Sokrates - zajmował się człowiekiem - zajmował się jedynie sprawami etycznymi (tu: głównie moralnymi) - przyroda mało go interesowała - cnota jako dobro bezwzględne (odrzucał wcześniejszy relatywizm) - prawa dotyczące cnoty moralnej uważał za niepisane (por. dekalog jako normy pisane) - co jest dobre moralnie jest i pożyteczne - wiedza (etyczna) jest warunkiem dostatecznym cnoty - jako nauczyciel nie obiecywał, że nauczy prawdy, lecz, że wraz z uczniami będzie jej poszukiwać. Jego nauczanie miało więc być poszukiwaniem prawdy Metody zdobywania wiedzy: a) elenktyczna - negatywna, bo mówiła o tym jak usuwać fałszywe przekonania; metoda zbijania sądów, doprowadzania do absurdu - przejmował jako swój pogląd przeciwnika (tzw. ironia Sokratesa) i za pomocą pytań zmuszał do wyciągnięcia z danego twierdzenia konsekwencji absurdalnych; celem było demaskowanie tego co jest jedynie pozorem wiedzy b) maieutyczna - pozytywna, bo mówiła jak zdobywać przekonania prawdziwe
Platon Sokrates zajmował się głównie sprawami etycznymi, a Platon przejął poglądy Sokratesa w tej materii, rozwijając je tylko. Nie ma więc jakichś zasadniczych różnic, jak np. między Sokratesem a sofistami. Platona wyróżnia głównie to, że jego zainteresowania filozoficzne wykraczały bardzo istotnie poza sprawy do jakich ograniczał się Sokretes. Platonizm jest przede wszystkim systemem idealistycznym (głosił teorię o istnieniu wiecznych idei) - istnieje byt idealny i realny zależny od idealnego (np. w etyce: celem człowieka są dobra idealne a realne chyba tylko jako środki) - istnieje dusza niezależna od ciała, ale ciało jest zależne od duszy - głosił istnienie wiedzy rozumowej, niedoświadczalnej, stojącej znacznie wyżej od wiedzy zmysłowej; nauka najdoskonalsza to czysto racjonalne dociekania (Sokrates nie był takim teoretykiem)
Ogólnie: platonizm to bardziej spirytualizm, a sokratyzm to bardziej humanizm
|