 |
Przegląd wątków w dziale Filozofia i światopogląd
| Data ost. wpisu | Autor | Tytuł | Odpowiedzi: 17 (Nowych: 15) | | 05-07-2026 | Hamerlik Konopka | Czy prawo jest cywilizowaną formą instynktu stadnego? |
Zastanawiam się, czy normy społeczne, które później zostają sformalizowane jako prawo, nie mają u podstaw biologicznych i instynktownych mechanizmów obecnych już u zwierząt społecznych.
Instynkt można rozumieć jako wrodzoną dyspozycję do określonych zachowań służących przetrwaniu jednostki lub gatunku. Jeśli tak, to czy potrzeba porządku, hierarchii, ochrony własności, obrony grupy, karania agresji, regulowania dostępu do zasobów albo ochrony potomstwa nie jest pierwotnie właśnie takim mechanizmem?
Prawo byłoby wtedy nie zaprzeczeniem natury, lecz jej kulturowym rozwinięciem: próbą ujęcia pierwotnych impulsów społecznych w trwałe, abstrakcyjne i powszechnie obowiązujące reguły.
Nie chodzi mi o to, że kodeks cywilny czy konstytucja są „instynktem” wprost, ale że ich głębokim źródłem może być potrzeba stadnego przetrwania, porządku i kontroli konfliktów. | Zobacz wypowiedzi.. (Aby odpowiedzieć, musisz się zalogować)
| Data ost. wpisu | Autor | Tytuł | Odpowiedzi: 181 (Nowych: 2) | | 04-07-2026 | Andrzej B. Izdebski (Bogusławski) | Czy istnieje naukowa (weryfikowalna) definicja boga? |
.
Jeżeli nie mamy naukowej definicji (tego wydumanego przez ludzi stwora) wszelkie dywagacje na temat jego istnienia, w nauce, pozbawione są sensu. To tylko takie ecie pecie.
>Ostateczny dowód na istnienie Boga (dowód może być tylko rozumowy, oparty na abstrakcyjnym
>myśleniu, nie może być dowodem opartym np. na doświadczeniu zmysłowym), istoty stwórczej, można
>wyprowadzić wprost z koniecznych cech samego istnienia. Oto on:
>1. Istnienie to nie tylko fakt, ale fakt, który wymaga swojego stwierdzenia. Ta konieczność
>zawiera się w samej intuicji istnienia.
>2. Nie będąc istnieniem stwierdzonym - równie dobrze może nie być, na jedno wychodzi (kamień sam dla
>siebie nie istnieje - jak więc istnieje?).
>3. Stwierdzić istnienie może tylko jakaś świadomość.
>4. Byt ten musi być bytem nie tylko świadomym, ale przynajmniej zdolnym do budowania abstrakcyjnej
>wiedzy, bo bez tego byłby niezdolny do objęcia całości istnienia.
>5. Ten świadomy byt nie mógłby pojawić się dopiero w ramach już jakiegoś istnienia, gdyż on musi je
>potwierdzać w całej jego rozciągłości, a tym samym musi być mu przynajmniej jednoczesnym.
>6. Jako że istnienia nigdy nie mogło nie być, bo już nie byłoby z tej sytuacji odwrotu, tym samym
>nigdy nie mogło nie być bytu go stwierdzającego.
>7. Jako, że to stwierdzenie nie może być dopiero na podstawie już jakiegoś istnienia, bo nie mogłoby
>być mu przynajmniej jednoczesne, musi być zatem je uprzedzają.. | Zobacz wypowiedzi.. (Aby odpowiedzieć, musisz się zalogować)
| Data ost. wpisu | Autor | Tytuł | Odpowiedzi: 2 (Nowych: 1) | | 04-07-2026 | verdas | Czy we wszechświecie wszystko ma swoje granice? |
Uważam, że w naturze i we wszechświecie każda wielkość ma swoje granice.
Przestrzeń czy też odległość ma granicę.
Czas ma granicę.
Energia ma granicę.
Doświadczenie ma granicę.
Ból i cierpienie miały swoje granice.
Szczęście miało swoje granice.
Rozmiar miał swoją granicę.
Nic nie jest nieskończone.
Nie potrafię jednak tego udowodnić. Czy to prawda, czy fałsz? | Zobacz wypowiedzi.. (Aby odpowiedzieć, musisz się zalogować)
| Data ost. wpisu | Autor | Tytuł | Odpowiedzi: 8 | | 02-07-2026 | Andrzej B. Izdebski (Bogusławski) | John Henry Newman Pewność wiary |
.
JOHN HENRY NEWMAN (1801-1890), teolog, filozof, kaznodzieja. W młodości duchowny protestancki, jeden z twórców ruchu oksfordzkiego zmierzającego do nadania anglikanizmowi bardziej katolickiego oblicza.
Po wieloletnich studiach nad rozwojem doktryny chrześcijańskiej i nauczaniem Ojców Kościoła, w 1845 roku konwertował na katolicyzm. Następnie przyjął święcenia kapłańskie i założył oratorium, członkiem którego pozostał do końca życia. Był twórcą i pierwszym rektorem Uniwersytetu Katolickiego w Dublinie, redaktorem pisma
"Rambler", znanym apologetą katolicyzmu. W 1879 roku papież Leon XIII wyniósł go do godności kardynalskiej.
Jego najważniejsze prace o rozwoju doktryny chrześcijańskiej, to " Apologia pro vita sua" oraz " Logika wiary".
-
====================== John Henry Newman: Pewność wiary
Pewność wiary - to wznowienie po ponad stu latach Przyświadczenia Wiary, wyboru pism Johna Henry'ego Newmana autorstwa Stanisława Brzozowskiego i w jego tłumaczeniu - pod redakcją Leopolda Staffa.
Kategoria przyświadczenia jest specyficznym pojęciem w teorii Newmana. Oznacza ono absolutną, bezwarunkową akceptację jakiegoś twierdzenia, a więc przede wszystkim akceptację prawd wiary.
Brzozowski zdecydował się na prezentację tych fragmentów dzieł Newmana, które uznał za najbardziej reprezentatywne i mające szanse na szerszy odbiór w kręgach polskiej inteligencji. Tę decyzję podjął zapewne w chwili, kiedy, schorowany i opuszczony przez wszystkich, zamieszkał w 1907 roku we Florencji,.. | Zobacz wypowiedzi.. (Aby odpowiedzieć, musisz się zalogować)
| Data ost. wpisu | Autor | Tytuł | Odpowiedzi: 271  | | 02-07-2026 | Andrzej B. Izdebski (Bogusławski) | O wierze. Studium wiary i niewiary |
.
Słowo "wiara" należy do tych pojęć, które wydają się oczywiste tylko do chwili, gdy próbujemy je zdefiniować. Wówczas szybko okazuje się, że rozmówcy często używają tego samego słowa, mając na myśli zupełnie różne rzeczy.
Jeżeli przez wiarę rozumieć każde uznanie czegoś za prawdziwe przy braku absolutnej pewności, to rzeczywiście wszyscy ludzie wierzą. Wierzy pacjent, że lekarz postawił właściwą diagnozę. Wierzy pasażer, że pilot samolotu jest kompetentny. Wierzy historyk źródłom, z których korzysta. Wierzy fizyk wynikom tysięcy badań, których osobiście nigdy nie powtórzył. W tym znaczeniu wiara jest nieuniknionym elementem ludzkiego życia, ponieważ zakres współczesnej wiedzy wielokrotnie przekracza możliwości poznawcze pojedynczego człowieka.
Ale jeśli tak zdefiniujemy wiarę, to przestaje ona być kategorią pozwalającą odróżnić religię od nauki, wiedzę od przesądu, astronomię od astrologii. Wszystko staje się wiarą, a słowo traci swoją wartość poznawczą.
Dlatego wydaje mi się, że istota problemu nie tkwi w samym fakcie posiadania przekonań, lecz w sposobie ich uzasadniania.
Od wieków ludzie próbowali zrozumieć świat. Tworzyli mity, religie, filozofie i nauki. Wszystkie te formy myślenia były odpowiedzią na tę samą potrzebę: potrzebę wyjaśnienia rzeczywistości. Różniły się jednak metodą.
Religia opierała się przede wszystkim na objawieniu, autorytecie, tradycji i wierze. Nauka wyrosła z przekonania, że nasze sądy o świecie powinny być stale konfrontowane z doświadczeniem.. | Zobacz wypowiedzi.. (Aby odpowiedzieć, musisz się zalogować)
| Data ost. wpisu | Autor | Tytuł | Odpowiedzi: 3 | | 02-07-2026 | Andrzej B. Izdebski (Bogusławski) | A. B. Izdebski, O wierze. Studium wiary i niewiary |
. 📖 Premiera: "O wierze. Studium wiary i niewiary" - Andrzej B. Izdebski Czy zastanawiałeś się kiedyś, co tak naprawdę decyduje o naszych najgłębszych przekonaniach? Dlaczego jedni odnajdują spokój w dogmatach, a inni budują swój światopogląd wyłącznie na dowodach naukowych? Na rynku wydawniczym zadebiutowała właśnie najnowsza książka publicysty i religioznawcy, Andrzeja B. Izdebskiego - "O wierze. Studium wiary i niewiary". ridero.eu/pl/To rzetelne, wolne od ideologicznych nacisków spojrzenie na mechanizmy ludzkiej psychiki, relacje między wiedzą a fideizmem oraz źródła współczesnego sceptycyzmu. Autor zaprasza czytelnika do fascynującej, intelektualnej podróży bez gotowych odpowiedzi, zmuszając do samodzielnej weryfikacji własnych poglądów. 🛒 Jak możesz zamówić swój egzemplarz?Książka została wydana w modelu niezależnym (self-publishing), co oznacza, że trafia do czytelników bezpośrednio z pominięciem tradycyjnych hurtowni. Oficjalnym i najpewniejszym dystrybutorem tytułu jest platforma Ridero.eu. Możesz wybrać format, który najbardziej Ci odpowiada: • Wersja cyfrowa (E-book): Jeśli cenisz wygodę i natychmiastowy dostęp, możesz zakupić książkę w uniwersalnych formatach (EPUB, MOBI). Po opłaceniu zamówienia online pliki od razu trafią na Twój adres e-mail lub konto w serwisie, gotowe do wgrania na dowolny czytnik, tablet czy telefon. • Wersja papierowa (Druk na życzenie): Wolisz zapach papieru i.. | Zobacz wypowiedzi.. (Aby odpowiedzieć, musisz się zalogować)
| Data ost. wpisu | Autor | Tytuł | Odpowiedzi: 22 | | 30-06-2026 | Andrzej B. Izdebski (Bogusławski) | Małość i wielkość, a człowieczeństwo |
.
O wielkości człowieka nie decyduje ani jego iloraz inteligencji, ani liczba przeczytanych książek, ani zdobyte tytuły naukowe, ani zajmowane stanowiska. Wszystkie te rzeczy mogą świadczyć o wiedzy, pracowitości czy kompetencjach zawodowych, ale nie przesądzają o dojrzałości człowieka. Historia i współczesność dostarczają aż nadto przykładów ludzi o imponujących życiorysach, wybitnych uczonych, profesorów, polityków czy menedżerów najwyższego szczebla, którzy w relacjach z innymi okazywali się mali, pamiętliwi i mściwi. Z drugiej strony spotykamy ludzi skromnie wykształconych, wykonujących zwyczajne zawody, od których emanują życzliwość, pokora i wewnętrzna siła.
To pokazuje, że istnieją dwie różne płaszczyzny rozwoju człowieka. Jedna dotyczy intelektu, druga – charakteru. Można rozwijać umysł, zaniedbując osobowość. Można zdobywać kolejne stopnie naukowe, nie ucząc się jednocześnie szacunku wobec innych, samokrytycyzmu czy panowania nad własnym ego.
Nie oznacza to jednak, że intelekt pozostaje bez znaczenia. Niedostatki wiedzy, ubogie oczytanie czy ograniczone kompetencje poznawcze mogą sprzyjać powstawaniu kompleksu niższości, zwłaszcza wtedy, gdy człowiek nie potrafi zaakceptować własnych ograniczeń. Sam fakt posiadania mniejszych zdolności nie stanowi problemu. Problem zaczyna się dopiero wtedy, gdy zamiast ciekawości świata pojawia się potrzeba nieustannego dowartościowywania siebie kosztem innych.
Psychologia od dawna opisuje takie mechanizmy kompensacyjne. Człowiek,.. | Zobacz wypowiedzi.. (Aby odpowiedzieć, musisz się zalogować)
| Data ost. wpisu | Autor | Tytuł | Odpowiedzi: 12 | | 27-06-2026 | Andrzej B. Izdebski (Bogusławski) | Jak powstał wszechświat? |
. Maciek Wieczorek
Moja wymarzona rozmowa z Jackiem Dukajem, Włodzisławem Duchem, Andrzejem Draganem, Aleksandrą Przegalińską, Edwinem Bendykiem, Joanną Podgórską , Orestesem Kowalskim
Nie wiemy, jak powstał wszechświat. Nie wiemy o nim wszystkiego i być może nigdy nie poznamy jego ostatecznej natury. Nasze rozumienie rzeczywistości pozostaje fragmentaryczne, procesualne i niedefinitywne.
Jednocześnie uniwersalna nauka umożliwia nam coraz głębsze rozpoznawanie struktur, mechanizmów i zależności organizujących świat. Dzięki metodom opartym na obserwacji, krytycznej analizie, weryfikacji i korekcie błędów potrafimy przekraczać ograniczenia lokalnych mitologii, intuicji oraz plemiennych wyobrażeń. Wiedza naukowa nie jest absolutna, lecz posiada zdolność samokorygowania i uniwersalizacji.
Możemy więc z wystarczającą i satysfakcjonującą pewnością stwierdzić, że tak zwany "stwórca wszechświata" nie odpowiada żadnemu z tysięcy bogów konstruowanych przez ludzkie kultury na przestrzeni dziejów. Bogowie ci są wytworami historycznych warunków, lokalnych mentalności, emocjonalnych potrzeb i ograniczeń poznawczych swoich epok. Powstają z lęku, bezradności wobec śmierci i cierpienia, z potrzeby porządku, sensu oraz kontroli nad chaosem rzeczywistości. Rodzą się także z antropocentryzmu, egocentryzmu i narcystycznego przekonania, że wszechświat musi być podporządkowany człowiekowi i jego losowi.
Postacie boskie nie są więc obiektywnymi bytami istniejącymi poza światem, lecz projekcjami.. | Zobacz wypowiedzi.. (Aby odpowiedzieć, musisz się zalogować)
| Data ost. wpisu | Autor | Tytuł | Odpowiedzi: 13 | | 25-06-2026 | Hamerlik Konopka | Europejski kult starości, ugorów, pustostanów, zagrożenia i |
Europejski kult starości, ugorów, pustostanów, zagrożenia i chciwości
Dobrze zorganizowany organizm stara się wykorzystać każdą dostępną porcję energii dla zaspokojenia potrzeb i rozwoju własnych komórek. W takim organizmie pogorszenie stanu niektórych komórek jest przez nie sygnalizowany i następuje reakcja pozostałych zmierzająca do przywrócenia ich zdrowia i witalności. W źle zorganizowanym organizmie jeden organ rozwija się poprzez redukcję i pogorszenie funkcjonalności innego a w najgorszym przypadku niektóre komórki rakowieją, stają się pasożytami i swoją bezwzględną chciwością doprowadzają cały organizm do śmierci, o ile na czas nie zostaną wykryte i usunięte.
Sądzę, że wystarczy rozejrzeć się wokół i stwierdzić jak dostępne porcje energii są wykorzystane, żeby ustalić w jakim stanie jest organizm społeczny.
Ugór, pustostan i wszechobecna starość jest wg mnie wyraźnym sygnałem. | Zobacz wypowiedzi.. (Aby odpowiedzieć, musisz się zalogować)
| Data ost. wpisu | Autor | Tytuł | Odpowiedzi: 1 | | 22-06-2026 | isenki | O co chodzi z Camusem? |
Dla jasności – nie jestem studentem filozofii ani nikim w tym stylu; studiuję informatykę. Mimo to w wolnym czasie lubię czytać, co z czasem zaprowadziło mnie do filozofii. Do tej pory sięgałem po dzieła takich autorów jak św. Augustyn, Marek Aureliusz, Platon, Kartezjusz, Rousseau, Machiavelli, Sartre, Nietzsche i kilku innych.
W ten weekend skończyłem czytać wszystkie interesujące mnie książki Camusa (*Obcy*, *Mit Syzyfa*, *Szczęśliwa śmierć*, *Człowiek zbuntowany*, *Upadek* oraz *Dżuma*), a następnie zacząłem szukać w internecie dyskusji na jego temat. Wiem, że Camus nie uważał się za filozofa i wolał być postrzegany jako pisarz, ale zaskoczyło mnie, jak niewiele dyskusji o jego ideach udało mi się znaleźć w porównaniu z innymi myślicielami.
Co sprawia, że w akademickich kręgach filozoficznych mówi się o Camusie stosunkowo niewiele? Czy w jego twórczości jest coś, co dla filozofów nie jest zbyt interesujące, czy może po prostu szukam w niewłaściwych miejscach? | Zobacz wypowiedzi.. (Aby odpowiedzieć, musisz się zalogować)
Starsze [1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10] [11] [12] [13] [14] [15] [16] [17] [18] [19] [20] [21] [22] [23] [24] [25] [26] [27] [28] [29] [30] [31] [32] [33] [34] [35] [36] [37] [38] [39] [40] [41] [42] [43] [44] [45] [46] [47] [48] [49] [50] [51] [52] [53] [54] [55] [56] [57] [58] [59] [60] [61] [62] [63] [64] [65] [66] [67] [68] [69] [70] [71] [72] [73] [74] [75] [76] [77] [78] [79] [80] [81] [82] [83] [84] [85] [86] [87] [88] [89] [90] [91] [92] [93] [94] [95] [96] [97] [98] [99] [100] [101] [102] [103] [104] [105] [106] [107] [108] [109] [110] [111] [112] [113] [114] [115] [116] [117] [118] [119] [120] [121] [122] [123] [124] [125] [126] [127] [128] [129] [130] [131] [132] [133] [134] [135] [136] [137] [138] [139] [140] [141] [142] [143] [144] [145] [146] [147] [148] [149] [150] [151] [152] [153] [154] [155] [156] [157] [158] [159] [160] [161] [162] [163] [164] [165] [166] [167] [168] [169] [170] [171] [172] [173] [174] [175] [176] [177] [178] [179] [180] [181] [182] [183] [184] [185] [186] [187] [188] [189] [190] [191] [192] [193] [194] [195] [196] [197] [198] [199] [200] [201] [202] [203] [204] [205] [206] [207] [208] [209] [210] [211] [212] [213] [214] [215] [216] [217] [218] [219] [220] [221] [222] [223] [224] [225] [226] [227] [228] [229] [230] [231] [232] [233] [234] [235] [236] [237] [238] [239] [240] [241] [242] [243] [244] [245] [246] [247] [248] [249] [250] [251] [252] [253] [254] [255] [256] [257] [258] [259] [260] [261] [262] [263] [264] [265] [266] [267] [268] [269] [270] [271] [272] [273] [274] [275] [276] [277] [278] [279] [280] [281] [282] [283] [284] [285] [286] [287] [288] [289] [290] [291] [292] [293] [294] [295] [296] [297] [298] [299] [300] [301] [302] [303] [304] [305] [306] [307] [308] [309] [310] [311] [312] [313] [314] [315] [316] [317] [318] [319] [320] [321] [322] [323] [324] [325] [326] [327] [328] [329] [330] [331] [332] [333] [334] [335] [336] [337] [338] [339] [340] [341] [342] [343] [344] [345] [346] [347] [348] [349] [350] [351] [352] [353] [354] [355] [356] [357] [358] [359] [360] [361] [362] [363] [364] [365] [366] [367] [368] [369] [370] [371] [372] [373] [374] [375] [376] [377] [378] [379] [380] [381] [382] [383] [384] [385] [386] [387] [388] [389] [390] [391] [392] [393] [394] [395] [396] [397] [398] [399] [400] [401] [402] [403] [404] [405] [406] [407] [408] Aby pisać w tym dziale, musisz się zalogować
Zaloguj przez OpenID.. Jeżeli nie jesteś zarejestrowany/a - załóż konto..
Szukaj na Forum Przewodnik Regulamin i instrukcja obsługi Forum Kolegium Moderatorów
|
 |