Obok prawa do życia i prawa do prawdy odkrywam naturalne prawo każdego człowieka do pokoju. Każdy ma prawo odmówić walki, jeżeli uważa, że przemoc nie jest rozwiązaniem konfliktu. Nie musi zasłużyć na to prawo ani otrzymać go od państwa. Nie musi udowadniać, że jego przekonania są wystarczająco głębokie, a jego odmowa dostatecznie szlachetna. Jego życie nie jest własnością wspólnoty.
Odrzucam kulturę, która przymus nazywa obowiązkiem, wymuszoną ofiarę - poświęceniem, a odmowę - tchórzostwem lub zdradą. Kulturę, która przyznaje moralną wyższość tym, którzy rozporządzają cudzym życiem, i poniża tych, którzy odmawiają oddania go do ich dyspozycji.
Co wynika z prawa do pokoju?
Każdy, kto krzywdzi człowieka za odmowę walki lub przemocą zmusza go do udziału w niej, dopuszcza się bandytyzmu. Odpowiedzialność za tę krzywdę ponoszą również ci, którzy do niej nawołują, nakazują ją albo nadają jej rangę prawa.
Mundur, urząd, ustawa i społeczna aprobata nie zmieniają moralnej natury tych czynów. Zalegalizowany bandytyzm pozostaje bandytyzmem. Państwo nie może samo nadać sobie moralnego rozgrzeszenia za przemoc, którą stosuje.
Kto chce walczyć, nie zyskuje przez to prawa do zmuszania innych do walki. Kto jest gotów poświęcić własne życie, nie otrzymuje prawa do poświęcania cudzego.
Za prymitywną uważam kulturę, która człowieka traktuje jak zasób do wykorzystania, a jego prawo do życia uznaje tylko do chwili, gdy zażąda od niego śmierci.
Istnienie państwowej doktryny sprzecznej z prawem do pokoju nie zwalnia nikogo z moralnego obowiązku odróżniania dobra od zła. Powszechna akceptacja krzywdy nie czyni jej dobrem. Pokazuje, jak głęboko została ona wpisana w kulturę. |