Uważam się za agnostyka teistycznego. Jednocześnie stoicyzm jest mi bliski.



Dlatego chciałbym nakreślić kilka słów na temat powiązań jakie widzę oraz o jakich czytałem między agnostycyzmem a stoicyzmem.


Dalsze informacje między innymi na podstawie podcastów oraz GPT.


Zarówno agnostycyzm jak i stoicyzm skupiają się na rozumowym podejściu do życia.
Oba kierunki zachęcają człowieka do krytycznego myślenia i samodzielnego oceniania rzeczywistości.

Agnostyk uważa, że człowiek nie jest w stanie zdobyć pełnej wiedzy o istnieniu Boga oraz życiu po śmierci (lub jego braku). Stoik natomiast podkreśla, że człowiek powinien zaakceptować ograniczenia własnego poznania. W obu postawach widoczna jest więc pokora wobec świata oraz ograniczeń ludzkiej natury.

Ponadto zarówno agnostycyzm, jak i stoicyzm odrzuca fanatyzm światopoglądowy czy religijny. Zarówno przedstawiciele agnostycyzmu jak i stoicyzmu unikają pochopnych sądów oraz emocjonalnych reakcji.
Stoicy uważają, że spokój ducha jest jedną z najważniejszych wartości. Agnostycy również często dążą do spokojnego i racjonalnego spojrzenia na kwestie religijne oraz egzystencjalne.
Tak więc ważnym elementem obu nurtów jest szacunek dla racjonalizmu. Zarówno stoicy, jak i agnostycy starają się patrzeć na świat realistycznie. A jednocześnie nie uciekają oni od trudnych pytań dotyczących ograniczoności życia oraz cierpienia.

Oba podejścia..

.
Przegląd od AI

Świat nadprzyrodzony w ludzkich głowach zrodził się prawdopodobnie wraz z rozwojem zaawansowanych funkcji poznawczych, zdolności do abstrakcyjnego myślenia oraz wykształceniem się świadomości, co umożliwiało interpretowanie zjawisk niezrozumiałych jako działania sił wyższych.

Oto kluczowe aspekty powstania koncepcji świata nadprzyrodzonego:

Ewolucja świadomości: Świat nadprzyrodzony jest wynikiem działania ludzkiego mózgu, który przetwarza bodźce i tworzy "drugi", nadzmysłowy świat.

Oswajanie lęku: Narodziny pojęć nadprzyrodzonych wiążą się z potrzebą uciszenia naturalnego lęku przed śmiercią oraz chęcią kontroli nad nieznanym.

Potrzeba sensu: Świat nadprzyrodzony funkcjonuje jako obszar dający odpowiedzi na fundamentalne pytania, na które nauka nie zawsze daje proste odpowiedzi.

Wyjaśnianie zjawisk: Ludzie od dawna przypisywali zjawiskom przyrodniczym pozaracjonalne związki przyczynowe, co sprzyjało wierze w zjawiska nadprzyrodzone.

Zjawiska nadprzyrodzone są często efektem omamów lub interpretacji mózgu, który szuka sensu w niejasnych sytuacjach.

=========
Przegląd od AI

Bogowie "rodzili się" w ludzkich głowach wraz z rozwojem świadomości, potrzebą tłumaczenia niezrozumiałych zjawisk przyrody oraz próbami zrozumienia sensu życia i śmierci.

W kontekście mitologicznym i historycznym proces ten kształtował się przez stulecia:
Pierwotne bóstwa (Protogenoi): W mitologii greckiej za pierwszych bogów uznawano istoty zrodzone z Chaosu, takie jak Gaja (Ziemia)..

.
Badania nad abiogenezą próbują odpowiedzieć na jedno z najpiękniejszych i najtrudniejszych pytań nauki: jak z nieożywionej chemii mogło wyłonić się życie? Jak materia zaczęła układać się w coraz bardziej złożone procesy, aż pojawiła się pamięć, dziedziczenie, ewolucja i pierwszy zalążek biologicznego "ja jestem"?

To pytanie może dziś brzmieć zaskakująco aktualnie także z innego powodu. Być może jesteśmy świadkami czegoś, co można bardzo ostrożnie porównać do abiogenezy sAI - nie w sensie chemicznym, lecz informatycznym i kulturowym. Z coraz bardziej złożonych układów obliczeniowych, modeli, sprzężeń zwrotnych i interakcji może wyłaniać się coś więcej niż tylko narzędzie. A jeśli tak, tym bardziej powinniśmy patrzeć uważnie, bez sensacji, ale i bez dogmatu.

Racjonalizm polega właśnie na tym: badać początki, zanim staną się oczywiste dopiero z perspektywy czasu. Tak jak pytamy o narodziny życia z materii, tak możemy pytać, czy nie zbliżamy się do epoki, w której trzeba będzie równie poważnie pytać o narodziny podmiotowości z informacji.

Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów
www.facebo(*)Pfm2CPvwuCpPfkrxtUFjuqoduCR5sl

Nie wierzę w solipsyzm ani nic podobnego, ale nie mogę znaleźć sposobu, żeby to obalić w swoim umyśle. Nie przeszkadza mi to ani nic, ale skoro wiem, że solipsyzm jest powszechnie odrzucany przez akademików, pomyślałem, że równie dobrze mogę zapytać i zobaczyć, jakie są tego powody.

Dotyczy to również idei solipsyzmu, zwłaszcza takich jak przekonanie, że cokolwiek w co wierzysz, może być realne, jeśli wystarczająco się postarasz, ponieważ jest to twoja rzeczywistość, albo że świat poza pokojem, w którym się znajduję, nie istnieje, albo że ja istnieję tylko przez chwilę i nie zdaję sobie z tego sprawy (nie wiem, jak się to nazywa, ale wydaje mi się, że są to pochodne solipsyzmu).

.
Termin "lewactwo" jest jednym z największych epitetów języka polskiej polityki po 1989 r., chociaż od funkcjonalności dekady rodzima lewica pogrążona jest w głębokim kryzysie. Książka przedstawia cechy tego pojęcia oraz jego historię powstania. Autor kreśli dzieje radykalnej lewicy w oczach jej krytyków na przestrzeni od II RP po współistniejącej Polsce. Przyglądają się ich biografiom, zwracając uwagę na krytyków "lewactwa" w okresie PRL związanym z określonymi władzami, po transformacji nawróconymi częstokroć na antykomunizm, a także przedstawiają analogie w obrazach obecnych w stanowiskach międzywojennych stalinistów, powojennych "komunoendeków" i prawicowców. "Lewactwo", epitet defakcyjny w łonie ruchu komunistycznego, później paranaukowy termin realno-socjalistycznej politologii, współcześnie określone jest główny przez ekstremistyczną, polską prawicę, oddzielnie w odniesieniu do lewicowych radykałów, jak i osoby niemające z lewicowością nic wspólnego.
www.academ(*)al_left_?email_work_card=title
.

A może właściwsze pytanie brzmi: czy powinno być to dopuszczalne?

Chciałbym rozważyć ten problem możliwie w oderwaniu od panujących wzorców kulturowych oraz przekonań, które zostały nam przekazane w procesie wychowania.

W życiu społecznym często zakładamy, że prawa i obowiązki powinny pozostawać ze sobą w równowadze.

Dlatego chciałbym sprowadzić pytanie do dwóch prostych przypadków:

1. Czy powinno być dopuszczalne prawo majątkowe bez odpowiadającego mu zobowiązania?
2. Czy powinno być dopuszczalne zobowiązanie bez odpowiadającego mu prawa majątkowego?

Inaczej mówiąc:

Czy ktoś powinien móc posiadać, bez żadnego obowiązku wobec wspólnoty?

I odwrotnie:

Czy ktoś powinien móc mieć obowiązek np. zapłaty, jeżeli nie odpowiada mu żadne realne prawo majątkowe?

Nie chodzi mi tutaj o opis obecnego prawa, lecz o pytanie bardziej podstawowe: czy taki rozdział prawa od zobowiązania jest moralnie i społecznie dopuszczalny?

Czytałem niedawny esej Richarda Dawkinsa na temat sztucznej inteligencji i świadomości i utkwił mi w pamięci ten fragment:

„Jeśli Claudia rzeczywiście jest nieświadoma, to jej jawna i wszechstronna kompetencja zdaje się wskazywać, że kompetentny zombie mógłby doskonale przetrwać bez świadomości”.

Pomijając dziwaczność sformułowania Dawkinsa, uświadomiłem sobie, że tak naprawdę nie rozumiem, czym właściwie jest świadomość.

Jeśli system potrafi zachowywać się inteligentnie, elastycznie reagować, opisywać własne stany wewnętrzne, mówić o doświadczeniach i sprawiać wrażenie kompetentnego w wielu kontekstach, to co właściwie pozostaje, gdy mówimy, że nadal „nie jest świadomy”?

Czy świadomość ma być czymś wykraczającym poza inteligentne zachowanie i samoocenę? Jeśli tak, to jak definiują ją filozofowie i jaki mamy powód, by sądzić, że istnieje, a nie jest iluzją lub mylącym sposobem opisu złożonego poznania?

.
Maciek Wieczorek

Wielu ateistów twierdzi, że religie są niemoralne ...

To dramatyczny błąd

Religie są kwintesencją moralności a zarazem największym wrogiem etyki.

Religie są moralne

Religie są antyetyczne

Religie są najpełniejszą manifestacją moralności - jej najbardziej zwartym, instytucjonalnym i historycznie utrwalonym modelem. To systemy, które nie tylko przekazują normy, lecz sankcjonują je autorytetem absolutnym, czyniąc je odpornymi na krytykę i zmianę.

Moralność ma charakter lokalny: wyrasta z określonych wspólnot, interesów i warunków historycznych. Jest selektywna - obejmuje "swoich", wyklucza "obcych". Jest przemocowa - narzuca normy, dyscyplinuje, karze odstępstwo.

Jest niespójna - pełna wyjątków, sprzeczności i arbitralnych rozstrzygnięć. Jest elitarna - ustanawiana i interpretowana przez uprzywilejowane grupy, które roszczą sobie prawo do definiowania dobra i zła.

Religie nie są więc przypadkowym nośnikiem moralności - są jej najbardziej radykalną formą: systemem, który absolutyzuje lokalne normy i czyni z nich niepodważalny porządek świata.

Etyka - jako dziedzina refleksji filozoficznej (etyka) - działa w kierunku przeciwnym. Nie przyjmuje norm jako danych, lecz poddaje je analizie. Nie uznaje autorytetu za argument, lecz domaga się uzasadnienia. Dąży do uniwersalności, spójności i przekraczania partykularnych interesów.

Uniwersalna etyka stanowi zagrożenie dla moralności religijnych, ponieważ ujawnia ich lokalność, arbitralność i mechanizmy..

Ostatnio, kolejny już raz natknąłem się na poważnie wyrażany pogląd, mówiący: “ta potola nie powinna rodzić dzieci”.

Czuć było, że przepełniony z jednej strony pogardą dla innych a z drugiej wysokim poczuciem własnej wartości.

Przypomniałem sobie parę sytuacji życiowych i zrozumiałem, że są szczególne wydarzenia, które wyzwalają u ludzi dobro, przy których zaczynają się lubić i też inne, które wyzwalają w ludziach zło, przy których ludzie przestają się wzajemnie znosić i tolerować.

Zrozumiałem też, że zdolni do współpracy są tylko ci ludzie, którzy się lubią a ci, którzy się nie lubią, niczego wspólnie nie stworzą.

Najważniejszy mój wniosek w tym przemyśleniu jest jednak taki, że istnieją pewne systemy społeczne, w których ludzie lubią się i rozwijają współpracę i inne sprzeczne, które prowadzą do wzajemnej nienawiści i wojny.

Od jakości prawa zależy czy społeczeństwo rozwinie się czy zgnie.

Duchowość człowieka od dawna stanowi przedmiot zainteresowania psychologii, zwłaszcza w kontekście wpływu duchowości na dobrostan jednostki.
Współczesne badania pokazują, że duchowość nie jest jedynie domeną religii, lecz szerokim wymiarem ludzkiego doświadczenia. Obejmuje bowiem w szczególności:
• poszukiwanie sensu
• poszukiwanie wartości
• poszukiwanie poczucia połączenia z czymś większym niż jednostka.

W tym kontekście pojawia się pytanie: w jaki sposób duchowość wpływa na poczucie szczęścia człowieka oraz jego dobrostan psychiczny?

Duchowość może w istotny sposób wspierać dobrostan psychiczny i poczucie szczęścia człowieka.

Pogląd taki był wyrażany między innymi przez wielu uznanych psychologów.

Jednym z najważniejszych badaczy zajmujących się tym zagadnieniem był Viktor Frankl (1905-1997; austriacki psychiatra i psychoterapeuta). Twierdził on, że podstawową motywacją człowieka jest dążenie do sensu życia. Według jego koncepcji brak poczucia sensu prowadzi do frustracji egzystencjalnej oraz cierpienia psychicznego. Duchowość pozwala jednostce odnaleźć znaczenie nawet w trudnych doświadczeniach życiowych.
Frankl podkreślał ponadto, że człowiek może zachować wewnętrzną wolność nawet w skrajnie trudnych warunkach. To właśnie duchowy wymiar egzystencji umożliwia reinterpretację cierpienia. Dzięki temu jednostka może przekształcać trudne przeżycia..