>
Racjonalny ateizm mistycznywspółczesnym rozwinięciem pogaństwa z raju jest Panteizm, tak jak w raju utożsamiający wszystko z bogiem (słońce, góry, drzewa, zwierzęta, pioruny, ziemia) Panteizm neguje istnienie boga osobowego, głosi przenikanie boga we wszystkie substancje jakie istnieją, jesteśmy jednością, wieczności świata materialnego
Żyd, Baruch Spinoza 17wiek wnioskował, że skoro w umyśle istnieje pojęcie rzeczy najdoskonalszej, to musi ona istnieć realnie. Bóg to substancja, czyli przyczyna samej siebie, niemająca żadnej zewnętrznej przyczyny sprawczej: "Przez substancję rozumiem to, co istnieje samo w sobie i pojmowane jest samo przez się". W ten sposób bóg został złączony z naturą-wieczny i nieskończony.
"Nie może też natura ta istnieć poza bogiem; gdyby bowiem poza bogiem istniała, to jedna i ta sama natura, która zawiera w sobie konieczne istnienie, istniałaby podwójnie; to zaś (...) jest niedorzecznością".
Pomimo tego substancja przejawia się w dwóch porządkach:
• rozciągłości - jest ciałem,
• myślenia - jest ideą.
Oba porządki są zgodne i to, co dzieje się z ciałem, dzieje się z duszą człowiek - nie jest złożony z dwóch oddzielnych części: duszy i ciała pozbawionego myśli, lecz spójnym bytem, który można rozpatrywać w dwóch różnych aspektach. " dochodzimy do znajomości boga samego w sobie, nie zaś boga jako działającego na zewnątrz". człowiek stanowi jedną z emanacji boga (natury), tworzy jedność z naturą, która jest jego rzeczywistością.
światem rządzą stałe prawa, a przypadek to wyłącznie wytwór naszego umysłu, niewiedzy i nieznajomości mechanizmów. Wszystko jest zdeterminowane, co oznacza, że każdy moment zawiera w sobie całą przeszłość i całą przyszłość a przyczyny celowe są naszymi urojeniami. Nie ma wolnej woli. Spinoza obala także utarte pojmowanie czasu, niejako wczuwając sie w raj (nie bylo czasu) pogańska filozofia z raju sie rozwija
1 na 1
1 na 1
