>O taki też postęp walczą pewne ugrupowania w Polsce.

Jakie dokładniej? I po czym wnosisz że właśnie o taki?

>>O taki też postęp walczą pewne ugrupowania w Polsce.
>Jakie dokładniej? I po czym wnosisz że właśnie o taki?

Wystarczy prześledzić sposób myślenia tych, którzy twierdzą iż zachowanie człowieka można wytłumaczyć zawsze rozpoznawalnymi prawami i jako dające się sprowadzić do kategorii języka matematyki wpasować w ramy działania prawa. Liberałowie twierdzą iż to społeczeństwo nadaje kształt instytucjom państwowym i publicznym natomiast socjaliści twierdzą na odwrót - odpowiednie instytucje wykształcą odpowiedniego człowieka. Postęp idzie w duchu tej drugiej teorii. Taki pogląd zawsze ma tendencje to wykształcenia jakiegoś modelu utopii, gdzie to dana instytucja a nie człowiek stanowi ostatnią instancję odwoławczą. Naiwnością byłoby twierdzić iż system oparty o takie zasady z czasem nie stanie się przyczyną tego typu urzędniczych patologii.

>Liberałowie twierdzą iż to społeczeństwo nadaje kształt instytucjom państwowym i publicznym natomiast socjaliści twierdzą na odwrót - odpowiednie instytucje wykształcą odpowiedniego człowieka.
Kwadratura koła, nieprawdaż?

Historycznie patrząc, to człowiek pierwotny (ten najbardziej pierwotny) prawdopodobnie żył sobie sam. Ale przestało mu to wystarczać. Założył więc pierwszą instytucję - rodzinę. Z czasem i tego było mu za mało więc tworzył kolejne - ród, klan, plemię. Aż doszedł do narodu, społeczeństwa, a nawet ludzkości.
Rosnący stopień skomplikowania kolejnych struktur instytucjonalnych zmusił ludzi do powoływania nowych instytucji mających na celu obsługę tych pierwszych (dla uproszczenia nazwijmy te pierwsze "instytucjami pierwotnymi", a te drugie, obsługujące - "wtórnymi").

Przypatrzmy się bliżej najprostszej z instytucji - rodzinie. To Mamusia, Tatuś i (min. jedna) Pociecha. Czyli jacyś ludzie. Charakter (obraz) instytucji zależy od charakteru (obrazu) tworzących ją członków. Dlatego możemy mówić o rodzinach "zdrowych", "porządnych", "dobrych" lub "patologicznych". Instytucja posiada jednak pewną "autonomię". I to ta "autonomia" oddziałuje na tworzących instytucję ludzi. Rodzina ma bowiem wartości i cele grupowe często sprzeczne z wartościami i celami tworzących ją jednostek.
Mamy więc do czynienia ze specyficznym "sprzężeniem zwrotnym" - jednostki tworzą instytucję i jej charakter, ale też są przez nią kształtowane.

I tak jest z każdą instytucją.

Ergo: rację mają zarówno "liberałowie" jak i "socjaliści".

>Postęp idzie w duchu tej drugiej teorii. Taki pogląd zawsze ma tendencje to wykształcenia jakiegoś modelu utopii, gdzie to dana instytucja a nie człowiek stanowi ostatnią instancję odwoławczą.

Nie zgodzę się z tą tezą.
Postęp jest efektem gry interesów, mentalności, a nawet... marzeń.
Utopia, to coś nierealnego. Tymczasem przedstawiony przeze mnie powyżej model jest jak najbardziej realny, bo funkcjonujący bez zarzutu od kilkunastu tysięcy lat.

Z wyrazami sympatii.

---

fides ex necessitate esse non debet

>rację mają zarówno "liberałowie" jak i "socjaliści".

Jeśli chodzi o stwierdzenie faktu, pewnej natury rozwoju społeczeństw, to obie tezy są słuszne. Natomiast, gdy dochodzi do wartościowania to już mamy do czynienia z naciskiem na którąś z tych tez i wyborem kierunku rozwoju społeczeństw. Socjaliści i liberałowie wartościują inaczej. Liberałowie wartościując pierwszy pogląd wyrażają obawę przed ślepymi mechanizmami zbyt nadmiernych regulacji państwowych; socjaliści w regulacjach państwowych widzą zbawienie. Rodzina jest wyrazem pewnych planów ludzi, którzy mają bezpośredni wpływ na kształt rodziny. Natomiast im dalej od człowieka, a im bliżej do najwyżej postawionych urzędów tym mniejsza percepcja właściwego działania: stąd pomysł wykształcenia jednego wzoru, jednej definicji, która obejmie jak największą ilość ludzi. Urzędy nie posiadają takich informacji, które są w stanie umożliwić im podjęcie zawsze słusznej decyzji i stąd tak wiele wypaczeń - czy raczej normy. Rodzina taką informację posiada bowiem jest bezpośrednim uczestnikiem społecznej komórki, którą sama wykształciła. Gdy urząd twierdzi iż wie lepiej niż ojciec lub matka to mamy do czynienia z dochodzeniem utopii do władzy.

>Postęp jest efektem gry interesów, mentalności, a nawet... marzeń.
>Utopia, to coś nierealnego. Tymczasem przedstawiony przeze mnie powyżej model jest jak najbardziej realny, bo funkcjonujący bez zarzutu od kilkunastu tysięcy lat.

Urzędnicy bez wątpienia mają jakieś cele i przesuwanie prerogatyw na stronę państwa, kosztem najmniejszych komórek społeczeństwa ma jakiś zaplanowany cel. Oni muszą się posługiwać ogólnymi wzorami w których na siłę upychają nas wszystkich - ten zamordyzm musi się kończyć różnymi tragediami i upodleniem społeczeństwa. A można inaczej - przede wszystkim dać ludziom więcej swobody, pozwolić decydować o nich samych.

To nie winna systemu, to wina człowieka kuszonego przez system.

---

"Ja jeden na milion, Ty jeden z miliona"