>>>Mylisz się. Religia, jak sam zauważyłeś, wiąże się z początkiem kultury i cywilizacji, a więc z ich najbardziej prymitywnymi etapami.
>>Czyżby? Nie będę sięgał do przykładu takich "prymitywów" jak Michał Anioł, ograniczę się do całkiem współczesnych. Zwróć uwagę, ile odniesień do religii występuje w twórczości Jacka Kaczmarskiego, twórcy bynajmniej nie katolickiego.
>Twierdzisz, że kultura i cywilizacja w czasach Michała Anioła stały na wyższym poziomie niż obecnie?

Cóż za brak logiki! Czy wszystko z przeszłości, aby nie zostać przez Ciebie uznanym za "prymitywne", musi stać na poziomie wyższym niż obecnie? Bo jak na trochę niższym, to już prymitywne?

>Ah, czyli ilość odniesień do religii w utworach Kaczmarskiego jest dowodem na wyższość religii nad ateizmem?

Widać, że dyskutant z Ciebie nie tylko nielogiczny, ale i nieuczciwy. Czyż ja coś pisałem o "wyższości religii nad ateizmem"? Nie, tak samo jak nie pisałem o wyższości osobników bez cech atawistycznych nad osobnikami u których takie cechy wystąpiły. Jeżeli natomiast Tobie nasunął się wniosek o wyższości religii - to już Twój problem i Twojego pokrętnego rozumowania.
Natomiast twórczość Jacka Kaczmarskiego jest dowodem na to, że związek kultury z religią to nie sprawa zamierzchłych czasów, ale że te związki są wciąż żywe.

>>Nie sądź, abyś nie był osądzony.
>Czemu miałoby być coś złego w byciu osądzonym? Zawsze można zostać uniewinnionym.

Nie rozumiesz znaczenia słów. Co innego "być sądzonym" a co innego "zostać osądzonym". W pierwszym przypadku rzeczywiście można zostać uniewinnionym. Natomiast wyrażenie "zostać osądzonym" to synonim "zostać skazanym". Tu już pozostaje tylko apelacja, a na nią nie zawsze można liczyć.

>>Twierdzisz, że kultura i cywilizacja w czasach Michała Anioła stały na wyższym poziomie niż obecnie?
>Cóż za brak logiki! Czy wszystko z przeszłości, aby nie zostać przez Ciebie uznanym za "prymitywne", musi stać na poziomie wyższym niż obecnie? Bo jak na trochę niższym, to już prymitywne?

Dlaczego nazwanie cywilizacji z czasów Michała Anioła prymitywną miałoby być nielogiczne? Stała na "trochę niższym" poziomie, czy też na poziomie o tyle niższym, że mieli problemy z epidemią syfilisu?

>>Ah, czyli ilość odniesień do religii w utworach Kaczmarskiego jest dowodem na wyższość religii nad ateizmem?
>Widać, że dyskutant z Ciebie nie tylko nielogiczny, ale i nieuczciwy. Czyż ja coś pisałem o "wyższości religii nad ateizmem"? Nie, tak samo jak nie pisałem o wyższości osobników bez cech atawistycznych nad osobnikami u których takie cechy wystąpiły. Jeżeli natomiast Tobie nasunął się wniosek o wyższości religii - to już Twój problem i Twojego pokrętnego rozumowania.

Atawizm to występowanie cech pierwotnych, a więc niższych, wstecznych, prymitywnych. Nic dziwnego, że taki nasunął mi się wniosek (choć ciebie, jako prowokatora, rzeczywiście może to dziwić, a nawet powinno, żebyś dobrze wypadł w swojej roli). Jednak mylisz się nazywając ateizm cechą atawistyczną, gdyż jest odwrotnie - to religia jest cechą atawistyczną, a ateizm - idąc twoim tokiem rozumowania - następnym etapem ludzkiej ewolucji.

>Natomiast twórczość Jacka Kaczmarskiego jest dowodem na to, że związek kultury z religią to nie sprawa zamierzchłych czasów, ale że te związki są wciąż żywe.

Są żywe jako cechy atawistyczne

>wyrażenie "zostać osądzonym" to synonim "zostać skazanym".

Tak, ale nie tylko. "Osądzić" znaczy także "wydać wyrok" - a przecież może to być wyrok uniewinniający. Uważam, że stwierdzenie "zostałem osądzony, uniewinnili mnie" jest jak najbardziej poprawne, aczkolwiek mogę się mylić.

---

"Nigdy się nie spełniamy. Jesteśmy dwiema otchłaniami - studnią wpatrzoną w niebo."

> Jednak ewolucja spowodowała doskonalenie naszych przodków, nie tylko pod względem fizycznym ale
> również i pod umysłowym. Nasi ludzccy już przodkowie zrozumieli, że od zwierząt różni ich coś więcej
> niż brak ogona. I że to "coś" nie spadło z nieba, tylko zostało im dane przez kogoś większego niż
> oni. >
Załóżmy, że to ewolucja. Jeśli tak - to wykształciła cechę będącą na obecnym etapie rozwoju ślepym zaułkiem.

> Początek człowieka jako istoty rozumnej jest nierozerwalnie związany z początkiem religii. I
> tak to szło dalej. >

Niestety. Jeśli tak było - ta niezwykle szkodliwa cecha utrwaliła się i zamiast zmuszać do myślenia - kazała bić pokłony piorunowi, chmurze, wulkanowi i praktykować inne tym podobne idiotyzmy. Co gorsza - kazała zapewne mordować sceptyków - co doprowadziło do tysiącletnich zastojów w logicznym myśleniu.
Ale wbrew temu, co piszesz poniżej - ateizm nie jest już na szczęście zjawiskiem marginalnym. Ewolucja wycofuje się ze ślepego zaułka.
Teiści wymierają.
Powodem ich wymierania nie jest kolizja z meteorytem.
Nie jest też wybuch pobliskiej supernowej.
Nie powoduje też tego procesu aktywność wulkaniczna.
Dzieje się tak dlatego, że w czasie swojej długiej ewolucji teiści wyczerpali dane im przez naturę zdolności przystosowywania do warunków środowiska. Jest to cena za wiele tysięcy lat panowania i sukcesu ewolucyjnego.
Teiści byli znakomicie przystosowani do warunków, jakie panowały na Ziemi w tamtym czasie.
Z tym ogonem było akurat odwrotnie niż piszesz. To u teistów wszechpanująca ciemnota sprzyjała wykształcaniu się i doskonaleniu ogona. Teraz warunki się zmieniają i teistyczna część populacji staje przed dylematem: zrzucić ogon lub wymrzeć.
Kiedy "klimat" na Ziemi zaczął się w XVIII wieku zmieniać - teiści nie mogli się do tego przystosować. Byli przystosowani do odżywiania się papką przyrządzaną przez szamanów, tak jak dinozaury - do swoich, kredowych roślin. Ale w XVIII wieku rozpoczął się rozwój nauki - tak jak w kredzie zaczął się rozwój współczesnej szaty roślinnej. Pojawiły się drzewa, krzewy i rośliny zielne. Ich twarde tkanki nie były dostępne dla dinozaurów, które nie mogły ich strawić.
Tak jak niestrawne dla teistów są obnażające ich ogon - zdobycze nauki.
Niestrawne i śmieszne. Też

Cytat:

Ateizm to światopogląd, geny nie są jego nośnikiem. Jednak geny które odpowiadają za wydajniejszy umysł z pewnością przyczyniają się do lepszego poznania świata przez obserwację i w efekcie końcowym bycia ateistą bądź ateistą agnostycznym.
Moja matka jest katoliczką a ja ateistą, nie jest to proporcjonalna zmiana między różnicą światopoglądów a genami. Być może moje przyszłe dzieci będą teistami.
Ewolucja nie zachodzi tak szybko jak zmiany światopoglądowe z teizmu na ateizm.
Pędem postępu jest nauka, wszystko nabiera przyśpieszenia praktycznie do kwadratu ze względu na jej zdobycze. Informacje są dostępne szybciej, informacje moga być magazynowane w większych ilościach. Owe czynniki sprawiają że dzisiejszy człowiek jest w stanie za swojego życia pojąć więcej ze względu na mniejszy czas dostępu i gotowe już rozwiązania. Natomiast budowa choćby naszego mózgu nie zmieniła się tak drastycznie jak postęp techniczny. Ewolucja umysłowa "nie nadąża". To tak na marginesie. Śmiem twierdzić iż człowiek z przed 1tys lat ma takie same potencjalne mozliwoście jak dzisiejszy, jednak środowisk które sobie zbudował przez lata rózni się znacznie. Potencjalnie mój przodek przed wieków może być takim samym ateistą jak ja. Różnica jest taka iż ja wykorzystuję wiecej gotowej już dostępnej wiedzy niżeli on, wiedzy którą też budowało jego pokolenie.

Cytat:

Ulega.

Cytat:

No właśnie. Nasi przodkowie nie wypracowali swojego światopoglądu, ich niewiara była naturalna. Gdyby ktoś im tłoczył do głowy religijne bzdury to nie ulega wątpliwości, że by wierzyli i byliby teistami.

Cytat:

Nie zrozumieli tylko tak to sobie wytłumaczyli.

Cytat:

Ale nie jest to już oczywistym dla nas. Podobnie jak to, że Ziemia jest płaska a morze nieprzebyte.

Cytat:

Ewolucja polega właśnie na mutacjach. Pierwszy osobnik, który posunął się o kroczek w ewolucji, jest mutantem na tle swego gatunku. Jeśli mutacja jest korzystna to coraz więcej osobników będzie mutowało/ ewoluowało.

Cytat:

Zależy co nazwać globalną skalą.

> Cytat:

>Nie ulega wątpliwości, że światopogląd ateistyczny jest cechą regresywną.

>Ulega.
> Cytat:

Nasi odlegli zwierzęcy
>>przodkowie byli ateistami i to ateistami doskonałymi. Bo to nie było tak, że oni (tak jak obecni
>>ateiści) nie wierzyli w istnienie Boga. Bóg nie był dla nich nawet pustym pojęciem, oni w ogóle tego
>>pojęcia nie znali.

>No właśnie. Nasi przodkowie nie wypracowali swojego światopoglądu, ich niewiara była naturalna. Gdyby ktoś im tłoczył do głowy religijne bzdury to nie ulega wątpliwości, że by wierzyli i byliby teistami.
> Cytat:

> Nasi ludzccy już przodkowie zrozumieli, że od zwierząt różni ich coś więcej
>>niż brak ogona. I że to "coś" nie spadło z nieba, tylko zostało im dane przez kogoś większego niż
>>oni.

>Nie zrozumieli tylko tak to sobie wytłumaczyli.
> Cytat:

>Dla naszych przodków było oczywistym, że śmierć ludzkiego ciała nie jest kresem człowieka, że nasze
>>życie nie jest tylko krótką chwilą pomiędzy nicością i nicością.

>Ale nie jest to już oczywistym dla nas. Podobnie jak to, że Ziemia jest płaska a morze nieprzebyte.
> Cytat:

>Jednak, podobnie jak w rozwoju fizycznym populacji zaczynają występować błędy genetyczne powodujące
>>niekiedy wystąpienie cech regresywnych, również w rozwoju psychicznym ludzkości wystąpiły z czasem
>>pewne błędy, których skutkiem była regresja. I podobnie jak niekiedy u najnormalniejszej jednostki
>>wystąpi np. ogon, tak u niektórych jednostek wystąpił ateizm.

>Ewolucja polega właśnie na mutacjach. Pierwszy osobnik, który posunął się o kroczek w ewolucji, jest mutantem na tle swego gatunku. Jeśli mutacja jest korzystna to coraz więcej osobników będzie mutowało/ ewoluowało.
> Cytat:

Ateizm może osiągać nawet stosunkowo znaczne nasilenie (choć w skali
>>globalnej stanowi margines)

>Zależy co nazwać globalną skalą.
>
Atawizm jest powszechnie występującym zjawiskiem wśród hierarchów kościoła rzymskokatolickiego.
Jest to cecha ich przodków w linij papieskiej.
A watykan przejął schedę i kontynuuje tradycje otwartej puszki pandory!
Grzech pierworodny otrzymują tylko i wyłącznie dzieci księdza i jego konkubiny.
Wszystkie inne dzieci są czyste w momencie narodzin.
Amen.

>Nasi ludzccy już przodkowie zrozumieli, że od zwierząt różni ich coś więcej
>niż brak ogona. I że to "coś" nie spadło z nieba, tylko zostało im dane przez kogoś większego niż
>oni. Początek człowieka jako istoty rozumnej jest nierozerwalnie związany z początkiem religii.

Początkiem religii była magia. Zaklęcia magiczne i obrzędy, w które były wpisane, początkowo nie były związane z wiarą w żadną siłę, ani istotę wyższą. Cel magii był taki sam, jak dzisiaj cel nauki -- władanie przyrodą. Meguaweda z Triobriandów, jak zaświadcza B. Malinowski nie prosił o nic żadnego boga, on wymuszał swoimi zaklęciami i obrzędami magicznymi, aby ziemia, woda, drzewa i wszystko inne poddawało się jego rozkazom-zaklęciom. Meguawedą mógł być każdy, kto zadał sobie trud nauczenia się zaklęć.
Dopiero po rewolucji neolitycznej, kiedy przyszła potrzeba organizowania życia społecznego na znacznych obszarach, także konieczność istnienia armii i kasty urzędniczej, powstała idea świętego króla, kasty kapłańskiej, a także idea istoty wyższej, w imieniu której panował król -- słowem religia.
Tak uważał J. G. Frazer. Twój pogląd, wyrażany np. w "O pochodzeniu rodziny, własności prywatnej i państwa" F. Engelsa, jest poglądem przestarzałym.

>Nie ulega wątpliwości, że światopogląd ateistyczny jest cechą regresywną. Nasi odlegli zwierzęcy
>przodkowie byli ateistami i to ateistami doskonałymi.

Dość to naciągane, skoro ateizm jest postawą światopoglądową i jako taki może być podzielany tylko przez obdarzonych racjonalnością i świadomością ludzi. Oznacza on ni mniej ni więcej tylko określone ustosunkowanie się w sporze o kwestię ewentualnego istnienie boga pojmowanego jako stwórca. Dziwi zatem odnoszenie tej kategorii do zwierząt, które jednak nie są obdarzone racjonalnością ani wystarczającą dozą świadomości, aby zająć stanowisko w wymienionym powyżej filozoficznym sporze.

>Jednak ewolucja spowodowała doskonalenie naszych przodków, nie tylko pod względem fizycznym ale
>również i pod umysłowym.

Zgoda. O ile wiara religijna rzeczywiście towarzyszyła człowiekowi w jego rozwoju filogenetycznym od samego początku, niektórzy wiążą nawet początki naszego gatunku z wiarą w życie pozagrobowe, z procederem grzebania zmarłych, o tyle sama religia również podlegała ewolucji w kierunku ateizmu właśnie. Rozpisywano się na ten temat nie raz i nie dwa. Przejście od wierzeń animistycznych i magicznych do mitycznych, a następnie do światopoglądu racjonalnego, od politeizmu do monoteizmu, a następnie ateizmu, oznacza, iż to właśnie światopogląd racjonalny i ateizm stanowią klasyczny przykład mentalnej ewolucji naszego gatunku. Atawizmem jest więc nie naturalizm, lecz wiara w świat nadprzyrodzony, w szczególności zaś panoszące się w dzisiejszych czasach magiczne i politeistyczne formy religijności (neopogaństwo) a la New Age.

Nasi ludzccy już przodkowie zrozumieli, że od zwierząt różni ich coś więcej
>niż brak ogona.

O bogowie! Cóż za wzruszająca definicja człowieczeństwa! Człowiek = brak ogona + bóg. Doprawdy poglądy godne istoty myślącej.

Cały dorobek kulturalny ludzkości jest tak przesiąknięty treściami związanymi z
>religią, że można śmiało powiedzieć, iż bez religii nie byłoby kultury.

Ja inaczej pojmuje dorobek kulturowy. Dla mnie to przede wszystkim postęp moralny, prawa człowieka i wolności obywatelskie, które z religią i bogiem nie mają nic wspólnego, a nawet wywalczono je wbrew religiom i bogom.

>Dla naszych przodków było oczywistym, że śmierć ludzkiego ciała nie jest kresem człowieka, że nasze
>życie nie jest tylko krótką chwilą pomiędzy nicością i nicością.

Stosuje się tu jakiś swoisty argument z przodka (dlaczego nie sięgać przy tym wstecz, do zwierzących przodków człowieka i nie zanegować w ogóle racjonalności czy świadomości) i wulgarnie idealizuje ciemne czasy w rozwoju naszego gatunku.

"Współczesny ateista nie wierzy w istnienie Boga, jednakże nie jest w stanie wyprzeć tego pojęcia ze świadomości."

Ateizm musi się odnosić do teizmu, do wiary w boga, podobnie, jak nie sposób pomyśleć dobra bez zła, prawdy bez fałszu, czy miłości bez nienawiści.

Podsumowując, zapiski autora wydają się dość naiwne, a już na pewno nie wnoszą nic nowego do dyskusji wokół wiary/ niewiary w boga.

Trudno odrzucić myśl, że religia powstała w wyniku dostosowania się naszego umysły do rzeczywistości - wydaje się to prawdopodobne jeśli zauważymy, że nie występuje zjawisko ateizmu pierwotnego (nie spotkano kultury pierwotnej, w której ateizm występuje naturalnie, jako system światopoglądowy). Cóż z tego jednak wynika? Właściwie nic. Ateizm jako produkt rozwiniętych kulturowo cywilizacji (vide - starożytna Grecja). I to prowadzi nas do dwojakiego charakteru ewolucji człowieka. Z jednej strony istnieje ewolucja biologiczna (dostosowywanie się do środowiska itp.) z drugiej - ewolucja kulturowa. Człowiek jako istota samoświadoma kształtuje swoją rzeczywistość, świat zewnętrzny, możemy więc mówić o autoewolucji. Może więc teizm jest tylko zjawiskiem czasowym? Jeśli uda nam się wpływać świadomie na własną kondycję biologiczną ateizm może zatriumfować jako dominująca ideologia - tego nie wiemy. Pozdrawiam.

Ps. Twierdzenie, że zwierzęta są naturalnymi ateistami jest błędne w sensie epistemologicznym. Po pierwsza - zwierzęta nie są obdarzone samoświadomością, poczuciem tożsamości jednostkowej i gatunkowej, więc jakakolwiek koncepcja ze świata ludzi nie może być do nich przypasowana. Właściwie to jest tak, jak by pytać, czy rośliny, lub gwiazdy i planety mają własną koncepcje ontologiczną, gdyż ją posiadać mogą tylko istoty świadome swojej odrębności. Po drugie - jeśli przyjąć, że niektóre zwierzęta mają taką koncepcję (np. szympansy, delfiny czy wieloryby), że mają świadomość odrębności gatunkowej i jednostkowej, a także kulturę, nie mamy do niej dostępu, nie wiemy nic na jej temat. Więc o czym my tu gadamy?

---

"Anarchia matką porządku." P. Kropotkin

>Ps. Twierdzenie, że zwierzęta są naturalnymi ateistami jest błędne w sensie epistemologicznym. Po pierwsza - zwierzęta nie są obdarzone samoświadomością, poczuciem tożsamości jednostkowej i gatunkowej, więc jakakolwiek koncepcja ze świata ludzi nie może być do nich przypasowana. Właściwie to jest tak, jak by pytać, czy rośliny, lub gwiazdy i planety mają własną koncepcje ontologiczną, gdyż ją posiadać mogą tylko istoty świadome swojej odrębności. Po drugie - jeśli przyjąć, że niektóre zwierzęta mają taką koncepcję (np. szympansy, delfiny czy wieloryby), że mają świadomość odrębności gatunkowej i jednostkowej, a także kulturę, nie mamy do niej dostępu, nie wiemy nic na jej temat. Więc o czym my tu gadamy?
Sprawa nie przedstawia się aż tak prosto. Chociaż, rzeczywiście nie wiemy i być może nigdy się nie dowiemy czy inne zwierzęta doznają metafizycznych wstrząsów jak ludzie, wiemy już że potrafią reagować irracjonalnymi i bezcelowymi rytuałami na bodźce, które wynikają z błędnego zaobserwowania związku przyczynowego między jakiś zachowaniem zwierzęcia w przeszłości a zdarzeniem które nastąpiło potem. Pod tym względem nie różnią się od ludzi którzy widzą rękę boską w pozytywnym zdarzeniu jakie przypadkowo nastąpiło po ich modlitwie, albo boską karę w równie niezwiązanym z ich złym zachowaniem nieszczęściu.

Nie znam tych danych - mogę prosić o jakiś adres bibliograficzny, chciałbym zweryfikować swoją wiedzę. Pozdrawiam!

---

"Anarchia matką porządku." P. Kropotkin

>Nie znam tych danych - mogę prosić o jakiś adres bibliograficzny, chciałbym zweryfikować swoją wiedzę. Pozdrawiam!
>

---

"Anarchia matką porządku." P. Kropotkin
>
Hmm, teraz mi głupio bo niełatwo mi będzie wskazać książkę w której o tym przeczytałem, nie mówiąc o artykułach źródłowych - pamiętam tylko, że pisał o tym w jednej swojej książce Dawkins. Będę musiał je przejrzeć a może nawet udać się do biblioteki, jako że nie wiem czy mam rzeczoną książkę u siebie.
Na chwilę obecną obstawiam "Ślepego zegarmistrza" ale musiałbym sprawdzić, a nie mam tej książki na własność.

> Sprawa nie przedstawia się aż tak prosto. Chociaż, rzeczywiście nie wiemy i być może nigdy się nie dowiemy czy inne zwierzęta doznają metafizycznych wstrząsów jak ludzie, wiemy już że potrafią reagować irracjonalnymi i bezcelowymi rytuałami na bodźce, które wynikają z błędnego zaobserwowania związku przyczynowego między jakiś zachowaniem zwierzęcia w przeszłości a zdarzeniem które nastąpiło potem. Pod tym względem nie różnią się od ludzi którzy widzą rękę boską w pozytywnym zdarzeniu jakie przypadkowo nastąpiło po ich modlitwie, albo boską karę w równie niezwiązanym z ich złym zachowaniem nieszczęściu.

Można więc powiedzieć, że posługują się rytuałami magicznymi. Z nadinterpretacji związków między zachowaniem osobnika, a późniejszymi wydarzeniami wynika wprost zachowanie magiczne. Nie musi być ono podbudowane wiarą w bóstwo. Człowiek prymitywny, a jak twierdzisz także zwierzę, wierzy w moc sprawczą samego obrzędu magicznego.
Właściwie każdy z nas uprawia magię. Kiedy mamy do wykonania coś ważnego, a trudnego, sprężamy się w sobie, coś tam przytem szepczemy, lub wrzeszczymy, jedni 'o Jezusicku najzaranski !', inni 'o KURRR...!'.
Gdy chowamy się przed napastnikiem, lub usiłujemy uniknąć innego zagrożenia, też zaciskamy pięści, spluwamy, coś tam zupełnie bez sensu wygadujemy.
I to pomaga! Pomaga skupić się. Stąd też się bierze magia, najprostsza forma religii.
Zwierzęta, zwłaszcza te zmyślniejsze też robią coś podobnego. Ba, nawet głupie psy powarkują.

>Jednak ewolucja spowodowała doskonalenie naszych przodków, nie tylko pod względem fizycznym ale również i pod umysłowym.
Wiera może też być "ubocznym produktem ewolucji" (Dawkins)

>Początek człowieka jako istoty rozumnej jest nierozerwalnie związany z początkiem religii. I tak to szło dalej.
Szczególnie, że szybko znaleźli się cwaniacy, którzy zrozumieli że utwierdzanie swoich współplemieńców w wierze w byty nadprzyrodzone pozwoli im zyskać nad nimi przewagę, co przekładało się na władzę i dobra doczesne. I trwa to dziś a ci cwaniacy to nikt inny, jak funkcjonariusze Kościoła Katolickiego - przynajmniej w Polsce. I dlatego współcześnie wiara w boga (bogów), jest dla mnie przejawem atawizmu.

>Współczesny ateista nie wierzy w istnienie Boga, jednakże nie jest w stanie wyprzeć tego pojęcia ze świadomości.
Włącz telewizor (nie tylko w święta) i zobacz czy dadzą Ci zapomnieć o tym pojęciu.

---

Religia jest westchnieniem uciśnionego stworzenia, sercem nieczułego świata, jest duszą bezdusznych stosunków. Religia jest opium ludu (K. Marks)

>Nie ulega wątpliwości, że światopogląd ateistyczny jest cechą regresywną.
Jak dla kogo.

> Nasi odlegli zwierzęcy przodkowie byli ateistami i to ateistami doskonałymi.
> Bo to nie było tak, że oni (tak jak obecni ateiści) nie wierzyli w istnienie Boga. Bóg
>nie był dla nich nawet pustym pojęciem, oni w ogóle tego pojęcia nie znali.
Tu masz rację - o tyle o ile można nazwać doskonałym kogoś, kto nie jest chory bo nigdy nie zetknął się z chorobą.

> Jednak ewolucja spowodowała doskonalenie naszych przodków, nie tylko pod względem
> fizycznym ale również i pod umysłowym. Nasi ludzccy już przodkowie zrozumieli, że od
> zwierząt różni ich coś więcej niż brak ogona. I że to "coś" nie spadło z nieba, tylko
> zostało im dane przez kogoś większego niż oni. Początek człowieka jako istoty rozumnej
> jest nierozerwalnie związany z początkiem religii.
Tu brak zgody - mem religii to raczej patogen atakujący umysł i tworzący błędny obraz świata.

> I tak to szło dalej. Cały dorobek kulturalny ludzkości jest tak przesiąknięty treściami
>związanymi z religią, że można śmiało powiedzieć, iż bez religii nie byłoby kultury.
Należało by raczej powiedzieć, że religia przeniknęła kulturę ludzkości jak pasożyt przenika do zdrowego organizmu.

> Jednak, podobnie jak w rozwoju fizycznym populacji zaczynają występować błędy genetyczne
>powodujące niekiedy wystąpienie cech regresywnych, również w rozwoju psychicznym
> ludzkości wystąpiły z czasem pewne błędy, których skutkiem była regresja. I podobnie jak
>niekiedy u najnormalniejszej jednostki wystąpi np. ogon, tak u niektórych jednostek
> wystąpił ateizm. Jednakże, podobnie jak taki atawistyczny ogon nie umywa się do ogonów
> naszych dalekich przodków ani współczesnych nam zwierząt, takoż i atawistycznemu
> ateizmowi daleko do doskonałego ateizmu jednych i drugich. Współczesny ateista nie
> wierzy w istnienie Boga, jednakże nie jest w stanie wyprzeć tego pojęcia ze świadomości.
Bo współczesny ateizm nie jest tym samym co opisywany tu "ateizm pierwotny". To jak z odpornością na chorobę - do chwili gdy organizm nie zetknie się z chorobą to jest zdrowy, ale po przebyciu zakażenia też jest zdrowy tylko w inny sposób. Jego system odpornościowy nauczył się walczyć z patogenem. To właśnie współczesny ateizm - nauczony jak zwalczać mem religii. Oczywistym jest, że to co innego niż to co na początku, ale to nie atawizm tylko postęp! Nabycie przez organizm odporności na szkodliwy czynnik trudno nazwać regresem.

>Ewolucja jest procesem jednokierunkowym. ... Ewolucji nie da się zawrócić.
Tu masz rację i właśnie dlatego nabyta odporność na religię - współczesny ateizm, będzie rozprzestrzeniał się w populacji. Prawdopodobnie pozostaną jakieś marginalne środowiska wierzących, ale to dobrze, nawet uodporniony organizm potrzebuje stałego kontaktu z zagrożeniem, żeby nie stracić odporności.

Przeczytałem tu kilka wypowiedzi negujących wszechwładny wpływ genów na nasz sposób myślenia, poglądy czy światopogląd. To trochę dziwne stwierdzenie w ustach osób twierdzących, że patrzą na świat racjonalnie. Bo jeśli geny nie mają wpływu na nasze myślenie to co? Pozostaje oczywiście teoria, że to środowisko głownie kształtuje nasz sposób myślenia. Okazuje się jednak, że nie jest to do końca prawda. Środowisko powoduje jedynie wyzwolenie niektórych cech zakodowanych w genach. Według mnie nie należy niedoceniać tego co mamy w chromosomach.
Jeśli chodzi o poruszony problem czy religia lub ateizm są atawistyczne czy nie. Chciałem zaproponować trochę inny niż prezentowane powyżej Punt widzenia. Jeśli zadamy sobie pytanie dlaczego pojawiła się religia i dlaczego odniosła tak niesamowity sukces dziejowy. Według mnie potrzeba wiary jest w nas ( i zapewne w wielu zwierzętach) zakodowana jako pewien mechanizm obronny. W drodze doboru naturalnego osobniki mające "silniejsze nerwy" czyli bardziej odporna na stres były lepiej przystosowane niż te które były szarpane zmiennymi stanami emocjonalnymi. Oczywiście taka odporność mogła wynikać z innych czynników typu poczucie własnej wartości itp. Jednak u ludzi w procesie ewolucyjnym wygrywały nie tylko osobniki najsilniejsze ale też najsprytniejsze. A wiara w byty nadprzyrodzone była i po części jest pewnego rodzaju wentylem bezpieczeństwa pozwalającym z większym spokojem patrzeć na śmierć, chorobę itp. Razem z rozwojem zdolności poznawczych i logicznych człowieka potrzebny był mechanizm który tłumaczył i bronił rozum przed złymi skutkami poznawania i rozumienia świata. Tak więc człowiek ma w sobie zakodowany pewną potrzebę wiary. I jeśli każdy z was przeanalizuje swój sposób patrzenia na świat też znajdzie sferę zjawisk w swoim życiu w które wierzy.
A poza tym czy aby ateizm nie jest też w pewien sposób wiarą w to, że Boga niema.

>Przeczytałem tu kilka wypowiedzi negujących wszechwładny wpływ genów na nasz sposób myślenia, poglądy czy światopogląd. To trochę dziwne stwierdzenie w ustach osób twierdzących, że patrzą na świat racjonalnie. Bo jeśli geny nie mają wpływu na nasze myślenie to co? Pozostaje oczywiście teoria, że to środowisko głownie kształtuje nasz sposób myślenia. Okazuje się jednak, że nie jest to do końca prawda. Środowisko powoduje jedynie wyzwolenie niektórych cech zakodowanych w genach. Według mnie nie należy niedoceniać tego co mamy w chromosomach.
Trudno nie kwestionować wszechwładnego wpływu genów skoro założenie prezerwatywy w trakcie stosunku seksualnego jest de facto zanegowaniem fundamentalnego celu naszego istnienia od strony ewolucyjnego przystosowania genów które nas stworzyły i "zaprojektowały'. A to tylko najoczywistszy przykład
>Jeśli chodzi o poruszony problem czy religia lub ateizm są atawistyczne czy nie. Chciałem zaproponować trochę inny niż prezentowane powyżej Punt widzenia. Jeśli zadamy sobie pytanie dlaczego pojawiła się religia i dlaczego odniosła tak niesamowity sukces dziejowy. Według mnie potrzeba wiary jest w nas ( i zapewne w wielu zwierzętach) zakodowana jako pewien mechanizm obronny. W drodze doboru naturalnego osobniki mające "silniejsze nerwy" czyli bardziej odporna na stres były lepiej przystosowane niż te które były szarpane zmiennymi stanami emocjonalnymi....
Cóż, religia jako produkt uboczny jest już od jakiegoś czasu rozpatrywana, ale w inny sposób - jako na przykład efekt wbudowanego w psychikę dzieci przyjmowania tego co powiedzą rodzice jako prawdy. W połączeniu z doszukiwaniem się intencjonalnego działania we wszystkim co nasz spotyka ze strony środowiska (co z kolei chroni nas zwykle przed zbędnym dumaniem w obliczu wrogich aktów ze strony drapieżników lub współplemieńców) łatwo może dać wiarę w różne bogi.
Tłumaczenie związane ze stresem egzystencjalnym jest o tyle wątpliwe, że same wierzenia nie są genetycznie zdeterminowane, a ponadto możemy być prawie pewni zdolności doboru doeliminowania prostszymi metodami jednostek dla których pytanie o życie, wszechświat i całą resztę było takim stresem, że aż sobie z tym poradzić nie mogły.

> Przeczytałem tu kilka wypowiedzi negujących wszechwładny wpływ genów na nasz sposób
> myślenia, poglądy czy światopogląd. To trochę dziwne stwierdzenie w ustach osób
> twierdzących, że patrzą na świat racjonalnie. Bo jeśli geny nie mają wpływu na nasze
> myślenie to co?
Mają, ale nie wyłączny. Człowiek jest także nośnikiem memów i sam jest w stanie tworzyć nowe memy.

> Pozostaje oczywiście teoria, że to środowisko głownie kształtuje nasz sposób myślenia.
> Okazuje się jednak, że nie jest to do końca prawda. Środowisko powoduje jedynie
> wyzwolenie niektórych cech zakodowanych w genach. Według mnie nie należy niedoceniać
> tego co mamy w chromosomach.
Nie należy też tego przeceniać.

>Jeśli chodzi o poruszony problem czy religia lub ateizm są atawistyczne czy nie. ...
Religia - na pewnym etapie rozwoju społeczeństwa - być może miała jakiś korzystny wpływ na jego rozwój. Niestety nie ma możliwości przeprowadzenia badań porównawczych aby takie twierdzenie potwierdzić lub mu zaprzeczyć. Później religia wyrodziła się w wielkiego hamulcowego konsekwentnie zwalczającego wszelki postęp ludzkości każdą niezależną myśl. Współczesny ateizm jest reakcją obronną przed tym pasożytem.
Ale zupełnie czym innym jest ateizm kogoś kto nigdy nie zetknął się z pojęciem boga, a ateizm kogoś kto boga poznał i go odrzucił.

>A poza tym czy aby ateizm nie jest też w pewien sposób wiarą w to, że Boga niema.
Nie - współczesny ateizm nie jest wiarą. Jest twierdzeniem opartym na braku dowodów potwierdzających istnienie bytu zwanego bogiem - jakkolwiek go zdefiniujemy.
Żadna religia nie jest w stanie przedstawić przekonywującego dowodu na istnienie boga.
A jak nie ma dowodu to nie ma bytu - tak jak flogistonu czy eteru międzygwiezdnego, czterech słoni wspierających ziemię czy wróżki-zębuszki.

---

Wielu ludzi szybciej umrze, niż pomyśli. I wielu tak umiera. Bertrand Russell

>Nie - współczesny ateizm nie jest wiarą. Jest twierdzeniem opartym na braku dowodów potwierdzających istnienie bytu zwanego bogiem - jakkolwiek go zdefiniujemy.
>Żadna religia nie jest w stanie przedstawić przekonywującego dowodu na istnienie boga.
>A jak nie ma dowodu to nie ma bytu - tak jak flogistonu czy eteru międzygwiezdnego, czterech słoni wspierających ziemię czy wróżki-zębuszki.

Brak dowodu na istnienie czegoś nigdy nie jest dowodem na nieistnienie. To, że nie ma dowodu na istnienie Boga nie oznacza, że Boga (lub tych słoni od podpierania ziemi) nie ma. To oznacza tylko tyle, że Bóg pozostaje podobnie jak słonie w sferze wiary a nie faktu naukowego. Przecież nie mamy, żadnego dowodu na życie na Marsie ale nie wyklucza to prowadzenia niezwykle kosztownych poszukiwań tego życia. A szukamy go bo wierzymy, że może tam istnieć.

>>Nie - współczesny ateizm nie jest wiarą. Jest twierdzeniem opartym na braku dowodów potwierdzających istnienie bytu zwanego bogiem - jakkolwiek go zdefiniujemy.
>>Żadna religia nie jest w stanie przedstawić przekonywującego dowodu na istnienie boga.
>>A jak nie ma dowodu to nie ma bytu - tak jak flogistonu czy eteru międzygwiezdnego, czterech słoni wspierających ziemię czy wróżki-zębuszki.
>Brak dowodu na istnienie czegoś nigdy nie jest dowodem na nieistnienie. To, że nie ma dowodu na istnienie Boga nie oznacza, że Boga (lub tych słoni od podpierania ziemi) nie ma. To oznacza tylko tyle, że Bóg pozostaje podobnie jak słonie w sferze wiary a nie faktu naukowego. Przecież nie mamy, żadnego dowodu na życie na marsie ale nie wyklucza to prowadzenia niezwykle kosztownych poszukiwań tego życia. A szukamy go bo wierzymy, że może tam istnieć.
>
Nie bardzo rozumiem? Sugerujesz by zacząć poszukiwania fauny podtrzymującej ten Świat?

>>>Nie - współczesny ateizm nie jest wiarą. Jest twierdzeniem opartym na braku dowodów potwierdzających istnienie bytu zwanego bogiem - jakkolwiek go zdefiniujemy.
>>>Żadna religia nie jest w stanie przedstawić przekonywującego dowodu na istnienie boga.
>>>A jak nie ma dowodu to nie ma bytu - tak jak flogistonu czy eteru międzygwiezdnego, czterech słoni wspierających ziemię czy wróżki-zębuszki.
>>Brak dowodu na istnienie czegoś nigdy nie jest dowodem na nieistnienie. To, że nie ma dowodu na istnienie Boga nie oznacza, że Boga (lub tych słoni od podpierania ziemi) nie ma. To oznacza tylko tyle, że Bóg pozostaje podobnie jak słonie w sferze wiary a nie faktu naukowego. Przecież nie mamy, żadnego dowodu na życie na marsie ale nie wyklucza to prowadzenia niezwykle kosztownych poszukiwań tego życia. A szukamy go bo wierzymy, że może tam istnieć.
>>
>Nie bardzo rozumiem? Sugerujesz by zacząć poszukiwania fauny podtrzymującej ten Świat?
>
Nic nie sugeruje. Po prostu stwierdzam, że brak istnienia dowodu na słonie podtrzymujące ziemię nie jest dowodem na nieistnienie tych słoni. Natomiast jeśli chodzi o te miłe zwierzątka to istnieje wiele dowodów na to, że nie ma ich tam gdzie ewentualnie miałyby sobie stać i trzymać ziemię. Ale jeśli chodzi o Boga to nie ma dowodów na jego istnienie i nie ma dowodów na jego nieistnienie. podobnie jak z życiem na Marsie.

Mimo wszystko ateizm nie jest wiarą - istnieją na jego rzecz dobre argumenty, może nawet lepsze niż na rzecz teorii o istnieniu życia na Marsie.

> Brak dowodu na istnienie czegoś nigdy nie jest dowodem na nieistnienie.
Jest wystarczającą przesłanka aby twierdzić, że coś nie istnieje - to ci co postulują istnienie jakiegoś bytu powinni móc przedstawić dowód na istnienie tego bytu.
Nie ma dowodu - nie ma istnienia.

> To, że nie ma dowodu na istnienie Boga nie oznacza, że Boga (lub tych słoni od podpierania
> ziemi) nie ma. To oznacza tylko tyle, że Bóg pozostaje podobnie jak słonie w sferze wiary
> a nie faktu naukowego.
Czyli z punktu widzenia nauki nie istnieją - nie tylko nie ma dowodu na ich istnienie (boga i słoni), ale można wyjaśnić funkcjonowanie świata bez ich obecności.

> Przecież nie mamy, żadnego dowodu na życie na Marsie ale nie wyklucza to prowadzenia
> niezwykle kosztownych poszukiwań tego życia. A szukamy go bo wierzymy, że może tam istnieć.
Osobiście uważam, że nie ma życia na Marsie, ale szanse na znalezienie go tam są większe o rzędy wielkości niż szanse na udowodnienie istnienia boga.

---

Wielu ludzi szybciej umrze, niż pomyśli. I wielu tak umiera. Bertrand Russell

>Cały dorobek kulturalny ludzkości jest tak przesiąknięty treściami związanymi z
>religią, że można śmiało powiedzieć, iż bez religii powstałyby niesamowite, wręcz genialne dzieła kulturalne i zarazem naukowe.
Zgadzam się całkowicie , nie rozumiem podejścia autora wątku... Religia była potrzebna po to by jedynie zawirusować swą głupotą kulturę, nie po to by być jej elementem składowym.

---

natalka_88

>>Nie ulega wątpliwości, że światopogląd ateistyczny jest cechą regresywną. Nasi odlegli zwierzęcy
>przodkowie byli ateistami i to ateistami doskonałymi. Bo to nie było tak, że oni (tak jak obecni
>ateiści) nie wierzyli w istnienie Boga. Bóg nie był dla nich nawet pustym pojęciem, oni w ogóle tego
>pojęcia nie znali.

Chyba każdy ateista pamięta, że ma kompanów w świecie zwierząt. Nie dostrzegam w tych passusach niczego odkrywczego.

>>Cały dorobek kulturalny ludzkości jest tak przesiąknięty treściami związanymi z
>religią, że można śmiało powiedzieć, iż bez religii nie byłoby kultury.

Gdybyś pokazał mi lud, który nie oddawał czci bogom i swoją aktywność ograniczył do zaspokajania potrzeb niższego rzędu, to przyznałbym Ci racje. Jako, że nie ma takich danych, Twoja teza jest niewiele warta. Po prostu nie poddaje się weryfikacji.

>>Dla naszych przodków było oczywistym, że śmierć ludzkiego ciała nie jest kresem człowieka, że nasze
>życie nie jest tylko krótką chwilą pomiędzy nicością i nicością.

Z tej, jak również z innych partii Twojego wywodu wnioskuję, że religijność to dla Ciebie jedyna prawomocna matryca racjonalności i transgresji. Osobiście sądzę, że natura związku pomiędzy ludzką kreatywną aktywnością a narodzinami religii jest nieco inna. Wizja życia wiecznego ma odsuwać od człowieka perspektywę nicości. Nie po to jednak, by zwyczajnie utrwalić jego istnienie (gdyby tak było, zapewne i nietoperze pobudowałyby świątynie). To raczej próba wieczystej petryfikacji efektów naszych działań, którym nie potrafimy odmówić prawa do ocalenia. Nie możemy zgodzić się na to, by wszystko to,w czym upatrywaliśmy sensu naszego istnienia od tak obróciło się w niwecz. Niebo to miejsce, gdzie o tych wysiłkach nie tylko się pamięta, ale też ochoczo się je nobilituje.

Ta specyfikacja ma oczywiście za przedmiot religie takie, jak judaizm czy chrześcijaństwo. Obrzędy pierwszych homo sapiens były nieśmiałą próbą racjonalizacji i zjednania sobie sił przyrody. Tak czy siak, jedno wydaje mi się jasne: religia nie jest pierwociną osoby w personalistycznym sensie tego słowa, stanowi co najwyżej próbę jej hibernacji.

>>Ewolucja jest procesem jednokierunkowym. Cechy atawistyczne mogą występować nawet bardzo często
>(opisywano pewne małe zamknięte populacje, których wszyscy członkowie mieli ogony), jednakże nigdy
>nie staną się na powrót normą. Ateizm może osiągać nawet stosunkowo znaczne nasilenie (choć w skali
>globalnej stanowi margines), jednak nigdy nie stanie się światopoglądem o podobnym choćby zasięgu do
>religii. Ewolucji nie da się zawrócić.

To jakaś nowa postać "argumentu z większości"? Czy wykład konsensualnej definicji prawdy dla intelektualnych pauperów? Pośród całego tego quasi-naukowego kwietyzmu, który tu zaprezentowałeś, jedno szczególnie mnie zastanawia. Sprawiasz wrażenie przekonanego o prawdziwości teizmu. Na jakiej podstawie z rozważań antropologiczno-biologicznych wysnuwasz ontologiczne konkluzje?

Pański komentarz wygląda jak marna onetowska prowokacja. No chyba że jest Pan pracownikiem jakiegoś laboratorium (watykańskiego?), gdzie to właśnie wyodrębniono ten regresywny gen i o genotypie człowieka zaczęto mówić jak o muszce owocówce. Śmiem jednak twierdzić, że to jedynie zainteresowanie SF wymienione w Pańskim profilu daje o sobie znać. Proponuje jeszcze rozważyć rolę chrztu jako szczepionki przed uaktywnieniem się genu, to temat w sam raz dla Pana.
Pisze Pan, że ludzie dzięki rozwojowi genów doszli do wniosku, że coś większego ich stworzyło. Załóżmy nawet, że się nie mylą. Dlaczego jednak geny nie pomogły im w dojściu do wniosku, że i tak nie są w stanie tego czegoś zadowolić? Nie zdołali nawet istnienia tego stwórcy udowodnić, bo jest jedynie wynikiem ich wymysłów i domysłów, ale i tak stosują bezsensowne rytuały, jedni chodzą na klęczkach, inni biją głową o posadzkę, bezrefleksyjnie słuchają zwierzchników. Geny popchnęły ich ku temu zdaniu sobie sprawy i co dalej? Mijają tysiące lat i nic. Dalej nie wiedzą nic więcej.
Mnie najbardziej interesują dwa zdania z Pańskiej wypowiedzi, a mianowicie:
"Cały dorobek kulturalny ludzkości jest tak przesiąknięty treściami związanymi z religią, że można śmiało powiedzieć, iż bez religii nie byłoby kultury."
"Współczesny ateista nie wierzy w istnienie Boga, jednakże nie jest w stanie wyprzeć tego pojęcia ze świadomości."
No właśnie nie jest w stanie wyprzeć ze świadomości z powodu przesiąknięcia kultur treściami religijnymi.
Nierozsądnym byłoby negowanie wpływu religii na kulturę, jednakże pisanie, że bez religii nie byłoby kultury jest conajmniej nadużyciem. Kultura byłaby, tylko nieco inna. I wcale nie gorsza. Na jakiej podstawie tak sądzę?
Większość ludzi charkateryzuje się chęcią tworzenia czegoś nowego, ciekawością świata, dostarczaniem urozmaicenia swoim zmysłom. Można to zaobserwować przyglądając się malowidłom naskalnym, odkryciom archeologicznym, ale nie tylko. Obecnie też otacza ludzi sztuka użytkowa, bez treści religijnych. Zdobione są sztućce, dywany, meble, odchodzą i przychodzą różne mody. Ludzie fascynują się barwami, wzorami, kształtami. Nawet na bielszym od śniegu papierze toaletowym tłoczy się motylki. Sztuka to też wystrugane fujarki, łowickie pająki, wyplatane koszyki.
To religijni przywódcy i fanatycy wykorzystywali rozwój kultury w celu szerzenia religii. Wodzowie mieli swoje zamki i pałace, kapłani świątynie, zwykli ludzie mieszkali ubogo, więc co miało po nich pozostać? Jako dorobek kultury podaje się budowle sakralne, ale nie można zapominać kto je projektował i budował. Budowali zwykli ludzie, tacy jakich wizerunek wkleił Pan prześmiewczo jako ateistyczną sztukę. Projektowali architekci i zdobili artyści na zamówienie hierarchów kościelnych. Nie mogli sobie tworzyć według swego widzimisię, musieli stosować tematykę religijną. Ci co próbowaliby się wyłamać, nigdy nie staliby się sławni albo po prostu staliby się martwi, a ich miejsce zastąpiłby szybko ktoś inny. Były zakazy i nakazy jak i co malować. Zresztą są do teraz, tylko nazywają się obrazą uczuć religijnych, aby nawet obecnie hamować rozwój sztuki.
Sztuka inspirowana religią miała pełnić różne funkcje. Na przykład miała przyciągnąć ludzi do koscioła, oderwać na chwilę od szarej rzeczywistości i umieścić w przepychu, aby ukazać majestat bozi. Obrazy i rzeźby w kościołach ułatwiały indoktrynację analfabetów. Inne malowidła straszyły ogniem piekielnym.
I teraz jeszcze inna śmieszna sprawa - religijna sztuka bazowała na opisach biblijnych, czyli pochodziła z wyobraźni ludzi, którzy Biblię napisali. Innymi słowy artyści nie komunikowali się z bogiem w sprawie tego co stworzyć, tylko czerpali z pism i wymysłów pochodzących od innych ludzi.
A cóż tak naprawdę boskiego widać w dziełach o treściach religijnych? Ja widzę w nich skupienie się na ludzkim ciele. Postacie wyrażają emocje i odczucia od bólu i smutku po orgazm i błogość. Różnią się od świeckich malowideł tym, iż często sceny są umieszane w chmurach, a bozie mają aureole. Anioł to człowiek ze skrzydłami, dodamy chmury i niebo i nam wyjdzie, że człowiek ptakom zazdrościł, a tu ewolucja mu nawet ogon zabrała. Jest oczywiście sztandarowy umęczony i ukrzyżowany młody mężczyzna; kultura bez religii zapewne nie wpadłaby na tyle sposobów przedstawienia ukrzyżowania. Jednak fascynacja ludzkim ciałem, jak i śmiercią bez religijnych pomysłów wystarczyłaby do rozwoju sztuki, ot wystarczy wspomnieć o "Lekcji anatomii doktora Tulpa."
Religia ograniczyła człowieka, nakazując ascezę, ucząc obrzydzenia do ciała, które miało być siedliskiem grzechu. Ludzkie ciało takie jakim fascynowali się starożytni Grecy zostało okryte worami pokutnymi.
Na temat Indeksu Ksiąg Zakazanych oraz palenia dzieł światłych ludzi na przestrzeni dziejów jako "wkładu" religii w kulturę wypowiedziano się na Racjonaliście tyle razy, że już powinno dotrzeć do każdego, kto porusza temat wartości religii dla rozwoju cywilizacji, więc ja go pominę. Dodam, że religia umocniła pewne zabobony i dała podstawy nowym. Do tej pory wzmacnia w różnych kulturach zjawiska nietolerancji, wrogości, nienawiści. Dzięki religii można manipulować ludźmi, wystawić ich jako mięso armatnie. Niektórzy ludzie dzięki religii tak umiłowali dzieło stworzenia, że bez skrupułów są wstanie wysadzić je w powietrze.

C.D.
Wracając jednak do tematu jakoby bez religii nie było kultury, trzeba rozejrzeć się bardziej uważnie zanim zacznie się snuć dywagacje, że tylko z urojeń religijnych może coś powstać. Tak literatura jak i malarstwo znakomicie obyłyby się bez dzieł literackich zwanych przez niektórych świętymi księgami. Tematykę można czerpać wprost z natury ożywionej i nieożywionej, np. flory, fauny, ciała ludzkiego; wydarzeń historycznych, emocjii i odczuć ludzkich: miłości, nienawiści tęskonoty itd. Można z łatwością zauważyć, że to biblijnym "świętym" postaciom przypisano ludzkie cechy i opisano ich ziemskie przygody, ubarwiając je jedynie "cudami". Podobne, a nawet ciekawsze opowieści można odnaleźć w baśniach, podaniach, legendach. Bozie da się zastąpić z łatwością elfami, goblinami, trollami, czarownicami, nimfami, krasnoludami. Mało tego - bardzo wiele osób twierdziło, że je widziało na własne oczy. Można im nawet postawić pomniki. W Polsce są przecież Smok Wawelski i Syrenka, a iluż pisarzy i artystów zainspirowali. Nie ma ludzi ani bogów niezastąpionych.

Kultura to nie tylko podziwianie tego to co widzimy i słyszymy. To nie tylko kopuły kościołów, miejskie parki, balet, muzyka. Ludzie na całym świecie używają swych zmysłów w celu poszerzania doświadczeń. Dlatego docenia się nowe smaki w potrawach, poszukuje nowych zapachów perfum, zapewnia się przytulny dotyk miłych materiałów na skórze. To nie ma związku z religią lub jej brakiem. Tak samo bez religii człowiek dogadzałby zmysłowi wzroku i słuchu. Bez religii też rozwinąłby medycynę, aby usuwać ból oraz architekturę, aby zapewnić sobie dach nad głową, tylko i wyłącznie dla komfortu. Są oczywiście ludzie którzy dla własnego komfortu wierzą w boga, są i inni, którzy dla jeszcze większego komfortu i odsunięcia doczesnych problemów korzystają z narkotyków czy alkoholu.

Twierdzi Pan, że i obecnie artyści czerpią natchnienie z treści religijnych. I tu się zgodzę, jednak przyczny tworzenia też pozostały jak za dawnych czasów. Artysta religijny, na przykład w Polsce, może się podlizać komu chce, zaistnieć w mediach, a przy okazji zgarnąć pieniądze. Odpowiada na zapotrzebowanie dewotów. To tak jak produkowanie artykułów dziecięcych z obrazkami Disney'a, tyle że katolikom daje się dziewicę na chmurze albo składa do kupy rymy częstochowskie aby powstała pieśń. I nie oszukujmy się - masy nie pójdą oglądać na wystawie wybitnego dzieła, im kultura religijna daje coś mniej skomplikowanego, ot breloczek ze św. Krzysztofem lub inny odpustowy artykuł. To ten kolejny wkład w kulturę.

Proponuję Panu również badania nad tym jak ten wymyślony przez Pana ateistyczny gen regresywny idzie w parze z rozwojem inteligencji, może znowu będą jakieś zaskakujące wyniki.