Polska grupa squad303 postanowiła zaangażować się w wojnę na Ukrainie
Haker "Jan Zumbach": Na początku jeździliśmy z pomocą na granicę. Pewnego dnia wpadliśmy na pomysł, że możemy zrobić coś skuteczniejszego. Pomyśleliśmy, że skoro znamy się na cyberbezpieczeństwie, to najlepszym rozwiązaniem będzie stworzenie witryny, która pozwoli ludziom z całego świata zaangażować się i pomóc Ukraińcom poprzez rozmydlanie propagandy kremlowskiej.

Każdy z nas może przekazać bezpośrednią wiadomość mieszkańcom tego zniewolonego kraju.
call.1920.in/

Stworzyliśmy narzędzie, które pozwoli ludziom z całego świata też zrobić coś dobrego, bez wychodzenia z domu. Jestem z pokolenia "Solidarności" i Radia Wolna Europa, więc wiem, że przekazywanie prawdziwych informacji działa i ma sens. Rosjanie zostali odcięci od internetu i są karmieni tylko propagandą, jedyną metodą komunikacji z nimi jest wysyłanie wiadomości przez WhatsApp czy e-mail.

Ilu Rosjan po otrzymaniu wiadomości zdecydowało się podjąć rozmowę?
- Początkowo zgadywaliśmy, że odpowiada 10 do 15 proc., bo reszta się boi. To było w czasie, kiedy umożliwiliśmy tylko wysyłanie SMS-ów. Odsetek podskoczył do 30 proc., kiedy umożliwiliśmy komunikację przez WhatsApp i e-maile, ponieważ WhatsApp jest postrzegany jako narzędzie niekontrolowane przez rosyjski rząd. Od dwóch tygodni za szerzenie nieprawdy w rozumieniu kremlowskim o wojnie w Ukrainie grozi 15 lat więzienia.
Ten projekt nie polega tylko na wysyłaniu wiadomości do Rosjan. Gdybyśmy tak chcieli zrobić, to zhakowalibyśmy rosyjskie bramki i wysłalibyśmy kilkadziesiąt milionów wiadomości. To historia o ludziach z całego świata, którzy chcą się zaangażować, chcą coś zrobić. Ci ludzie wysłali już ponad 40 mln wiadomości i to oni są sercem tego projektu. Oni sami rozpoczynają dyskusję, chcą się dzielić prawdą o tym, co dzieje się w Ukrainie.

Jaką ilością danych dysponujecie i skąd je macie?
- Mamy prawie wszystkie numery rosyjskich telefonów. Wiemy o ich właścicielach bardzo dużo, ale szanując prywatność ludzi w Rosji, udostępniamy tylko numery bez opisu. Chcemy też chronić Rosjan przed wyciekiem innych danych poza anonimowym numerem telefonu. Szanujemy ich wolną wolę: jeśli chcą, to odpiszą, jeśli nie, to nie odpisują. Numery pozwoliliśmy sobie "pożyczyć" od rosyjskiego rządu.
- Przed konfliktem w Ukrainie byliśmy karmieni informacjami, że Rosja jest potęgą, jeżeli chodzi o cyberofensywę i cyberwojnę. Słyszeliśmy, że Rosjanie maczali palce w wyborach w Stanach, mieli wpływ na brexit i wybory w Katalonii, a tymczasem teraz zwykli ludzie z całego świata sparaliżowali infrastrukturę kraju, który przedstawiał się jako najpotężniejszy w dziedzinie cyberbezpieczeństwa, budował farmy trolli i miał własne dywizje hakerskie. To coś, czego demokratyczne kraje nie mogą robić. Ten mit runął, zniszczony przez ludzi takich jak my.

Nie boicie się zemsty rosyjskich służb za "pożyczenie" tych danych?
- Ataki na DDOS [atak na system komputerowy lub usługę sieciową w celu uniemożliwienia działania - przyp. red.] zaczęły się drugiego dnia po uruchomieniu strony. Trzeciego dnia skala była już ogromna, ale udało nam się opracować technologię, która nas uchroniła przed tymi atakami. One są prowadzone non stop. Czasami wysiada nam całe łącze do serwerowni.
Od kilku dni jesteśmy atakowani przez lepiej przygotowanych specjalistów, którzy próbują położyć nasze serwery. Od czasu do czasu im się to udaje, ale my te serwery stawiamy na nowo. Dopóki chłopaki mają siłę, to walczą. Jeżeli oni nas atakują i się nas boją, to znaczy, że nasz projekt działa i robi robotę.

Wojna w Ukrainie trwa już prawie miesiąc. Ile trwa cyberwojna Rosji z krajami Zachodu, bo wydaje się, że znacznie dłużej?
- Punkty przełomu, które dla mnie są ważne, to ujawnienie powstania fabryki trolli w Sankt Petersburgu [tzw. agencja badań internetowych została odkryta w 2014 r. - przyp. red.]. To pierwszy ujawniony przejaw instytucjonalnej organizacji sił zbrojnych na wypadek cyberwojny. Ta data jest punktem zwrotnym.
Drugim momentem były wybory w Stanach Zjednoczonych, które wygrał Donald Trump. Dla mnie prywatnie moment, w którym ktoś na Kremlu zdecydował, że trzeba się zająć tym na poważnie, był wtedy, kiedy powstał serwis Sputnik. Później powstał ten serwis w innych krajach, a po tym dziwne serwisy mu podlegające. Do tej pory jednak Rosjanie nie mają z działań hakerskich większych sukcesów. Jest ich za mało, za to dużo osób walczy w imię idei Anonymousa.

Jaki jest cel takich Sputników?
- To wbrew pozorom bardzo skuteczne narzędzie przeciwko krajom demokratycznym, bo one nie mogą stworzyć czegoś podobnego. Dzięki takim serwisom tworzone są treści, które później w sprytny sposób generowane są na Twitterze, Facebooku i w innych mediach społecznościowych. Zwykłej osobie ciężko wykryć, że to fake news, bo trudno go zweryfikować. Najczęściej te wiadomości pojawiają się najpierw na Sputniku, później w mediach społecznościowych i na satelickich serwisach w innych krajach w różnych językach. W ten sposób wpływa się na opinię publiczną.

Kilka godzin po wybuchu wojny w Ukrainie pogranicznicy mieli spory problem z systemem weryfikującym samochody przekraczające granice. To przypadek czy wiadome działanie Rosjan?
- Nie mam dowodów, żeby stwierdzić, że to świadome działanie, ale nie wierzę w takie przypadki. Nie wierzę też w przypadek, kiedy nagle zostały zaatakowane wszystkie banki w Polsce. To było w pierwszym tygodniu wojny. W jednej godzinie pojawiły się problemy u dostawców kablówki i banków. To też był atak hakerski Rosjan. Na szczęście nieudany.

rzeszow.wy(*)main_topic_ua-K.C-B.5-L.2.maly