Zastanawiam się nad naturą dualizmu korpuskularno - falowego światła. Została ona oczywiście tak doskonale udokumentowana, że nie ma mowy o jakichkolwiek wątpliwościach w tej materii, chciałbym jedynie spróbować je zrozumieć "u źródeł", że tak powiem. Nie zadowala mnie bowiem zbyt łatwe poprzestawanie na stwierdzeniu istnieniu takich czy innych praw wyrażone tylko w postaci równań matematycznych - wiadomą bowiem rzeczą jest to, że konieczność oparcia się na czysto matematycznym opisie zjawiska wyklucza z grona potencjalnych czytelników artykułów czy publikacji popularnonaukowych większą część populacji...

Chciałbym przeto zaproponować pewne doświadczenie (być może już zostało przeprowadzone, jednak jak dotąd nie znalazłem niczego podobnego na Googlu), bardzo proste i mające pokazać jeszcze jeden przejaw owego dualizmu, bez owej magicznej aury, jaka temu zjawisku w wielu opisach nazbyt często zdaje się towarzyszyć.

1. Do doświadczenia potrzebny będzie: laser w zakresie światła widzialnego, detektor umożliwiający pomiar natężenia promieniowania, polaryzatory, układ zwierciadeł odbijających światło umieszczonych na podstawie umożliwiającej mikrometryczną regulację ich położenia, rozdzielacz promienia laserowego na dwie wiązki, pryzmat, którego jedna ze ścianek będzie pokryta warstewką srebra i mającą właściwości półprzepuszczalne - odbija promieniowanie pochodzące spoza pryzmatu a przepuszcza to od strony wewnętrznej:



2. Poniższa ilustracja przedstawia przebieg eksperymentu.



Opis: promieniowanie laserowe rozdzielone na dwie wiązki, zgodne co do długości fali i polaryzacji, zostaje ponownie na siebie nałożone po interakcji z pryzmatem, w tym samym kierunku i zwrocie. Dla klarowności idei eksperymentu pominąłem kwestie załamania promienia na powierzchniach pryzmatu.

Otóż biorąc pod uwagę falową (i tylko falową) naturę światła powinno być możliwe takie przesunięcie fali przez nastawny układ zwierciadeł, w którym fale z obydwu wiązek znajdą się w przeciwnych fazach i ulegną całkowitemu wygaszeniu. Jednak taki stan rzeczy oznaczałby złamanie zasady zachowania energii.

Przewidywany wynik eksperymentu: niezależnie od regulacji układu zwierciadeł nastawnych, natężenie fali na detektorze będzie zawsze sumą dwóch fal zgodnych w fazie, czyli będzie miało miejsce zjawisko kwantowe uniemożliwiające jakiekolwiek gaszenie fali.

Gdyby eksperyment wykazał prawdziwość tej hipotezy, możliwa chyba byłaby

3. Interpretacja: zarówno zasada zachowania energii jak i równania falowe opisujące promieniowanie elektromagnetyczne są obiektywnie prawdziwymi ale nie powiązanymi ze sobą prawami, które różnią się statusem hierarchicznym. Zasada zachowania jest ważniejsza i ona to w doświadczeniach, w których sama tylko natura falowa zjawisk mogłaby prowadzić do jej złamania powoduje zjawiska, które interpretujemy jako kwantowe. Mówiąc inaczej, istnienie fotonów jest (tylko) efektem podporządkowania prawa ruchu falowego zasadzie nadrzędnej, zachowania energii.

...
Dywagacje filozoficzne :
Gdyby to tak wyglądało, moim zdaniem stanowiłoby to silny argument za niejednoczesnością powstawania poszczególnych praw fizycznych - tu zasady zachowania byłyby wcześniejsze, ale także za ich obiektywnym istnieniem, nie tylko jako uzgodnionej i sformalizowanej interpretacji wyników obserwacji.