Chciałbym od razu zaznaczyć, że jest to dywagacja z pogranicza humoru fizycznego, niemniej jednak dość interesująca - nie znalazłem bowiem jak dotąd niczego podobnego, jakkolwiek zainspirowała mnie idea przestrzeni fazowej.

Interesuje mnie tutaj przestrzeń newtonowska, nie czterowymiarowe kontinuum czasoprzestrzenne. Chodzi mi o aspekt psychologiczny naszego postrzegania przestrzeni. Jak wiadomo, Immanuel Kant zwrócił uwagę na to, że zarówno czas i przestrzeń są pewnymi formami umysłu, od których nie możemy się uwolnić i ta konstatacja (o ile dobrze rozumiem krytykę czystego rozumu) prowadzi do konkluzji, że nigdy nie będziemy w stanie orzec z całą pewnością, jaka jest rzeczywistość "sama w sobie", nie poddana "obróbce" umysłu.

Otóż mam pewne spostrzeżenie - ciekawe, mam nadzieję - które w zaskakujący sposób współgra z tym kierunkiem myślenia. Postawmy sobie otóż pytanie: ile wymiarów ma przestrzeń, którą postrzega każdy człowiek dysponujący zdrowym wzrokiem? Trzy?

Czyżby?

Geometria euklidesowa opisuje właściwości przestrzeni trójwymiarowej (jak i każdej innej skończenie wymiarowej, na której jest założona metryka pitagorejska) poprzez "czyste formy", kształty. Żadna dodatkowa treść fizyczna nie jest uwzględniana.

Tymczasem nasz umysł, za pośrednictwem wzroku rejestruje nie tylko czyste kształty, zanurzone w przestrzeni, którym potrafimy dzięki pracy naszego mózgu przypisać atrybuty głębokości, szerokości i wysokości; dochodzi ponad to atrybut koloru - ważny przecież niesłychanie przy ustalaniu przestrzennego ukształtowania i wzajemnych relacji przedmiotów, o czym może zaświadczyć każdy w miarę przyzwoity malarz - a także natężenia światła. W sensie matematycznym są to funkcje na trójwymiarowej dziedzinie, barwa jak i natężenie światła nie są z zasady ze sobą sprzężone, jest to więc funkcja posiadająca przeciwdziedzinę dwuwymiarową.

Obraz takiej funkcji może być przedstawiony tylko w przestrzeni pięciowymiarowej.

W sensie ściśle geometrycznym więc postrzegana przez nas przestrzeń jest bytem pięciowymiarowym (przypominam, że nie zajmuję się tu zupełnie składową czasową). Można zatem dywagować, że to, co postrzegamy jako "trójwymiarowość" naszego świata jest jedynie efektem kompresji danych przez mózg (a wiadomo, że takie funkcje działania mózgu istnieją i są bardzo ważne dla zrozumienia wielu zjawisk z obszaru psychologii percepcji).

Stan Tymiński zatem nie kłamał, twierdząc, że znajduje się w czwartym wymiarze, skoro normalni ludzie żyją w piątym (pomijając czas).