Częsc pierwsza

Z 30 mln zł, które w latach 2016-21 pochłonęły prace podkomisji smoleńskiej Antoniego Macierewicza, prawie 8 mln zł kosztował raport NIAR (National Institute for Aviation Research), czyli Narodowego Instytutu Badań Lotniczych z amerykańskiego Uniwersytetu Wichita.
Na ustalenia NIAR podkomisja powoływała się w raporcie końcowym, głosząc, że 10 kwietnia 2010 r. w Smoleńsku doszło do zamachu na polski tupolew 154, w efekcie czego zginął prezydent Lech Kaczyński wraz z małżonką i 94 inne osoby, w tym parlamentarzyści, wielu dowódców polskiego wojska, ważni urzędnicy państwa. Tyle że badania NIAR nie potwierdziły tego, co chciał Macierewicz i politycy PiS. Dlatego zostały ukryte, sfałszowane i zmanipulowane. Dowody na celowe fałszerstwo pokazała w poniedziałek wieczorem telewizja TVN 24 w filmie „Siła kłamstwa". Jego autor Piotr Świerczek, dziennikarz od lat badający katastrofę smoleńską, ujawnił, że podkomisja Macierewicza, dążąc do udowodnienia tezy o zamachu, sfałszowała eksperymenty i wyniki badań.
10 kwietnia 2022 r., w 12. rocznicę katastrofy, Macierewicz ogłosił ustalenia swojej podkomisji. 10 kwietnia 2010 r. w Smoleńsku doszło do zamachu, a w prezydenckim samolocie wybuchły dwie bomby – jedna na skrzydle, druga w kabinie pasażerskiej. I że zostały zapewne podłożone podczas remontu tupolewa w rosyjskiej Samarze.
Był to dla partii rządzącej uroczysty dzień, od którego politycy PiS, z prezesem Jarosławem Kaczyńskimna czele, mówią, że zamach został udowodniony, a w Smoleńsku „doszło do straszliwej zbrodni", za którą stoi Rosja Władimira Putina.
W prezentacji Macierewicza, która towarzyszyła ogłoszeniu raportu podkomisji, kluczową rolę odegrały właśnie badania NIAR. Zarówno w raporcie, jak i w filmie, który jest do niego dołączony, NIAR jest przywoływany wielokrotnie jako autorytet naukowy potwierdzający zamach.

Tyle tylko, że ustalenia amerykańskich badaczy były zupełnie inne, niż pokazał je Macierewicz. TVN 24 wykazał, że podkomisja przemilczała niewygodne dla siebie fragmenty, a inne po prostu sfałszowała. Przykładem najbardziej ewidentnym jest wątek słynnej brzozy, która stanęła na drodze polskiego samolotu i o którą zahaczył on lewym skrzydłem, zniżając się z nadmierną prędkością w bardzo gęstej mgle.
Macierewicz i jego ludzie twierdzą, że zderzenia z brzozą i utraty kilku metrów lewego skrzydła w ogóle nie było, samolot miał nad nią przelecieć i spaść w wyniku eksplozji (wcześniej twierdzili, że drzewo nie mogło urwać płata). Powołują się przy tym na NIAR. Tymczasem w grudniu 2020 r. Macierewicz otrzymał ostateczne ustalenia NIAR w tej właśnie sprawie. Dokument był wynikiem dwuletnich badań instytutu, za które zapłaciła podkomisja z publicznych pieniędzy.
Zaprezentowana w TVN 24 tabela – wyjęta z amerykańskiego raportu – pokazuje, że trajektoria wyliczona przez komputery pokrywa się z każdym cięciem i zderzeniem z drzewami z 10 kwietnia 2010 r. W komputerowej symulacji Amerykanie potwierdzili wysokość i pozycje drzew ściętych przed uderzeniem w brzozę oraz zerwanych linii energetycznych.
W tabeli znajduje się wiele porównań i punktów zgodnych z pierwotnymi ustaleniami, a niezgodnych z tym, co pisze podkomisja. Nawet bruzdy wyryte w ziemi przez skrzydło i statecznik prawdziwego samolotu w początkowej fazie upadku zostały w tym samym miejscu wyryte przez komputerowy model w amerykańskiej symulacji. Tyle że tego opisu i tej wersji wydarzeń też nie ma w raporcie podkomisji.
Naukowcy z amerykańskiego instytutu praktycznie rozebrali wnętrze bliźniaczego tupolewa z numerem bocznym 102. Tak samo dokładnie zbadali typ drzewa, w które uderzyło skrzydło samolotu – mieli już pewność, że do uderzenia doszło. Ściągnęli z Rosji kilka różnych brzóz – targali je, łamali i rozciągali, po czym w cyfrowy sposób zapisali właściwości drzewa.
Na symulacji, którą ukrył Macierewicz, widać, jak brzoza przecina skrzydło praktycznie do jego końca. Na końcu badacze stwierdzają: „Każde dodatkowe obciążenie aerodynamiczne lub różnice w materiale/geometrii drzewa mogą spowodować całkowite pęknięcie końcówki lewego skrzydła". A to znaczy, że skrzydło mogło być przecięte przez brzozę. Tylko że w raporcie Antoniego Macierewicza i w wideoprezentacjach podkomisji wszystko brzmi zupełnie inaczej.
Za tym fałszerstwem idą kolejne. Cały czas, powołując się na ustalenia NIAR, podkomisja przekonuje, że końcówka skrzydła nie mogła odpaść w wyniku uderzenia w drzewo, lecz oderwał ją wybuch. Ale na wizualizacji NIAR jest dokładnie na odwrót. Samolot nie tylko uderza w brzozę, ale drzewo – samo się łamiąc – odrywa końcówkę skrzydła.
„Ścięta przez komputerową brzozę końcówka skrzydła podobna jest do tej końcówki ze Smoleńska. To miał być dowód na zamach, a stał się dowodem zwykłej katastrofy" – podkreśla lektor w filmie TVN 24.
Podkomisja całkowicie zlekceważyła też – potwierdzone przez badaczy – ślady drzewa wbitego w skrzydło. Tu film przywołuje ustalenia biegłych polskiej prokuratury, która cały czas nie zakończyła śledztwa. Pozgniatane i wyrwane elementy skrzydła, które później znaleziono za rowem w pobliżu brzozy, były dowodem na to, że tupolew stracił końcówkę lewego skrzydła w wyniku zderzenia z drzewem. Ale skoro – według Macierewicza – samolot w ogóle nie miał kontaktu z brzozą, bo wybuchł nad ziemią, to również takie dowody zostały w raporcie pominięte.

wyborcza.p(*)iej.html#S.MT-K.C-B.2-L.1.duzy