>Pytanie 2 - bardziej do popuszczenia fantazji: na ile obecna "kultura internetu" i zglobalizowany dostęp do informacji wpłynąć może na proces "dziedziczenia memetycznego" i zmodyfikować (zlikwidować?) funkcjonujące przez stulecia mechanizmy?

Na pewno. Świat staje się globalny, większość mieszkańców ziemi ma ogromny zestaw tych samych memów. Poza tym memy rozprzestrzeniają się z niespotykaną szybkością. Następuje unifikacja społeczeństw, wszyscy stają się podobni pod względem stylu życia - do pewnego stopnia, choć "niszowych" społeczności jest sporo. Oczywiście, pewne memy rozprzestrzeniają się w ramach tych samych kultur (wiary), społeczeństw czy społeczności lokalnych ale olbrzymia ich ilość ma charakter globalny. Nie czerpiemy już - jak kiedyś - memów wyłącznie z najbliższego otoczenia, a z całego świata.

Też nieuczesanie piszę

> Następuje unifikacja społeczeństw, wszyscy stają się podobni pod względem stylu życia - do pewnego stopnia, choć "niszowych" społeczności jest sporo. Oczywiście, pewne memy rozprzestrzeniają się w ramach tych samych kultur (wiary), społeczeństw czy społeczności lokalnych ale olbrzymia ich ilość ma charakter globalny.

Celna (choć niby oczywista) uwaga. Skorygowałbym może, że w ramach tej globalizacji da się wyróżnić populacje w pewnym stopniu izolowane, jak: euro-atlantycką, islamską i dalekowschodnią (oraz parę pomniejszy). Co nie zmienia postaci rzeczy.

A postać rzeczy jest taka, że podobnie jak zanik różnorodności genetycznej jest niebezpieczny i potencjalnie szkodliwy, podobnie może być ze współczesną unifikacją memetyczną.

Czy jednak z tego powodu należałoby zakazać TV, internetu oraz powszechnej edukacji?

Pytam, oczywiście, pół żartem, ale czy nie powinniśmy brać pod uwagę pewnych związanych z nimi potencjalnie niekorzystnych efektów długofalowych i starać się je zneutralizować (podobnie jak w pewnych przypadkach ekolodzy)?

Czy ideologia "multi-kulti" nie jest może taką - poronioną, podobnie jak pewne działania pseudo-ekologów - próbą neutralizacji postępującej uniformizacji memetycznej? Niezależnie, tak czy nie, jakie mogłyby być bardziej racjonalne działania w tym względzie?

>w ramach tej globalizacji da się wyróżnić populacje w pewnym stopniu izolowane, jak: euro-atlantycką, islamską i dalekowschodnią (oraz parę pomniejszy).

Globalizacja nie znosi mimo wszsyto problemu indywidualizmu człowieka, czy też, jak chcą niektórzy, osoby ludzkiej. Piszesz o "populacjach izolowanych". Podobnie można doszukiwać się w każdym z nas pewnej sfery "izolowanej", i to nie tylko w formie niepowtarzalności np. linii papilarnych czy innych materialnych struktur, ale w formach i zachowaniach szeroko rozumianej psyche. Globaliści (chyba idąc za strukturalizmem) podkreślają wspólne cechy, marginalizując różnice, co nie wydaje mi się właściwe. Jak zwykle prawda leży gdzieś "pomiędzy", a cały problem ma już długą brodę: chodzi o dialektykę tego, co ogólne i jednostkowe.

>czy nie powinniśmy brać pod uwagę pewnych związanych z nimi potencjalnie niekorzystnych efektów długofalowych...

To się juz dzieje. Np. wprowadzenie demokracji w globalnej skali napotyka na problemy. Podobnie było i jest z uniformizacją w sferze religijnej: żadnej religii nie udało się podbić człowieka jako gatunku.

>...jakie mogłyby być bardziej racjonalne działania w tym względzie?

Czowiek powinien mieć warunki na kształtowanie swej indywidalności. Stawiam na czas wolny, kreatywność, sztukę, ...

---

Okres ważności moich postów kończy się z chwilą ich opublikowania.

>Pytanie: czy znacie jakieś opracowania tego typu? (na szerszą skalę, bo w przypadkach poszczególnych
>uczonych, czy artystów oczywiście wpływ nauczycieli często się wspomina).

Nie wiem, czy dobrze cię pojąłem, ale jeśli tak - to tymi sprawami zajmuje się np. archeologia, paleoantropologia itp. Ostatnimi laty, gdy w te dziedziny wtargnęła genetyka, bada się ewentualne związki miedzy pokrewieństwem genetycznym a kulturowym różnych populacji minionych i współczesnych też. W zakresie historii takich badań w tej chwili nie kojarzę, ale możliwe, że także są. Plecam blog "Archeowieści" i linki od niego, można tam znaleźć sporo danych.

>Pytanie 2 - bardziej do popuszczenia fantazji: na ile obecna "kultura internetu" i zglobalizowany
>dostęp do informacji wpłynąć może na proces "dziedziczenia memetycznego" i zmodyfikować
>(zlikwidować?) funkcjonujące przez stulecia mechanizmy?

Może ten proces (selekcji memów) tylko przyspieszyć przez zwiększenie przepustowości kanałów. Zarazem jednak opóźni się on skutkiem przyrostu liczby odbiorców. Trudno orzec, który proces weźmie górę.

>>Pytanie: czy znacie jakieś opracowania tego typu? (na szerszą skalę, bo w przypadkach poszczególnych
>>uczonych, czy artystów oczywiście wpływ nauczycieli często się wspomina).
>Nie wiem, czy dobrze cię pojąłem, ale jeśli tak - to tymi sprawami zajmuje się np. archeologia, paleoantropologia itp.

Na poziomie ogólnym - być może. Ale bardziej chodzi mi o wskazanie konkretnej, precyzyjnej ścieżki transmisji memów - analogicznie jak można wskazać ścieżkę transmisji genów, w osobie swych rodziców, dziadków etc. (niektórzy nawet do 10 pokoleń wstecz! Rzecz jasna, biorąc pod uwagę, że transmisja memetyczna nie jest tak "czysta" i jest w niej wiele pobocznych wpływów.

Przykład ze świata muzyki: wspaniała współczesna organistka, Marie Clair Alain, studiowała grę organową w klasie Marcela Dupre, a harmonię u Maurice Duruflé (obu - wybitmych kompozytorów).

Z kolei Dupre studiował u innych wybitnych organistów / kompozytorów: Vierne'a i Widora; tego ostatniego zastąpił na stanowisku tytularnego organisty paryskiego kościoła Saint Sulpice (posada - instytucja!)

Durufle natomiast był także przyjacielem i asystentem ww. Vierne'a (w katedrze Notre Dame).

Vierne był uczniem Widora i Cesara Francka i kontynuatorem symfoniki tegoż ostatniego.

Widor z kolei był - a jakże - kontynuatorem stylu Francka i jego następcą w konserwatorium paryskim w katedrze organów. A pondato asystentem Camille Saint-Saëns'a (Saint-Saëns i Franck to jeszcze wybitniejsi kompozytorzy

Pewnie można by ciągnąc dalej. W każdym razie, nie ma przesady w stwierdzniu, że M.C. Alain - oprócz niewątpliwego osobistego talentu - jest kontynuatorką i spadkobierczynią wielkiej szkoły muzyki francuskiej, wywodzącej się - co najmniej - od Cesara Francka.

Powstaje z tego bardzo ładne drzewko. Podobnych - w świecie muzycznym, teatralnym, czy naukowym - można by wskazać masę.

>>Pytanie 2 - bardziej do popuszczenia fantazji: na ile obecna "kultura internetu"
>>dostęp do informacji wpłynąć może na proces "dziedziczenia memetycznego" i >Może ten proces (selekcji memów) tylko przyspieszyć przez zwiększenie przepustowości kanałów. Zarazem jednak opóźni się on skutkiem przyrostu liczby odbiorców. Trudno orzec, który proces weźmie górę.

Z pewnością. Natomiast pozostaje pytanie, czy wyeliminuje on (a przynajmniej: zmarginalizuje) tradycyjny przekaz typu "mistrz-uczeń", czy też ten ostatni nadal jednak pozostanie kluczowy.

>Powstaje z tego bardzo ładne drzewko. Podobnych - w świecie muzycznym, teatralnym, czy naukowym - można by wskazać masę.

Ale czy - gdybyśmy nie mieli informacji historycznej o tym, kto się u kogo kształcił - zdołalibyśmy wskazać, które memy Alain ma od Francka, które od innych ogniw tego łańcuszka muzyków, a które jeszcze skądinąd? Z tego, co obserwuję, robi się raczej coś odwrotnego - poszukuje się wspólnych memów właśnie w oparciu o wiedzę, kto kogo uczył, czerpaną z historycznych źródeł.
Bo tak po prawdzie memetyka jako dyscyplina nauki obecnie niemal nie funkcjonuje. Myślę, że jej tłuste lata i tworzenie takich analiz, jakich oczekujesz, dopiero przyjdą. Bo najpierw trzeba stworzyć odpowiedni aparat matematyczny i wrzucić go w potężne komputery - to zaś wymaga pieniędzy. A nikt ich nie da, póki nie znajdzie sposobu, by mu się te nakłady zwróciły.

>Z pewnością. Natomiast pozostaje pytanie, czy wyeliminuje on (a przynajmniej: zmarginalizuje) tradycyjny przekaz typu "mistrz-uczeń", czy też ten ostatni nadal jednak pozostanie kluczowy.
>
Eliminacja tego procesu postępuje już od czasu wynalezienia pisma. przyspieszyła po wprowadzeniu telegrafu, telefonu, radia, telewizji.. Sądzę jednak, że pewna grupa memów nie może być przekazana inaczej, niż w bezpośrednim kontakcie międzyludzkim - i dlatego ten kontakt nie zaniknie

>>Powstaje z tego bardzo ładne drzewko. Podobnych - w świecie muzycznym, teatralnym, czy naukowym - można by wskazać masę.

>Ale czy - gdybyśmy nie mieli informacji historycznej o tym, kto się u kogo kształcił - zdołalibyśmy wskazać, które memy Alain ma od Francka, które od innych
ogniw tego łańcuszka muzyków, a które jeszcze skądinąd? Z tego, co obserwuję, robi się raczej coś odwrotnego - poszukuje się wspólnych memów właśnie w oparciu o wiedzę, kto kogo uczył, czerpaną z historycznych źródeł.

Ciekawe pytanie. Odpowiedź jest moim zdaniem umiarkowanie twierdząca (o czym niżej)

Istotnie, zazwyczaj wnioskujemy z informacji biograficznych. Czy jednak z genami jest inaczej? Odnośnie pokrewieństwa zdecydowanie częściej bazujemy na przekazach rodzinnych czy dokumentach (państwowych bądź parafialnych) niż badaniu DNA

Zwróć ponadto uwagę, że w przypadku memów nie mamy do dyspozycji podobnej metody: nie da się ich pobrać, namnożyć i zrobić elektroforezy Zresztą tak samo, jak w przypadku genów jeszcze kilkadziesiąt lat temu. Możemy więc dziś dla memów stosować metody takie, jakie stosowano wówczas. To znaczy:

- ustalanie pokrewieństwa na podstawie bezpośredniej obserwacji przekazu materiału (kto kogo rodził, albo kto kogo uczył)

- domniemanie pokrewieństwa na podstawie podobieństw morfologicznych (fenotypu, zamiast bezpośrednio genotypu). Metoda ta nie jest oczywiście w 100 proc. niezawodna, sprawdziła się jednak doskonale w biologii ewolucyjnej.

Podobnie jak tam, w dziedzinie memetyki obserwować można podobieństwa, z których wnioskować można o powiązaniu memetycznym.

Przy czym rzadko możliwe jest wskazanie pojedynczego, ściśle zdefiniowanego i pojedynczego memu - przykładem tego mogłyby być "wariacje na temat" tworzone przez różnych kompozytorów na podstawie krótkiego fragmentu muzycznego, zaczerpniętego od innego kompozytora. Taki pojedynczy mem bynajmniej zresztą nie świadczy o bliższym powiązaniu.

Bardziej chodzi o pewne kompleksy memów, których pokrewieństwo jest trudniejsze do ścisłego zdefiniowania, jednak bardzo wyraźne dla znawców: mogą to być pewne techniki kompozytorskie, wykonawcze, malarskie, charakterystyczna tematyka itp. - różne rzeczy, które składają się na to, co nazywamy stylem.

>Bo tak po prawdzie memetyka jako dyscyplina nauki obecnie niemal nie funkcjonuje.

Niestety, to prawda. Na razie obracamy się w kręgu ogólnych idei i analogii. Być może, że wynika to również z natury samych memów, które wydają się być czymś zdecydowanie mniej konkretnym, a bardziej "rozmytym" w porównaniu do genów - co oczywiście nie ułatwia ścisłego posługiwania się tym pojęciem i jego badania.
To zaś może być po prostu spowodowane faktem, że memy nie "okrzepły" jeszcze wystarczająco, a to dlatego że nie miały czasu - w przeciwieństwie do ok. 1 mld lat genów ewoluują one dopiero od najwyżej kilkudziesięciu tysięcy lat.
To oczywiście tylko pewna fantastyka

> Myślę, że jej tłuste lata i tworzenie takich analiz, jakich oczekujesz, dopiero przyjdą. Bo najpierw trzeba stworzyć odpowiedni aparat matematyczny i wrzucić go w potężne komputery

Takie potężne komputery i programy właśnie zaczynają się tworzyć w ramach tzw. "big data". Co prawda badania są na razie ukierunkowane bardziej pragmatycznie niż naukowo i dotyczą głównie propagacji pewnych szczególnych grup memów, zwłaszcza związanych z możliwą destabilizacją porządku publicznego oraz związanych z zachowaniami konsumpcyjnymi.

> - to zaś wymaga pieniędzy. A nikt ich nie da, póki nie znajdzie sposobu, by mu się te nakłady zwróciły.

Jak widać z powyższego przykładu, ktoś jednak zwietrzył tu interes

>Pewnie można by ciągnąc dalej. W każdym razie, nie ma przesady w stwierdzniu, że M.C. Alain - oprócz niewątpliwego osobistego talentu - jest kontynuatorką i spadkobierczynią wielkiej szkoły muzyki francuskiej, wywodzącej się - co najmniej - od Cesara Francka.
Dysponowała (niestety już w czasie przeszłym) nienaganną techniką, co można sprawdzić na podstawie jej wykonań słynnej "Litanii" Jehana Alain, brata. Radziła sobie też całkiem nieźle z koncertami Händla, który był przecież nosicielem memów (wektorów?) romańskich. Ale:
www.youtub(*)9woz9U&list=PLFF6B361C3A9131A8

>Dysponowała (niestety już w czasie przeszłym) nienaganną techniką, co można sprawdzić na podstawie jej wykonań słynnej "Litanii" Jehana Alain, brata. Radziła sobie też całkiem nieźle z koncertami Händla, który był przecież nosicielem memów (wektorów?) romańskich. Ale:
>www.youtub(*)9woz9U&list=PLFF6B361C3A9131A8

Istotnie, w tym nagraniu słychać wyraźnie techniczne uszczerbki (by nie powiedzieć że chwilami całkiem jej się rozjeżdża), jeśli to masz na myśli. Niemniej, wykonanie jest muzycznie przemyślane i ma swój smak (przynajmniej dla mnie). No a pani na tym filmie ma już przecież swoje lata! Swoja drogą, nie wiedziałem że zmarła w tym roku

Jeśli szukasz absolutnej maestrii technicznej, a zarazem interpretacyjnej, to na dzień dzisiejszy niedościgłym wzorem jest dla mnie Ton Koopman. Ten sam (?) utwór: www.youtube.com/watch?v=-Qvdi_ckZ0Y

Nota bene Koompan (jak pewnie każdy, czy prawie każdy wybitny artysta) też jest przedstawicielem "linii przekazu": Leonhard
>Koopman
>Suzuki.

>Jeśli szukasz absolutnej maestrii technicznej, a zarazem interpretacyjnej, to na dzień dzisiejszy niedościgłym wzorem jest dla mnie Ton Koopman. Ten sam (?) utwór: www.youtube.com/watch?v=-Qvdi_ckZ0Y
>Nota bene Koompan (jak pewnie każdy, czy prawie każdy wybitny artysta) też jest przedstawicielem "linii przekazu": Leonhard
>Koopman
>Suzuki.
Ten sam, ale nie taki sam. Koopmana wyjąłeś mi dosłownie z ust, zamierzałem zacytować go dla porównania. On gra właśnie odrobinę niechlujnie ów kawałek, ale za to nie ulega antymemowi "jaki ten Bach był w 4 dupy pobożny!". Nikt nie wytłumaczył widocznie pani profesor, że trzeba to grać poco rubato w cezurach i zmieniać manuały, mimo braku takich oznaczeń w nutach, w przeciwnym razie nuży słuchacza (nb. rzetelna robota kamerzysty). Sam J.S.Bach usiłował podłapać romański idiom, o którym była wcześniej mowa, drogą korespondencyjną. Ja nie słyszę wszakże nic włoskiego np. w "koncercie włoskim" ani w omawianej toccacie.
Czy ta linia przekazu, o której wspominasz, przechodzi przez Goulda?
Wydaje mi się, że tak, ale trzebaby przeczesać wypowiedzi Koopmana.