Czy ponowne zdobycie władzy przez Roberta Ficę pozwoli mu uchronić się przed zarzutami o mafijne powiązania? Na razie poparcie swojej partii buduje na prorosyjskiej dezinformacji.
- Żyjemy w liberalnym faszyzmie, w kraju gdzie prezydent używa nazistowskiego pozdrowienia "Sława Ukrainie!". To hańba! - krzyczał z mównicy w Bratysławie przed kilkoma tygodniami Lubos Blaha, poseł partii Smer. Jej przewodniczącym jest były premier Robert Fico.
Blaha stał się rok temu wschodzącą gwiazdą Smeru ze względu na swój cięty, a nierzadko wulgarny język. W partii jego notowania wciąż rosną. W tym roku dostał nawet wysokie, "biorące" miejsce na liście partyjnej.
Blaha za głównego wroga wziął sobie słowacką prezydent Zuzanę Czaputową. I został skazany kilka miesięcy temu za nazwanie głowy państwa "amerykańską agentką" i "k...". Podobny proces przechodzi teraz Fico - również były słowacki premier powiedział publicznie, że Czaputowa wypełnia dyspozycje USA i "służy obcym interesom".
Ale to nie jest najważniejszy z listy wyskoków Ficy. W ubiegłym roku został oskarżony o kierowanie zorganizowaną grupą przestępczą. To odprysk jednej z afer, których wysyp nastąpił po 2018 r., gdy krajem wstrząsnęło morderstwo dziennikarza śledczego Jana Kuciaka oraz jego partnerki, Martyny Kusznirovej. Młodzi ludzie zginęli z rąk płatnego zabójcy, który dostał zlecenie uciszenia na zawsze dziennikarza, prowadzącego śledztwo w sprawie gigantycznej ośmiornicy, jaka opanowała państwo. Narzeczona Kuciaka była przypadkową ofiarą.
Doprowadziło to ostatecznie do dymisji gabinetu Roberta Ficy. Policja rozpoczęła szeroko zakrojone śledztwo (a właściwie liczne śledztwa). Ich efekt był piorunujący.
Zarzuty o udział w zorganizowanej grupie przestępczej dostał były komendant policji, prokuratorzy, wysocy urzędnicy skarbówki. Z akt wynikało, że w latach 2012-20, czyli za rządów Smeru Ficy, państwo opanowała mafia.
Przestępcy w białych kołnierzykach unikali podatków, a także wyłudzali pieniądze od państwa. Dochodzeń nie udawało się nawet porządnie zacząć, bo informacje z policji od razu ciekły do podejrzanych.
Obok premiera i szefa Smeru zarzuty usłyszał również Robert Kaliniak, jego prawa ręka i minister spraw wewnętrznych. Obydwaj nie przyznawali się do winy. Twierdzili, że śledztwa przeciwko nim mają podłoże polityczne.
W taki sam sposób dyskredytują doniesienia niezależnych mediów, które odkrywały powiązania pomiędzy nimi a Marianem Kocznerem, domniemanym zleceniodawcą zabójstwa Kuciaka. Koczner został w tym roku uniewinniony przez sąd, ale i tak odsiaduje wyrok 19 lat więzienia za inne przestępstwa, gospodarcze.
Wraz z (wymuszoną) dymisją ze stanowiska premiera, Fico zmienił profil swojej partii. Odtąd nie nazywa się już socjaldemokratyczna, lecz "socjalnej demokracji". - Z polityka dawniej proeuropejskiego staje się kimś, kto zbliża się do narodowego socjalizmu - mówi Tomas Strażay, dyrektor Słowackiego Stowarzyszenia Polityki Zagranicznej (SFPA).
Strażay uważa, że jeśli Fico zostanie premierem, będzie w pierwszej kolejności dążyć do reformy sądownictwa. - Pod pretekstem, że sądy na Słowacji są niewydolne i wolno orzekają, będzie chciał uczynić je bardziej zależnymi od władzy - uważa.
Pavol Babosz, politolog z Uniwersytetu Komeńskiego w Bratysławie, mówi wprost: - Zdobycie władzy przez Fico ma dla niego wymiar osobisty. Jeśli pozostanie poza rządem, wkrótce może powędrować za kraty. Dlatego będzie robić wszystko, by zdobyć władzę.
Paliwem napędowym partii Smer w kampanii była antyamerykańska i antyukraińska retoryka. Fico powtarza, że to Amerykanie są odpowiedzialni za trwającą na Wschodzie wojnę.
Hasła te trafiają na podatny grunt. Według ostatniego sondażu GLOBSEC aż 34 proc. tradycyjnie przychylnych Rosji Słowaków wierzy w to, że to Zachód wywołał wojnę w Ukrainie, bo sprowokował Rosję. To najwyższy wskaźnik spośród wszystkich badanych w krajach Europy Środkowo-Wschodniej.
Katarina Klingova z instytutu Globsec nie ma wątpliwości, że prorosyjskie hasła przyjmują się w kraju dobrze ze względu na prowadzoną prze Kreml dezinformację. - W Słowacji istnieje 280 portali, które sieją dezinformację. Część z nich związana jest pośrednio lub bezpośrednio z Kremlem - mówi. Jeden z nich to Hlavne Spravy, portal, który sam określa się jako "konserwatywny". W ubiegłym roku głośna stała się sprawa z jednym z "dziennikarzy" tego portalu. Został złapany na kontaktach z attache ambasady rosyjskiej w Bratysławie, gdy przyjmował od niego pieniądze.