Kiedyś już napisałem coś na ten temat, ale przypomnę, ujmę inaczej, rozwinę... ten temat, gdyż jest to temat najważniejszy, przynajmniej z racjonalnego punktu widzenia. Termin "Cywilizacja Śmierci" znalazłem w jednym z zeszłorocznych numerów Świata Nauki. W ujęciu najprostszym określa on świat zdominowany przez wzrost entropii. Proszę o cierpliwość, ten banał jest tylko fundamentem, koniecznym do zrozumienia reszty.

Wzrostowi entropii można lokalnie się przeciwstawić, kosztem energii (i innych zasobów) z zewnątrz. Im dłużej chcemy się rozwijać - im dalej w przyszłość patrzymy - tym trudniejsze wydaje się, z naukowego punktu widzenia, pozyskiwanie zasobów. Jeżeli chcemy mieć wnuków, "a po nich choćby potop", to wystarczy nie zatruwać powietrza i wody, i jakoś to będzie. Jeśli chcemy, żeby ludzie żyli długo i szczęśliwie także za miliard lat, to musimy zorganizować dostawy wody na Ziemię np. w postaci przekierowanych komet, bo już dziś wiemy, że Ziemia nieuchronnie wysycha i bez dostaw wody z zewnątrz przekształci się w piekło Wenus.

Nas, racjonalistów, oczywiście interesuje ta bliższa perspektywa, jednak chcielibyśmy zapewnić ludzkości rozwój dłuższy niż te 100 lat, po których nasze wnuki będą mogły dać kopa w d... następnym pokoleniom. Nie chcemy przecież patrzeć, jak nasze wnuki wyrastają na psychopatów i socjopatów, nie życzymy też im takiego rozczarowania w stosunku do własnych wnuków. Dlatego myślimy raczej w perspektywie tysięcy lat, niż setek.

Wróćmy teraz do "Cywilizacji Śmierci" w ujęciu prostym, ale już nie najprostszym. Mamy nieodnawialne, wyczerpujące się źródła energii. Chcąc zachować konsumpcję energii na obecnym poziomie, w chwili wyczerpania się tych nieodnawialnych źródeł, będziemy musieli przestawić się na konsumowanie energii z zewnątrz, czyli pobieranej online z promieni słonecznych czy z grawitacji Księżyca (pływy). Cywilizacja Śmierci z tej perspektywy to nazwa cywilizacji nieprzygotowanej na takie przestawienie - cywilizacja, która w okresie przejściowym będzie zmuszona ograniczyć konsumpcję energii do poziomu śmiertelnie niebezpiecznego. Jeżeli w okresie przejściowym ludzkość będzie zmuszona ścinać drzewa na opał, niszczyć meble itp., to jest to właśnie "Cywilizacja Śmierci".

To oczywiście jest wciąż mocno uproszczony obraz. Kolejne jego uzupełnienie wymaga odwołania się do podstaw chemii. Reakcje chemiczne mogą dostarczać energii (egzotermiczne), ale mogą też wymagać dostarczenia energii (endotermiczne). Reakcje egzo- są nie tylko źródłem energii dla ludzkości, o której pisałem w poprzednim akapicie. Reakcje egzo są też łatwym źródłem otrzymywania różnych fajnych substratów, produktów i towarów, ale nie trzeba znać pojęcia entropii, aby rozumieć, jak każdy chemik to rozumie, że nawet w największym laboratorium kiedyś zabraknie substratów do reakcji egzo - pozostaną tylko popioły i inne produkty, które z chemicznego punktu widzenia są martwe, dopóki nie dostarczymy im energii z zewnątrz i nie zmusimy do reakcji endo.

Jeżeli teraz spojrzymy na Ziemię, jak na jedno wielkie laboratorium chemiczne - kompleks kopalni substratów i fabryk chemicznych - to widać, że niemal każdy pierwiastek chemiczny powinniśmy traktować z taką samą ostrożnością, jak nieodnawialne źródło energii. Wszystko, co konsumujemy, przemienia substancje zdolne do reakcji egzo w substancje zdolne tylko do endo. Odzyskanie cennego pierwiastka z popiołów jest o wiele trudniejsze niż pozyskanie go po raz pierwszy z jego pierwotnego, nieodnawialnego źródła. A coraz więcej kopalni cennych pierwiastków wyczerpuje się, coraz trudniej znaleźć nowe ich złoża… coraz więcej pierwiastków wymaga odzyskiwania ich z popiołów, śmieci i odpadów. A takie odzyskiwanie to reakcje bardzo endo.

Cywilizacja Śmierci to cywilizacja nieprzygotowana na wzrost zapotrzebowania na energię wskutek konieczności przestawienia się z obecnej produkcji egzo na produkcję endo. Mówiąc ekonomicznie, mimo spadku konsumpcji energii jej produkcja i zużycie będzie rosnąć – coraz więcej energii zabierze przemysł, coraz mniej dostaną konsumenci. A ten okres przejściowy już się zaczął. Mieszkańcy krajów Czwartego Świata już teraz muszą własnymi zębami i pazurami wydobywać ze zużytych baterii, telefonów i komputerów cenne pierwiastki, których zasoby w kopalniach się kończą. Ludzie własną energię swoich ciał zużywają na odzyskiwanie brakujących pierwiastków i umierają młodo z powodu otrucia wieloma truciznami. Oto drugi, po wycinanych lasach, symptom Cywilizacji Śmierci.

A tymczasem prawie cały nasz zachodni ciemnogród żyje sobie w błogiej nieświadomości - kupuje i wyrzuca nieużyte towary, kupuje i wyrzuca dobre jedzenie, obżera się mięsem zamiast roślinami. Oczywiście największym absurdem jest produkowanie „biopaliwa” nie z energii słonecznej online, ale kosztem nieodnawialnych zasobów energii. Ale to już miejsce na nowe wątki, bardziej ograniczone tematycznie.
cdn