Jednoznaczne określenie wskaźnika umieralności na ebolę jest trudne. Zależy on od gatunku wirusa, który i tak może mutować, a przede wszystkim od skuteczności instytucji odpowiedzialnych za przeciwdziałanie rozprzestrzenieniu się epidemii. Wskaźnik zgonów szacuje się na 60-90%. Paradoksalnie, stanowi on jeden z głównych czynników epidemiobójczych - wirus uśmierca ofiary tak szybko, że często nie zdążają dalej zarażać.

Epidemie eboli

Od pierwszego zdiagnozowanego wystąpienia eboli minęły niespełna cztery dekady. Wirus odkryto w północnej części Zairu (dziś - Demokratyczna Republika Kongo) w wiosce Yambuku nad rzeką Ebola - stąd nazwa wirusa. Jego dokładna geneza nie została wyjaśniona. Podczas pierwszej epidemii w 1976 r. śmierć poniosło ok. 300 osób. W tym samym roku pojawiło się kolejne ognisko wirusa w Sudanie (dziś - Sudanie Południowym). Zmarło ok. 150 osób. Następne epidemie, wszystkie o ograniczonym terytorialnie zasięgu, wybuchały w Afryce Subsaharyjskiej regularnie - głównie w Kongo (1995 r. - ok. 250 zgonów; 2002 r. - ok. 150 zgonów; 2007 r. - ok. 200 zgonów), w Ugandzie (2000 r. - ok. 250 zgonów). Mniejsze ogniska choroby odnotowywano także w Gabonie. W sumie, do 2014 roku na ebolę zmarło ok. 1500 osób.

W XX w. ebola wydawał się być zagrożeniem jedynie dla interioru centralnej i wschodniej części Czarnego Lądu. Obszary te są słabo skomunikowane z większymi miastami. Cechuje je relatywnie niski i nierównomierny poziom zaludnienia. Na początku tego roku wirus zaatakował w zupełnie innym środowisku - w Gwinei, Liberii i Sierra Leone.

Kraje Afryki Zachodniej położone nad Zatoką Gwinejską to państwa biedne. Ich stolice (w Konakry mieszka więcej ludzi niż w Warszawie) posiadają strategiczne znaczenie w infrastrukturze i ekonomice regionu. Porty i lotniska są ważnymi punktami tranzytowymi dla Wspólnoty Gospodarczej Państwa Afryki Zachodniej (ECOWAS).

Obszar dotknięty przez epidemię cechuje się także o wiele większą niż w Afryce Centralnej tradycją migracyjną. Granice państwowe mają charakter de facto iluzoryczny. Nie korespondują zupełnie ze strukturą etniczną. Czynniki te - mobilność, charakter transnarodowy i bezpośrednie zagrożenie wielkich miast - wyróżniają epidemię od poprzednich z dorzecza Konga. Powody te zadecydowały o liczbie ofiar, szacowanej na początku sierpnia, czyli pół roku od pierwszych zachorowań, na 800-900. Początkowo najwięcej zgonów odnotowywano w Gwinei, obecnie obserwujemy wzrost liczby przypadków śmiertelnych zakażeń w Liberii i Sierra Leone. Prawdopodobnie całkowita liczba ofiar jeszcze w tym miesiącu przekroczy tysiąc.

[...]
Ryzyko pandemii

Prawdopodobieństwo rozprzestrzenienia się epidemii poza Afrykę Zachodnią jest stosunkowo niewielkie. Oczywiście, przypadki pojedynczych zachorowań osób wracających znad Zatoki Gwinejskiej zwiększają ryzyko pojawienia się nowych ognisk choroby - także na globalnej Północy. Według epidemiologów, wieszczenie scenariuszy rodem z apokaliptycznych thrillerów i spiskowych, bioterrorystycznych teorii nie jest jednak uzasadnione. Obecnie priorytetem wydaje się udzielenie wsparcia władzom Liberii, Sierra Leone i Gwinei na powstrzymanie eboli, a następnie współpraca przy odbudowie życia gospodarczego w regionie.