Zarówno boskie przesłanie Bożego Narodzenia jak i deklaracje takie jak wspomniana są nieustannie nadużywane i wypaczane. Z imieniem Bożym na ustach setki tysięcy ludzi wysyła się na wojnę, kapłani błogosławią śmiercionośną broń, a przyniesioną z tupotem podkutych butów deklarację "Gott mit uns" zna chyba każdy.

93 lata temu wybuchła wojna, tak straszna i wielka - że nazwano ją Światową. Dopiero po okrucieństwach następnej, II wojny Światowej ta poprzednia została nazwana PIERWSZĄ.

Zakopani w błocie zrytym pociskami i pełnym rozkładających się ciał zabitych stali oko w oko, w wojnie pozycyjnej, żołnierze armii brytyjskiej i niemieckiej, tuż-tuż od siebie, dzień i noc walcząc, aby nie dać się wyrzucić ze swoich pozycji. Kto ruszył do ataku - ginął, kto się wychylił z okopów - ginął, kto został ranny w pasie ziemi niczyjej dogorywał często godzinami bez jakiejkolwiek pomocy. Dla ludzi zarytych w gliniastych, ociekających wodą rowach nie było ochrony, ginęli nieustannie i masowo. Nie było litości nie tylko dla wroga, ale i dla swoich - sądy polowe wydawały nieustannie wyroki śmierci za najbłahsze przewinienia.

W rejonie Ypres w Belgii (tam gdzie trzy lata później Niemcy użyli parzącego gazu bojowego nazwanego od tej miejscowości IPERYT) nadszedł wigilijny wieczór, 24 grudnia 1914 roku. Gdy już było ciemno, niespodziewanie strzały zaczęły przycichać. W okopach niemieckich zapalono setki świec, rozległy się kolędy, coraz rzadziej strzelała artyleria. Brytyjczycy zaczęli także śpiewać swoje kolędy. W pewnej chwili zaintonowali średniowieczną jeszcze kolędę "Come All Ye Faithful"(przybądźcie wierni), a Niemcy dołączyli się śpiewając tę znaną im kolędę w łacińskiej wersji "Adeste Fideles". Po chwili, nad pasem ziemi niczyjej poczęły się coraz powszechniej rozlegać wykrzykiwane do żołnierzy w wrogich okopach życzenia wesołych świąt....

Sytuacja rozwijała się samoistnie coraz bardziej. Żołnierze obu armii zaczęli się coraz śmielej wzywać do wzajemnych odwiedzin, w końcu wyszli bez broni na pas ziemi niczyjej zebrali zabitych i rannych a potem zaczęli odwiedzać okopy wroga i składać życzenia. Samoistny rozejm rozszerzał się wzdłuż frontu.

Tak powstała niesamowita, zapomniana już niemal obecnie historia tzw. "Christmas Truce" - rozejmu Bożonarodzeniowego.

Żołnierze obu armii, którzy na co dzień zmuszani do nienawiści - zabijali się wzajemnie, okazali się zwyczajnymi, przyjacielskimi ludźmi, ciężko doświadczonymi przez wojnę i tak samo zagubionymi w chaosie wojennej zawieruchy. Wszyscy stali wobec niezwykłego dylematu: mieli już dość zabijania, sami nie chcieli umierać, a byli do zabijania zmuszani.

Jakże okrutny był podtekst tych składanych tak szczerze życzeń, żołnierze mieli pełną świadomość, że już niedługo dostaną znów rozkazy i znów będą zmuszeni się wzajemnie zabijać.

Ta nieprawdopodobna sytuacja samoistnie powstałego rozejmu trwała w zależności od odcinka kilka dni, czasami aż do Nowego roku. Były miejsca, gdzie spokój przeciągnął się do sześciu tygodni!

Żołnierze odwiedzali się, dawali sobie małe prezenty, pożyczali nawet łopaty, żeby poprawić swoje umocnienia. Połączonymi siłami chowano zabitych wspólnie oddając im honory wojskowe, żołnierze zawierali znajomości, a nawet przyjaźnie, podobno rozegrano nawet wspólny mecz piłkarski.

Dowódcy frontów zapowiedzieli, że więcej do takich rozejmów nie dopuszczą. Mimo starań sztabów, aby nie powtórzyły się takie wydarzenia, mimo specjalnie zamawianych ostrzeliwań artyleryjskich w czasie następnych świąt Bożego Narodzenia - sporadycznie, lokalnie żołnierze znów wprowadzali świąteczne rozejmy i w dalszych latach.