Trwają w najlepsze parkoty! Rozochocone gachy uganiają się za kocicami – często kilka gachów za jedną kocicą. Dokazywania trwają w dzień i w nocy i w pewnym momencie nieuchronnie przeistaczają się w samczą rywalizację o względy partnerki – przy czym w ruch i idą gasze skoki i pazury. Z pewnej odległości wygląda to przy odrobinie wyobraźni jak boksowanie się kangurów – co niewątpliwie dodaje egzotycznej nutki zdarzeniom rozgrywającym na polskich polach i łąkach. Szarakom wypada tylko życzyć udanych godów, bo z szarakiem polskim jest tak samo jak z wróblem – gatunek onegdaj wielce pospolity, stał się wielką rzadkością i zoczenie go w warunkach naturalnych staje się nie byle jaką okazją do celebrowania.

A przyczyn takowego stanu rzeczy jest kilka

Czynnikiem który tradycyjnie miał duży wpływ na populację zajęcy jest klimat. Mroźne zimy zadawały zajęczej populacji duże straty, podobnie wilgotne lata, sprzyjające rozwojowi kokcydiozy - groźnej zajeczej choroby wywoływanej przez pierwotniaki. Ale obecnie ów czynnik  z oczywistych powodów nie odgrywa chyba istotnej regulacyjnej roli.
Istotniejszym czynnikiem zdaje się być współczesne rolnictwo wysoce schemizowane herbicydami, insektycydami oraz fungicydami., które to substancje mają  zcał pewnością negatywny wpływ na zdrowie i kondycję młodych zajęcy. Podobnie jest z mechanizacją. Duża liczba młodych zajęcy ginie podczas prac z udziałem sprzętu mechanicznego na polach lucerny, koniczyny i trawiastych łąkach.
Zające zapadają na szereg chorób, takich jak wspomniana kokcydioza, pastereloza, bruceloza, robaczyca itd. Jednakże czynnik ów występował zawsze i jeżeli przyznawać mu jakąs rolę w dziele zddziasiątkowania liczby szaraków – to tylko w kontekście osłabienia ich kondycji poprzez chemizację rolnictwa.
Kolejny czynnik – bardzo istotny – to wzrost ogromny populacji lisa, głównego drapieżnika polującego na zające. Wskutek zastosowanych szczepień ochronnych przeciwko wściekliźnie – populacja lisa wzrosła  w Polsce w ciągu ostatnich kilkunastu lat 3-4 krotnie. Fakt ten musiał odbić się drastycznie na wielkości zajęczej populacji.  W jakimś stopniu fenomen jak wyżej dotyczy także kruków, których liczebnośc skutkiem działań ochronnych zwiększyła się. Wiadomo bowiem, iż kruki często polują na małe zające. Swój udział w zmniejszeniu się zajęczej populacji mają na pewno zdziczałe koty oraz polujące na polach psy – niekoniecznie zdziczałe.
Niewątpliwie duża liczba zajęcy ginie na polskich drogach pod kołami samochodów, których liczba w ostatnich 20 latach zwiększyła się wielokrotnie.
Wreszcie lat but not least, plagą polskich wsi bywa kłusownictwo – niejednokrotnie generowane trudną sytuacją materialną kłusownika. Trudno powiedzieć jaki jest udział tego czynnika w zredukowaniu liczy zajęcy. Przypuszczam, iż nie jest to odsetek śladowy – bo chodząc po polach i lasach stosunkowo często napotykam na siłki.

Dlatego też byłem wielce zaskoczony i wielce kontent, gdy parę dni temu, włócząc się po rozświergotanych skowronkami polach Miechowszczyzny, naliczyłem w ciągu 5- godzinnej wędrówki 8 zająców!!! Słownie osiem. Nie powiem, to prawdziwa zajęcza orgia! Ostatni raz taką liczbę szaraków w tak krótkim czasie udało mi się „ustrzelić” kilkanaście lat temu. A bywało wiele razy tak, iż z eskapad jak wyżej wracałem z „łupem” np. dwóch lisów, nie mając na rozkładzie ani jednego kicaja. Ze zdarzenia jak wyżej wypada się tylko cieszyć i mieć nadzieję, iż nie jest ono przypadkiem, czy też przypadkiem ograniczonym do pól Miechowszczyzny i że sygnalizuje ono tendencję odradzania się zajęczej populacji w Polsce.
Zachęcając do szwendania się po polach i lasach i podpatrywania przyrody – polecam uprzednią lekturę „Zająca” Dygasińskiego, przepiękny pean na cześć przyrody ( i darwinizmu), którego fragment, dla zaostrzenia apetytu, poniżej przedstawiam:

„I tak, niejaki pan Kacper, szafarz na dworze morzelańskim, taki zawołany strzelec, a do
zająca spudłował. Dlaczego? Pijał za młodu gorzałkę, wino, miód, porter, likiery i na
starość ręce mu się trząść zaczęły. Szczęśliwy zając, który był pod lufą właśnie w chwili,
kiedy szafarzowi ręka drgnęła! Tetera, szlachcic zagonowy, znany kłusownik, oko tuza
potrafi wystrzelić z karty; ale ma on piekło rodzinne w domu i gdy sobie zakłóci równowag
ę duchową, żaden strzał mu się nie uda. Szczęście zająca! Węglicki, charciarz zapalony,
dostał z Morzelan smycz chartów wybornych; jednakże młode psy w złych rękach
zależały pole i choć dopędziły zająca, wziąść go nie umieją. Burek, pies księży, mieszaniec
ogara i charta, ma węch znakomity, nogi doskonałe i pysk chwytny; pies ten jednak nie
może korzystać z zalet swoich, gdyż mu u szyi zawieszono klocek z drzewa, aby nocami
nie odbiegał domu. Jest także w kniei morzelañskiej lis szczwany, Kita, który chodzi
i pełza tak cicho, że już lepiej nie można; kiedy jednak trafi przypadkiem na suchą ga-
łązkę, na liść zeschły, spłoszy szelestem zająca”.