"Grzech pierworodny, określenie, które we współczesnej teologii oznacza negatywną pracechę całej ludzkości - pracechę, ponieważ istnieje od początku i powszechnie, i jest uprzednia w stosunku do indywidualnych błędnych postaw i decyzji, a negatywna, ponieważ oznacza uwikłanie się w winę ("nieszczęsny ciężar"), którym naznaczona jest historia ludzkości. Określenie to może być mylnie pojmowane, ponieważ "grzech" nie oznacza w tym przypadku czynu, który można komuś przypisać, i ponieważ faktyczny grzech, za który ktoś może ponieść odpowiedzialność, nie może być dziedziczony. Teologia klasyczna wychodzi od tego, że "pierwszy człowiek" (Adam z Ewą) popełnił osobisty grzech, pierwszy grzech (łac. "peccatum originale originans"), którego nieszczęsne następstwa przeszły na ludzkość ("peccatum originale originatum").
1 - Aspekt biblijny. "Pierwszy upadek" opisany w Rdz 3, został zinterpretowany w literaturze mądrościowej jako wtargnięcie grzechu do historii ludzkości, czego następstwem była śmierć ludzi (Syr 25,24; Mdr 2,24). W negatywnej perspektywie apokaliptyki to mroczne widzenie historii ludzkości zostało poszerzone. Wpływ tej interpretacji na Pawła jest oczywisty; jego nawiązanie do mitologicznego "Adama", do jego nieposłuszeństwa i następstw tego nieposłuszeństwa (Rz 5,12 nn.; 7, 7-12; 8,20) służy za klasyczny dowód biblijny nauki kościelnej o grzechu pierworodnym. Tymczasem Paweł nie nauczał o grzechu pierworodnym, lecz raczej sprowadzał śmierć do osobistych grzechów, które można przypisać wszystkim: ludzie podlegają śmierci, "ponieważ (gr. "efh'hoo") wszyscy zgrzeszyli". Łaciński przekład Biblii nie oddał owego ponieważ za pomocą "quia", lecz błędnie, za pomocą "in quo" ("w którym", mianowicie "w Adamie"), tak że późniejsza teologia o grzechu pierworodnym mogła przyjąć, że wszyscy ludzie mieszczą się w nasieniu Adama i są dotknięci jego grzechem. O ile obydwa Testamenty Biblii często poświadczają powszechność grzechu i jego władzę, o tyle mało znajduje się w nich tekstów o grzechu pierworodnym.
2 - Aspekt historyczno-teologiczny. Pierwsze przesłanki teologii grzechu pierworodnego pojawiły się w III w. z racji praktyki chrztu dzieci, z której wnoszono, że "coś" w dzieciach wymaga odpuszczenia. Wpływ właśnie wspomnianego błędnego przekładu uwidocznia się u Ambrożego (zm. 397). Przed Augustynem (zm. 430) i w teologii wschodniej uwagę skupiano jednak na wyposażeniu człowieka w raju ("stan pierwotny") i jego utracie jako następstwa pierwszego grzechu, a nie na charakterze winy. W sporze Augustyna z pelagianizmem powstała - w nawiązaniu do Rz 5,12 i praktyki chrztu dzieci - właściwa teologia grzechu pierworodnego: wina Adama przeszła na całą ludzkość pochodzącą od niego, tak że z wyjątkiem bardzo niewielu ocalonych jest ona potępiona na wieki (jest "massa damnationis" albo "damnata"). Wina ta jest przekazywana przez pożądliwość seksualną. Karą za grzech pierworodny (u Augustyna po raz pierwszy "peccatum hereditarium") są, oprócz kary piekła, pożądanie, utrata wolności do dobrego postępowania, braki intelektualne i śmierć cielesna. Istnienie grzechu pierworodnego i śmierci jako jego następstwa zostało uznane (później też potwierdzone przez papieża) za kościelną naukę na synodzie w Kartaginie w 418, który za staraniem Augustyna potępił pelagianizm. Scholastyka średniowieczna zajmowała się problemem, do jakiego stopnia grzech pierworodny był grzechem i jakie mógł mieć następstwa. Później znaczenia nabrały poglądy Anzelma z Canterbury (zm. 1109) i Tomasza z Akwinu (zm. 1274), którzy u potomków Adama nie upatrywali winy w stanie faktycznym, lecz w braku pewnego stanu "samego w sobie", który jesteśmy winni Bogu, mianowicie w braku "sprawiedliwości stanu pierworodnego" (łaska uświęcająca). Sobór w Trydencie wydał dekret o grzechu pierworodnym, ponieważ M. Luter (zm. 1546) upatrywał jego istotę w pożądliwości, ale także dlatego, że w ówczesnej teologii (np. Erazma z Rotterdamu, zm. 1536) znajdowały wyraz tendencje pelagiańskie. Nauka ta mieści się w ramach starożytnego poglądu na świat: że "Adam" przez swój grzech utracił dla siebie i wszystkich potomków świętość i sprawiedliwość; że grzech ten przeszedł na wszystkich ludzi, także dzieci; że przenosi się on przez rozmnażanie (propagatione), a nie przez naśladowanie; że wina grzechu pierworodnego zostaje zmazana przez chrzest, ale nie zostaje usunięte pożądanie, które skłania człowieka do grzechu i samo nie jest grzechem. W późniejszym rozwoju nauki pewną rolę odegrało zachowanie Maryi od grzechu pierworodnego (niepokalane poczęcie Maryi). Nauka o grzechu pierworodnym została zakwestionowana z dwóch powodów. W następstwie oświecenia została odrzucona odpowiedzialność zbiorowa za obcą winę i wskazano na nieproporcjonalność kary, co nieuchronnie prowadziło do zniekształcenia wyobrażenia o Bogu. Odkrycia nauk przyrodniczych dowiodły, że śmierć nie pojawiła się w historii przez pierwszy grzech (tak jeszcze katechizm z 1992), lecz jest genetycznie zaprogramowana wszystkim istotom, i że hominizacja dokonywała się w różnych rejonach ziemi w populacjach, a nie w jednej parze.

3. Aspekty aktualne. W teologii katolickiej XX w. można odnotować wiele prób "ratowania" kościelnej nauki o grzechu pierworodnym. Zgadzają się one w tym, że trzeba przyjąć powszechny stan winy ludzkości od początku i konieczność odkupienia przez Jezusa Chrystusa, trzeba unikać sprzeczności z odkryciami nauk przyrodniczych. Nie zdołano jednak rozwiązać dwóch problemów, mianowicie dokładniej ustalić pochodzenia powszechnej sytuacji braku zbawienia i dokładniej określić znaczenia i zakresu odkupienia (którego pojęcie pozostaje niejasne). W szczegółach grzech pierworodny interpretowano jako cenę ewolucji i ludzkiej wolności, jako przedosobowy egzystencjał, z powodu którego każde jednostkowe życie jest uwikłane w kontekst braku zbawienia, który ze swej strony zawiera bodźce do popełniania grzechów osobistych i rodzi "strukturalny grzech" niesprawiedliwości społecznej, i jako skazanie na lęk i zwątpienie (które powodują utratę wiary w Boga). Pytanie, do jakiego stopnia "ciemna strona" Boga jest odpowiedzialna za zło w świecie i tym samym za odrzucanie Go z powodu doświadczania cierpień, nie doczekało się rzeczowej dyskusji.
=====
Szatan (diabeł) (hebr. "satan"; łac. i gr. "diabolus, diabolos") postać symboliczna o skrajnie negatywnych cechach, która znajduje powszechne zastosowanie w opisach doświadczeń zła, przy czym problemów i konfliktów nie omawia się w nich w sposób racjonalny, ale odnosi się do jego mitycznej personifikacji. (...).

Vorgrimler H., Nowy leksykon teologiczny, Verbinum, Warszawa 2005.

Jestem zawiedziony.To nie temat o ortografii.
www.racjonalista.pl/forum.php/s,725561#w725639