Nic nie musi istnieć. Z drugiej strony nic, jako n i c - nie może istnieć. W tym więc sensie... istnienie jest konieczne.

Być może, ale nie akurat to istnienie. Od czego to zatem zależy? Od przypadku - powiada współczesny mędrzec. Przypadek to jednak iluzja wynikająca z przeniesienia intencji na świat fizycznych procesów: jeśli coś, czego się nie spodziewamy (bądź spodziewamy) następuje, wówczas mówimy, że mamy do czynienia z przypadkiem, przypadkowym spotkaniem etc. To jednak, że się tego nie spodziewaliśmy - nie wyklucza tego, że nie było to dziełem jakiegoś przypadku. W tym sensie już zresztą nie da się nawet o jakimś przypadku mówić.

A więc każde działanie i istnienie jest zdeterminowane. Co to znaczy? To znaczy, że było skutkiem koniecznym jakichś procesów. Jeżeli zderzą się ze sobą dwa pojazdy, to tylko dlatego, że te pojazdy zostały w taki a nie inny sposób pokierowane. Być może nikt tego nie planował, ale tak się stało. I tego nie można wykluczyć, czy nazwać już czymś w jakimś sensie przypadkowym i w tym sensie niezdeterminowanym. I tak jak każdy wypadek drogowy jest zdeterminowany jakimiś konkretnymi czynnikami, tak też nie można tego określić z góry działaniem intencjonalnym, czyli z góry nakierowanym na osiągnięcie takiego, a nie innego skutku.

O ile brak intencji można po prostu nazwać nieuświadomionym działaniem, o tym coś innego już z pozoru nie. Do jakiego stopnia jednak nasze działanie może być zgodne z intencją? Przecież nigdy w sensie całkowitym. Każde działanie wywołuje również skutki niezakładane, nieprzewidywane. I to jest głównie przyczyną na ogół wypadków drogowych.

W jakim więc sensie i zakresie nasze określanie czegoś mianem zdeterminowanego - jest słuszne i poprawne. A tym samym mianem niezdeterminowanego, czy też będącego dziełem jakiegoś tam przypadku.

To wszystko musi ulec ponownemu rozpatrzeniu, gdyż wynika z tego, że nie mamy prawa określać czegoś mianem ani zdeterminowanego, ani nie zdeterminowanego. To są pojęcia po prostu uwikłane w naszą intencję.

A ta, jak wiadomo, i ma i nie ma wpływu na to, co się za chwilę stanie. Ma, bo sami możemy swoim działaniem sprowokować jakieś skutki. Nie ma jednak, bo o ile mamy taką, jak ta wymieniona wcześniej możliwość, o tyle już nie mamy wpływu na to, czy owe skutki zajdą, czy nie. My się po prostu z ich funkcjonowania nauczyliśmy korzystać. I nic więcej.
Warto, abyśmy o tym pamiętali.

Cdn.

Pozdrawiam.